Кіріспе

Тибеттің тәуелсіздігі үшін жаһандық желі

Студенттер еркін Тибет үшін (SFT) – Тибет халқының адам құқықтары мен бостандығы үшін ынтымақта жұмыс істейтін студенттер мен белсенділердің жаһандық халықтық желісі. Бұл ұйым Тибеттің тәуелсіздігіне қол жеткізу мақсатымен білім беру, әсер ету және зорлықсыз тікелей әрекеттерді пайдаланады. SFT Тибеттің тарихи мәртебесіне орай, Тибеттің өзін-өзі анықтау құқығын жақтайды, сондай-ақ Қытай үкіметінің Тибет халқының адам құқықтарын, мәдени мұрасын, қоршаған ортасын, тілін және дінін бұзуына қарсы тұрады.

Тарих

"Тібет азаттығы үшін студенттер" (SFT) 1994 жылы Нью-Йорк қаласында тәуелсіздік жақтастары, қолдаушылар мен студенттер құрған ұйым. Мақсаты – жастардың ықпалын пайдаланып, Тибеттегі адам құқықтары мен тәуелсіздік мәселелерін көтеріп, оларға қысым жасау болды. Бастапқыда SFT-нің қызметі университеттер мен түрлі шараларда, мысалы, 1994 жылғы Lollapalooza музыкалық туры кезінде студенттер мен жастар арасында хабардарлықты арттыруға бағытталған. "Тібет азаттығы үшін студенттер" ұйымының беделі мен қатары "Тибет бостандығы үшін концерттер" арқасында өсті, бұл жастардың Тибет тәуелсіздігі қозғалысына қатысуына мүмкіндік берді. Қазіргі таңда SFT – 100-ден астам елдегі университеттерде, колледждерде, орта мектептерде және қауымдастықтарда 650-ден астам бөлімшені қамтитын халықаралық желі. SFT-нің халықаралық бас кеңсесі Нью-Йорк қаласында орналасқан. Сонымен қатар, бірнеше серік кеңселер мен ұйымдастыру орталықтары бар: SFT Canada-ның кеңсесі Торонтода (Онтарио), SFT India-ның кеңсесі Дархамсалада (Үндістан), ал SFT UK-ның кеңсесі Лондонда орналасқан.

Бағдарламалар

SFT-тің науқандары үш салаға бағытталған: саяси, экономикалық және адам құқықтары. SFT-тің саяси науқандары Тибет тәуелсіздігін қолдауға бағытталған, олар қытайлық шенеуніктерге де, SFT мүшелерінің үкімет өкілдеріне де қысым жасау арқылы осы мақсатқа жетуді көздейді. SFT шетелдік елдерге сапарлаған қытайлық шенеуніктерге қарсы жоғары деңгейдегі наразылық акцияларымен кеңінен танымал. SFT-тің адам құқықтары жөніндегі науқандары Тибеттегі тибет халқының жағдайын жақсартуға, оларға көбірек бостандық пен құқық беруге, сондай-ақ саяси тұтқындар мен диссиденттерді босатуға бағытталған. Бірақ олардың веб-сайтында былай делінген: "Біз 'Тибетті азат ету' десек, тек 'Тибеттегі жағдайды жақсартуды' ғана емес, 'Тибетті қытайлық оккупациядан азат етуді' көздейміз". SFT-тің экономикалық науқанының ұзақ мерзімді мақсаты – Тибетті «қытай үкіметі үшін күтіп ұстауға тым қымбат» ету. Осы мақсатта, Қытайдағы билік режимін өзгертуді қолдаған басқа ұйымдармен бірлесіп, тұтынушыларды «Қытайда жасалған» тауарларды сатып алмауға шақыратын науқандар ұйымдастырылды. Американдық БАҚ бұл жобаның өте қиын екенін атап өтті; The Christian Science Monitor басылымының тілшісі «осы және басқа да мәселелерді шешу үшін Қытайдан жаңғыру емес, керісінше, Қытайға бет бұру қажет» деген пікірін білдірді. «Тибетті азат ету үшін студенттер» ұйымының «Көшбасшылық оқытуы» Тибет тәуелсіздік қозғалысының өкілдерін дамытуға бағытталған. Бұл бағдарламаның бір бөлігі – жыл сайынғы «Тибетті азат ету! Акциялық лагері», онда ондаған жас адамдар бір апталық белсенділік оқуларына жиналады.

Іс-шаралар

"Тибеттің Азаттығы үшін Студенттер" қозғалысы Эверест тауы, Қытайдың Ұлы Қабырғасы және Алтын қақпа көпіріндегі жоғары беделді акцияларымен ең жақсы танымал. 2008 жылдың наурыз және сәуір айларында топтың наразылықтарды ұйымдастыруға және Олимпиадалық жалынының эстафетасын тоқтатуға қатысуы көптеген қытай азаматтарынан сыни пікірлерге ұшырады. Дегенмен, бұл Тибеттегі нашарлап бара жатқан діни, мәдени және саяси жағдайға халықаралық назар аударуға мүмкіндік берді. 2000 жылы SFT және басқа да Тибет тәуелсіздігін жақтаушы топтар 1999 жылы Қытайдың Батыс аймақтарындағы кедейлікті азайту жобасына берілген несиенің іске асырылуына қатысты Дүниежүзілік банкке наразылық білдірді. Топтар жобаның, Қытайдың орталық және батыс бөлігіндегі қиын-қайдағы таулы және шөлейтті аймақтарға суару, жерді жақсарту және қарапайым жолдар салу арқылы қытай халқының Циңхайға қоныс аударуына және "ондағы тибеттік өмір салтын жоюына" себеп болады деп мәлімдеді. Жауап ретінде Дүниежүзілік банк президенті жобаны "қосымша экологиялық сараптама" үшін кейінге шегерді, бірақ Қытай жобаны өз қаражатымен қаржыландыру туралы өтінішін кері тартып алды.