Кіріспе

Вайшнав индуизмінің тармағы – Рамананди (IAST Rāmānandī), сондай-ақ Рамаваттар (IAST Rāmāvat) деп те аталады, бұл Вайшнавтардың ең ірі секталарының бірі. Вайшнавизмнің 52 қақпасының, 4 Ваишнав Сампрадаяға бөлінгендерінің арасында, 36-сы Раманандиге тиесілі. Бұл секта негізінен Рама, Сита және Хануманға, сондай-ақ Вишнудың аватарына құлшылық етуге баса назар аударады. Олар Рама мен Ситаны бір-бірінен ешқандай айырмашылығы жоқ Жоғарғы Абсолют деп есептейді. Оның 14 ғасырдағы Вайшнав әулиесі Рамананда құрғандығы айтылады.

Касталық

Гуджарат, Уттар-Прадеш, Мадхья-Прадеш, Химачал-Прадеш, Пенджаб және Раджастан штаттарында осы сектаның жатқындары Вайшнавтар деп белгілі. 20 ғасырдың басында бұл секта Раманың ұлдары Куша мен Лаваның түкпілдері екенін жариялады.

Атауы

Рамананди Сампрадая – Үндістан, Ганг жазығы және бүгінгі Непалдағы ең ірі және теңдікке баса назар аударатын индуистік секталардың бірі. Ол негізінен Рамаға, сондай-ақ Вишнуға және оның басқа да аватарияларына құлшылық етуді қадағалайды. Рамананди аскеттері медитация мен қатаң аскетикалық тәжірибелерге ден қояды, бірақ олардың азаттыққа жетуі үшін құдайдың инаят-шапағаты қажет екенін де сенеді. Сондықтан, кейбір Шива аскеттерінен өзгеше, Рамананди аскеттерінің Тьяга тобы қасиетті жіпті кеспейді. Олардың ойынша, азаттық беруге тек Вишну немесе Рама ғана билікті. Көптеген Раманандилер өздерін ортағасырлық Үндістандағы Вайшнав әулиесі Рамананданың ізбасарлары санайды. Философиялық тұрғыдан алғанда, олар Вишиштадвайта (IAST Viśiṣṭādvaita) дәстүрін ұстанады. Оның аскетикалық бөлімі ең ірі Вайшнав монастырь орденін құрайды және, мүмкін, бүкіл Үндістандағы ең үлкен монастырь ордені болуы мүмкін. Рамананди аскеттерінің екі негізгі кіші тобы бар: Тьягилер, олар кіріспе рәсімінде күлді пайдаланады, және Нагалар, олар соғысшыл қанатты құрайды.

Тарих

Рамананди Сампрадая Рамадан бастау алады, ол Ситаны өзінің алты әріпті мантрасымен баптады. Кейін Сита сүйікті шәкірті Хануманды да осы мантрамен баптады. Шанти Лала Нагар Вальмики Самхитадан келтірген сөздеріне сәйкес: "Жоғары Ие, Рама, әрдайым өзінің мәңгілік қызметшілерін қорғауға және адал ниеттес жандарға көмектесуге дайын. Бұл туралы Ведаларда жақсы айтылған. Ол осы ғаламды жаратты және адамдардың игілігі үшін Рама, патша Янәканың қызы Ситаға жоғары мантраны үйретті. Содан кейін Сита оны дана Хануманға жеткізді, ол оны Брахмаға, ал Брахма оны Васиштхаға берді. Осылайша, осы тізбек бойынша құдайлық мантра осы дүниеге келді." Бұл дәстүр барлық төрт Югада қалыптасқан, ал Кали-югада Рама Раманандачарья ретінде Праягражда пайда болды. 1660 жылы Набхадас жазған индуист қасиеттілері мен адалдар туралы алып агиографиялық еңбек – Бхактамал, Раманандилерді қоса алғанда, барлық Вайшнавтар үшін негізгі мәтін болды. Бхактамалдың көптеген жергілікті түсіндірмелері Үндістанның жас Вайшнавтарына оқытылды. 19 ғасырда Солтүстік Үндістанның Ганг жазығында баспа ісінің кеңінен таралуы мәтіннің әртүрлі түсіндірмелерін кеңінен таратуға мүмкіндік берді. Бұлардың ішінде Жанкидас Шри Вайшнавтың "Бхактамал" басылымы – Бхактамал Бхаскара ең сенімдісі саналады, себебі ол осы басылымда ең көне қолжазбаларды пайдаланған. Рамананданың гуруы Рагхавананда барлық касталардың шәкірттерін оқытқан теңдікшіл гуру ретінде сипатталады. Рамананданың өзі Раманың аватары, үлкен йогалық қабілеттері бар қарапайым шәкірт ретінде сипатталады. Мұнси Рам Шарма Раманандамен бірге тұрған 500-ден астам шәкірттері болғанын айтады. Раманадті дәстүрін таратушы – Сита. Ол бірінші болып Хануманға үйретті, осылайша осы құпия әлемге ашылды. Осы себепті, бұл дәстүрдің аты Шри Сампрадая, ал оның басты мантрасы "Рам Тарак Мантра" деп аталады. Гуру шәкірттің құлағына қасиетті Рама мантрасын жеткізеді. Олар маңдайларына жоғары қарай тіктелген тилак (урдхва пунда) жағады. Толық берілгендік пен құлшылық әндеріне (бхаджан) батыру – дәстүрдің өмір салты. Осы дәстүрде көптеген қасиеттілер бас тарту (парахамса) өмірін өткізеді. Фаркхар Рамананда мен оның ізбасарларын Солтүстік Үндістанда Рамды Жоғары Ие деп атау әдетінің бастауы деп санайды. Фаркхар Рамананданың "кастаны әлеуметтік институт ретінде жоюға" тырысқанын көрсететін ешқандай дәлел таппады. Керісінше, Айодхьяның Вайшнав тарихының авторы Сита Рам және көрнекті тіл білімі мен Индология ғалымы Джордж Гриерсон Рамананданы ортағасырлық Үндістанның касталық бөліністерін махаббат пен теңдік туралы хабар арқылы жеңуге тырысқан қасиетті тұлға ретінде көрсетеді. Ғалымдар Рамананданың Раманужамен байланысы туралы да келіспейді. Фаркхар оларды мүлдем байланысты емес деп тапса, Сита Рам мен Гриерсон Рамананданың Раманужа дәстүрімен байланысын анықтады. Бірақ 1921 жылы Уджайн құмбысында Раманудж және Рамананд дәстүрі арасында өткен тарихи пікірталас екі дәстүрдің біреу екеніне әкелді. Раманудж дәстүрінен Раманудж Рампрапандас Рамананди дәстүрінен Бхагваддастан жеңілді. 19 ғасырға дейін Солтүстік Үндістандағы көптеген сауда жолдарын жауынгер аскеттердің топтары, соның ішінде Раманандилердің Нага бөлімдері күзетті, олар өздерінің күш-қуаты мен батылдығы үшін қорқынышты болды. Британдықтар бұл жауынгерлік аскеттердің топтарын қарусыздауға тырысты, бірақ тіпті бүгінгі күні де секталар өздерінің ерен дәстүрлерін сақтап қалды.

География

Рамандилер негізінен Үндістанның солтүстік бөлігінде өмір сүреді. Рамананди монастырлары солтүстік, батыс және орталық Үндістан, Ганг алабы, Непалдың Терай аймағы және Гималайдың етегінде орналасқан. Раманандилер Үндістанға кеңінен тараған, әсіресе Джамму, Пенджаб, Химачал, Гуджарат, Уттар-Прадеш, Мадхья-Прадеш, Раджастан, Одиша, Ассам және Батыс Бенгалия штаттарында. Тринидад пен Тобагоға қоныс аударған индуистердің көпшілігі, сондай-ақ Ұлыбританиядағы индуистердің маңызды бөлігі Рамананди сияқты Вайшнава секталарына жатады. Рамананди Тринидад пен Тобагодағы индуизмнің басты Санатани (ортодоксальды) сектасына зор әсер етті.

Қасиеттілер

Дханна мен Пипа әулиелері Рамананның тікелей шәкірттері болды. Олардың жазған гимндері сикхтердің қасиетті кітабы – "Ади Грант" кітабында айтылады. Раидас, Сена және Малюк Дас қасиеттілері құрған секталар да Рамананди дәстүрінен тікелей тараған. "Рамчаритманас" поэмасын жазған ақын Тулсидас осы сектаның мүшесі болған. Оның жазбалары Вишну және Шиваның жақтастарының бір-біріне табынуына ықпал етіп, Вайшнавтар мен Шайвалар арасындағы қарым-қатынасты жақсартқан деп есептеледі. Тулсидас түрлі діни сенімдерді үйлестіруге тырысқандықтан, Рамчандра Шукла сияқты ғалымдар оны толығымен Рамананди деп санауға келіспейді. Кейбір деректер "Гита Говинда" поэмасын жазған Жаядева да осы сектаның мүшесі болғанын көрсетеді. Ал басқа дереккөздер Жаядеваны Бенгал Вайшнавы ретінде жіктейді. Кабир де Рамананның шәкірті және Рамананди Сампрадаясының бір бөлігі болды. Кабир өз кезегінде қазіргі Kabirpanthi деп белгілі жеке секта құрды. Тағы бір бақти қасиеттісі Равидас, Рамананның шәкірті болғандықтан, Рамананди Сампрадаясын ұстанды және Равидассия сектасын құрды. Шамамен 1585 жылы браж тілінде жазылған "Бхактамал" поэмасында 200-ден астам бақтилердің қысқаша өмірбаяндары келтірілген. Оны Рамананның дәстүріне жататын Набха Дас жазған. Бұл поэма сонымен қатар Рамананди қасиеттісі Бхагаванның құлшылығын және оның шәкірті Нарайнның керемет күштерін мақтайды. Нарайн Пандори дхамдағы (Гурдаспур, Пәнджаб) Тхакурдвара Бхагаван Нараинджи атты Рамананди Вайшнав ғибадатханасын құрған.