Кіріспе
Медитация музыкасы – медитация практикасына көмектесу үшін орындалатын музыка. Ол нақты діни мазмұнға ие болуы мүмкін, бірақ соңғы кезде композиция процесінде медитация техникаларын қолданатын немесе ешқандай нақты діни топқа бағытталмай мұндай музыка жасайтын заманауи композиторлармен де байланыстырылады. Бұл түсінікке медитация актісі ретінде орындалатын музыка да кіреді.
Meditation music is music performed to aid in the practice of meditation. It can have a specific religious content, but also more recently has been associated with modern composers who use meditation techniques in their process of composition, or who compose such music with no particular religious group as a focus. The concept also includes music performed as an act of meditation.
Тарих
Қазіргі заманғы медитациялық музыка 20-шы ғасырда Джон Кейдж, Стюарт Демпстер, Паулин Оливерос, Терри Райли, Ла Монте Янг және Лоуренс Болл сияқты композиторлар медитация техникалары мен ұғымдарын музыкамен біріктіре бастаған кезде пайда болды. Нақты туындыларға Карлхайнц Стокгаузеннің "Инори" (1974), "Мантра" (1970), "Гимн" (1966–67), "Стимунг" (1968) және "Aus den sieben Tagen" (1968) шығармалары, сондай-ақ Бен Джонстонның "Көріністер мен сиқырлары" (1976 жылғы "Vigil" туындысының іске асырылуы), орындау алдында медитация қажет ететін туындылары жатады. Р. Мюррей Шафердің айқын есту (таза есту) концепциялары, сондай-ақ оның "Әлемнің күйі" (1977) еңбегіндегі ойлар медитативті болып табылады. Стокгаузен "Aus den sieben Tagen" туындысын "интуитивті музыка" деп сипаттайды, ал осы циклдың "Es" шығармасында орындаушыларға ойланбай немесе ойлауды тоқтатып ойнау нұсқауы беріледі (Вон Гунден бұл қарама-қайшылықты және "ойнау туралы ойлану керек" деуі керек деп санайды). Джон Кейджге Дзен философиясы әсер еткен, ал "Сыялы ландшафт №4" (он екі радиоға арналған) сияқты туындылары "уақыттың өтуін өлшейтін медитациялар" болып табылады.
Қарым-қатынастық әсерлер
Музыка стрессті азайту, есте сақтау қабілетін жақсарту және жалпы когнитивтік өнімділікті арттыру сияқты көптеген психологиялық пайдалар береді. Зерттеулер көрсеткендей, музыка тыңдау адамдарға қоршаған ортадан шегініп, өз ойлары мен іс-әрекеттеріне назар аударуға көмектеседі. Медитация кезінде музыка сананы жақындыруға, бейнелеуге және терең ойларға дайындалуға көмектеседі. NHS мәліметінше, бұл қасиеттер жеке сананы арттырып, стресс пен мазасыздық белгілерін анықтауға көмектеседі. Сананы дамыту адамдарға қазіргі ойлары мен іс-әрекеттерін жақсырақ бақылауға көмектеседі. Зерттеулер медитация музыкасының медитация практикасы кезінде сенімділікті арттыратынын көрсетеді. 2018 жылдың шілдесінде өткізілген зерттеуде 60-80 жас аралығындағы еріктілердің емдік музыка тыңдау, күніне бір-екі сағат медитация жасау және қантсыз, салауатты диета ұстану арқасында жақсы есте сақтау қабілеті мен когнитивтік дағдылары, сондай-ақ көңілді және шат мінез-құлықтары байқалды. Медитация музыкасы механикалық тапсырмаларды орындау кезінде назарды жақсартуға көмектеседі. 2019 жылдың маусымында жүргізілген зерттеуде микрохирургиялық жаттығуларды медитация музыкасымен және онысыз орындаған нейрохирургтарды бақылау нәтижесінде, тәжірибесіз хирургтардың жұмысына жұмсаған уақыты аздап қысқарғаны анықталды. Тәжірибелі хирургтардың жұмысына жұмсаған уақыты өзгермегенімен, жаттығу кезінде қолданылған тігіс жібінің ұзындығы екі хирург үшін де айтарлықтай ерекшеленді. Медитация музыкасы есірткіге тәуелділіктен құтылуға тырысатын адамдарға жағымды әсер етеді. Жалпы алғанда, рухани медитация тәуелділіктен арылуға көмектеседі және депрессия, мазасыздық және стресс белгілерін азайту арқылы психологиялық және психикалық денсаулықты жақсартады. 2020 жылдың қаңтар айында өткізілген зерттеуде Янг Донг Ким жүргізген медитация музыкасының егеуқырларда метамфетаминге тәуелділіктің қайта пайда болуын болдырмау үшін тиімді терапия болып табылуы мүмкін деген қорытынды жасалды.
Мәсіхшілердің ой жүгіртуі үшін арналған музыка
Кейбір христиан діндері, әсіресе католик шіркеуі, өз дәстүрлерінен тыс медитация тәжірибесін, әсіресе жаңа дәуір музыкасын қабылдамайды. Алайда, католик және шіркеу аспапшысы Оливье Мессианның 1941 жылғы "Уақыт соңына арналған квартет" шығармасы – бұл нақты христиандық медитация музыкасы.
Дзен медитациясы музыкасы
Тони Скотттың "Зен медитациясы үшін музыка" сияқты туындылар бар.