Кіріспе
Бұрынғы британдық жолаушылар теміржол операторы
Wrexham & Shropshire (ресми түрде Wrexham, Shropshire & Marylebone Railway Company Limited) – Ұлыбританияда жолаушылар теміржол қызметтерін ұсынған ашық қолжетімді оператор болды. Wrexham General мен Лондон Marylebone арасындағы қызметтер 2008 жылдың сәуірінен 2011 жылдың қаңтарына дейін жүзеге асырылды. Компания 2006 жылдың басында Лондон мен Шропшир және Уэльс шебіндегі станциялар арасындағы тоқтатылған қызметті қайта жандандыру мақсатымен құрылды. 2006 жылдың қазан айында Лондон Мэрилебоннан Врексэм Генералға бағыттың тиімділігін сынау үшін бағалау рейсі жасалды. 2007 жылдың наурыз айында Wrexham & Shropshire компаниясы Теміржол және автомобиль тас жолдары басқармасына (ORR) жолға кіру құқығын алу үшін өтініш білдірді. Бұл өтініш 2007 жылдың желтоқсанында мақұлданды, ал жолаушылар тасымалы 2008 жылдың 28 сәуірінде басталды. Wrexham & Shropshire бастапқыда 158 немесе 170 класты дизельді локомотивтердің шағын паркін пайдалануды жоспарлаған. Алайда, соңында Mark 3 вагондарының локомотивтермен буксирленетін топтарын, Driving Van Trailers және Class 67 локомотивтерін пайдалану туралы шешім қабылданды. Бастапқыда бұл John Laing және Renaissance Trains компанияларының бірлескен кәсіпорны болды. Біріншісі өзінің теміржол операциялары бөлімін және Wrexham & Shropshire-дегі үлесін 2008 жылдың қаңтарында неміс мемлекеттік теміржол компаниясы Deutsche Bahn-ға сатты. 2009 жылдың қыркүйегінде DB Regio компанияның толық иелігіне өтуге келіскенін хабарлады. DB Regio компанияны өзінің тағы бір еншілес компаниясы – Chiltern Railways компаниясымен ішінара біріктірді және бір кезде екі компанияны біріктіруге тырысты. Бұл жобаға Уэльс Парламенті қаржылық қолдау көрсетті. Wrexham General-де жаңа нысандар ашылды, ал Mark 3 вагондарын жаңарту бағдарламасы нәтижесінде 2009 жылдың қыркүйегінен бастап жаңа, жоғары сапалы вагондар пайдалануға берілді. 2009 жылы қызмет күтілгеннен кем жолаушыларды тартқаны анықталды, бұл Wrexham & Shropshire компаниясы жалпы экономикалық төмендеумен байланысты екенін мәлімдеді. 2010 жылдың желтоқсанына қарай жұмыс істейтін пойыз саны күніне бестен апта ішінде үшке дейін азайтылды. 2008 жылдың қазанында Virgin Trains компаниясы Лондон мен Врексэм арасында Честер арқылы бәсекелес қызмет көрсетуді бастады; басқа операторлар да Лондон мен Шрусбери арасындағы тікелей пойыз қызметтерін іске қосуды жоспарлап отырды. 2011 жылдың қаңтарында қызметтің ешқашан пайдалы болмайтыны хабарланды; 2011 жылдың 28 қаңтарында Wrexham & Shropshire барлық операцияларын тоқтатты.
Құрылу
Wrexham & Shropshire компаниясы 2006 жылдың басында Wrexham және Лондон Marylebone арасында жолаушылар теміржол қызметін іске асыру мақсатымен құрылды. Компания John Laing және Renaissance Trains бірлескен кәсіпорны болды. Сол кездегі көптеген теміржол операторларынан өзгеше, бұл жаңа операторға қызметті жүзеге асыруға франшиза берілмеді, керісінше, ол ашық қолжетімділік операторы ретінде жұмыс істеді. 1992 жылы InterCity компаниясы Лондон мен аймақ арасындағы тікелей теміржол қызметін тоқтатқандықтан, бәсекелес компания болған жоқ. Франшиза алған оператор Virgin Trains 1998 жылдың мамырында Шрусбери мен Лондон Юстоны арасында өз қызметін бастады, бірақ 1999 жылы бұл қызметтен бас тартты. 2006 жылдың қазанында бағалау рейсі Лондон Marylebone-ден Wrexham General-ға дейін жоспарланған бағыт бойынша EWS компаниясының пойзымен жүргізілді. Бұл бағалау рейсі екі басында British Rail Class 67 локомотивтері бар Mark 3 вагондарынан тұрды. Нәтиже қанағаттанарлық болды және 2006 жылдың желтоқсанында тұрақты қызметтерде ұқсас схема қолданылатыны хабарланды. Дегенмен, Wrexham & Shropshire компаниясының бастапқы жоспарларында 158 немесе 170 класты дизельді пойыз жиынтықтарын пайдалану көзделген, бірақ қолда бар вагондардың жетіспеуі компанияны локомотивпен буксирленетін схеманы қабылдауға мәжбүр етті. Алайда, 2006 жылдың қарашасында Уэльс Парламенті Wrexham & Shropshire компаниясы грантқа лайықты екенін жариялады, соның нәтижесінде Wrexham General-да жер тегістеу жұмыстары жүргізілді. Жұмыс аяқталғаннан кейін, депо барлық теміржол операторларына ашық болады.
Бекіту және іске қосу
2007 жылдың наурыз айында Wrexham & Shropshire компаниясы қызмет көрсету үшін теміржолға кіру құқығын алу мақсатында Рельс реттеу кеңсесіне өтініш жолдады. 2007 жылдың қыркүйегінде компанияға 2007 жылдың желтоқсанынан бастап жеті жылға қолжетімділік құқығы берілді. Осы шешімнің қабылдану уақыты Wrexham & Shropshire компаниясының 2007 жылы жолаушылар тасымалын іске қосу жоспарын келесі жылдың бірінші жартысына шегеруге мәжбүр етті. 2008 жылдың 28 сәуірінде Wrexham & Shropshire компаниясы жоспарлы жолаушылар тасымалын бастады. Бұл оқиғаны Уэльстің бірінші вице-министрі Иеуан Уин Джонс "Уэльс үшін тиімді теміржол желісін құрудағы маңызды рөл" деп бағалады. Wrexham және Shropshire желісінің іске қосылуы 41 жылдан кейін Wrexham мен Лондон арасындағы тұрақты тікелей пойыз қатынасын қайта жаңғыртуға мүмкіндік берді. Сапардың салыстырмалы түрде ұзақтығы, ішінара қолайсыз пойыз бағыттарының нәтижесінде болды, бұл қызметтің кемшілігі ретінде қарастырылды. Қызметтің артықшылықтарына жоғары сапалы және салыстырмалы түрде жайлы жылжымалы құрам жатты. Компания клиенттерге қызмет көрсету саласында тез арада жақсы беделге ие болды, көптеген сауалнамаларда 90-дардың жоғары көрсеткіштерін алды, соның ішінде 2010 жылы клиенттердің қанағаттану деңгейі 99 пайызды құрады, бұл Ұлыбританиядағы барлық теміржол операторлары арасындағы ең жоғары көрсеткіш.
Меншік иесінің өзгеруі және бірігудің ұсынысы
2008 жылдың қаңтар айында Джон Лэйнгтің теміржол операциялары бөлімі, оның ішінде Wrexham & Shropshire компаниясындағы үлесі, неміс мемлекеттік темір жол компаниясы Deutsche Bahn-ға сатылды. Осы мәміледен кейін Wrexham & Shropshire компаниясының акционерлері DB Regio (50%), Renaissance Trains (36%) және John Laing (14%) құрады. 2009 жылдың қыркүйегінде DB Regio Wrexham & Shropshire компаниясының толық меншігіне ие болатынын хабарлады, нәтижесінде ол DB-ге тиесілі Ұлыбританиялық Chiltern Railways теміржол операторымен ішінара үйлестірілді. 2009 жылдың қыркүйегінде Wrexham & Shropshire 2010 жылдың басынан бастап Wrexham & Shropshire брендімен атқарылатын қызметтерді DB Regio еншілес компаниясы Chiltern Railways-қа беруді көздеп отырғанын мәлімдеді. Wrexham & Shropshire компаниясының Chiltern Railways компаниясынан кіріс алуға тырысқанда туындаған мәселелерді ескере отырып, Көлік министрлігі бірігуге рұқсат бермеді, бұл оның іске асуына тиым салды.
Өлім
2011 жылдың 28 қаңтарында Wrexham & Shropshire компаниясы барлық операцияларын тоқтатты, себебі жүргізілген тексеру нәтижесінде бизнестің ешқашан пайдалы бола алмайтындығы анықталды; 2010 жылы ғана 2,9 миллион фунт стерлинг шығынға ұшырады. Қызметтерді тоқтату шешіміне қаржылық факторлар күшті әсер еткенімен, компания банкрот емес еді және әлі де барлық қаржылық міндеттемелерін орындай алды. Жолаушылар ағынының төмендігі мен пайда табу мүмкіндігінің болмауы Ұлы экономикалық дағдарысқа байланысты болды. Осы күннен кейін алдын ала билеттер сатып алған клиенттер оларды басқа компаниялардың пойыздарында балама бағыттарда пайдалана алды. Компанияның соңғы пойзы 18:30-да Лондон Мэрилебоннан Врексхэм Генералға бағытталды. Операциялар тоқтатылғаннан кейін Wrexham & Shropshire активтері таратылды және көбінесе басқа жерлерде қолданылды. 67 класс локомотивтері иесі DB Schenker-ге қайтарылды. Мүмкіндігі болған жағдайда, Wrexham & Shropshire қызметкерлері басқа теміржол операторларында жаңа лауазымдарға орналастырылды. Үкімет Virgin Trains компаниясының Network Rail компаниясымен жасасқан жолға қол жеткізу шартына бәсекелестікті шектеу туралы тармақ енгізгендіктен, Wrexham & Shropshire Батыс жағалау магистральдық желісіндегі бірқатар станцияларға қызмет көрсете алмады. Wrexham & Shropshire-тың жолға қол жеткізу шарты оған Бирмингем Нью-стрит және Ковентриге кіруге рұқсат бермеді, алайда Вулвергемптон мен Бирмингем Интернешнл станцияларына тек солтүстік бағыттағы пойыздарға жолаушыларды алға, оңтүстік бағыттағы пойыздарға түсіруге рұқсат берілді, бірақ Wrexham & Shropshire соңғысын пайдаланбауды жөн көрді. Chiltern Railways компаниясын кіріс жоғалтудан қорғау мақсатында (екі компанияның да бас компаниясы DB Regio болғанына қарамастан), солтүстік бағыттағы пойыздар Банбериде ғана жолаушыларды алатын болды, ал оңтүстік бағыттағы пойыздар түсіретін болды. 2009 жылдың желтоқсанынан бастап Банберидегі шектеулер алынып тасталды және пойыздар Лимингтон Спа станциясында да тоқтай бастады.
Диверсиялық бағыттар
Демалыс күндері инженерлік жұмыстар кезінде Wrexham & Shropshire бағыттарындағы пойыздар жиі басқа маршруттарға жіберілді. Wrexham – Shrewsbury бағыты жабылғанда, Wrexham General станциясынан Shrewsbury станциясына Честер және Крю қалалары арқылы пойыздар қатынайтын болды. Шрусбери – Вулвергемптон бағыты жабылғанда, пойыздар Шрусбериде, содан кейін Крюде кері бұрылып, Стаффорд арқылы Вулвергемптонға дейін жүретін. Бірмингемнен оңтүстікке қарайғы бағыт жабылғанда, пойыздар Батыс жағалау магистралі, Уиллесден түйісі, Актон түйісі және Элинг Бродвей арқылы Оңтүстік Руислипке дейін, сосын Мэрилебонға кері бұрылатын. Оңтүстік Руислип – Мэрилебон бағыты жабылғанда, пойыздар Лондон Паддингтонға бағытталды.
Уақыт кестесі
Wrexham & Shropshire бастапқы кестесі Урексэм мен Лондон арасында әр апта күні бес пойызға арналған, саяхат уақыты шамамен төрт сағат 15 минутты құрады. Бұл кесте қызмет іске қосылғанға дейін бірнеше жыл бұрын, көбінесе Джон Лянг жоспарлаушыларымен жасалған. 2010 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін қосымша сенбі күнгі қызмет көрсетілді. 2010 жылдың желтоқсанында апта күндері қызмет күніне үш пойызға дейін азайтылды, себебі клиенттердің сұранысы жеткіліксіз болды.
Бәсекелес қызметтер
2008 жылдың ақпан айында Virgin Trains компаниясы 2008 жылдың желтоқсанынан бастап Wrexham General мен Euston арасында тікелей қызмет көрсетуді сынақ ретінде жоспарлап отырғанын, таңертең оңтүстікке, ал кешке солтүстікке бағытталған қызметтермен жүзеге асыруды көздегенін мәлімдеді. Virgin компаниясының рейсі Wrexham General-ден Chester және Crewe арқылы Лондон Euston-ға дейін Батыс жағалау магистралі бойынша Class 221 Super Voyagers пойыздарын пайдаланды, сапар уақыты шамамен екі жарым сағатты құрады, бұл Wrexham & Shropshire компаниясының орташа сапар уақытынан – төрт сағаттан кем. Бұл Честер – Эустон бағытындағы қызметтің кеңейтілуі болғандықтан, Шропширдегі немесе Вест-Мидлендс аймалындағы стансаларға қызмет көрсетілмеді. Arriva Trains Wales компаниясы Темір жол реттеу кеңсесіне Лондон-Мэрилебоне бағыты бойынша күніне екі пойыз қатынасын ұйымдастыру туралы өтініш берді. Алайда, 2010 жылдың ақпан айында бұл өтініш қабылданбады, себебі Темір жол реттеу кеңсесі қызметтің қаржылық тұрақтылығына қатысты алаңдаушылық білдірді. DB Regio компаниясы, егер өтініш мақұлданатын болса, Wrexham & Shropshire компаниясына қаржыландыруды тоқтатып, оның жұмысын тоқтатуға дайын екенін мәлімдеді.
Жылжымалы құрам
Қызметтер DB Schenker Class 67 локомотивтері, Mark 3 вагондары және Driving Van Trailer арқылы іске асырылды. Қызметті іске қосу үшін DB Regio бұрынғы Virgin West Coast Mark 3 вагондары мен Driving Van Trailer паркін сатып алып, оларды Marcroft Engineering, Stoke on Trent компаниясында жаңарту бағдарламасынан өткізді. 2008 жылдың сәуірінде қызметтің басталуына дайындық ретінде төрт Class 67 (012 015) локомотивтері Wrexham & Shropshire түс схемасында қайта боялды, ал 2009 жылдың сәуірінде бесінші (010) локомотиві де солай болды. Қызметтер басталғанда вагондардың ешқайсысы дайын болмағандықтан, Mark 3 вагондары Cargo D компаниясынан жалданып алынып, әр басында Class 67 локомотивтерімен «бас және құйрық» схемасымен пайдаланылды. Driving Van Trailer вагондары 2008 жылдың қазанында пайдалануға берілді, бірақ алғашқы Mark 3 вагондары тек 2009 жылдың қыркүйегінде ғана дайын болды. Бастапқыда төрт жиынтық үш Mark 3 вагонынан тұрды, кейіннен 2009 жылдың мамырынан бастап төртке дейін арттырылды, бірақ олардың ішкі бөлігі жаңартылмады. 2010 жылдың желтоқсанынан бастап Wrexham & Shropshire қызмет деңгейін төмендеткеннен кейін, бір Mark 3 жиынтығы Чилтерн темір жолына Бермингем Мур-стриттен Лондон Мэрилебонға дейінгі сағат шыңындағы қызметтерді орындау үшін жалға берілді.
Қоймалар
Mark 3 поездары Chiltern Railways компаниясының Эйлсбери депосында негізделген. Олар Уэмбли депосында да тұрақтап, сондай-ақ қайта жандандырылған Врексам Жалпы бекетінің оңтүстік жағындағы қосымша платформаларда да орналастырылды.