Иса Масихтың өмір жолы мен қасиетті жерлердегі қызметі
New Testament places associated with Jesus
Иса Мәсіхтің өмірі мен қызметі Киелі жерде, соның ішінде Галаилея, Иудея, Самария аймақтарында қалай өркендегенін біліңіз. Жаңа өсиеттегі географиялық мағлұматтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құдай
God
Жаңа Келісімде Исаның өмірі туралы баяндалған оқиғалар Киелі жердегі бірнеше орнына және Мысырға қашуына сілтеме жасайды. Осы баяндамаларда Исаның қызметінің басты орындары Ғалилея және Яһудея болды, сонымен қатар Перея және Самария сияқты айналасындағы аймақтарда да қызмет атқарды. Ізгі хабарлардағы Исаның қызметі әдетте географиялық сипаттағы бөлімдерге бөлінеді: оның Ғалилеядағы қызметі крещениеден кейін басталып, Жақияның (Жаһаннаның) өліміне дейін Ғалилеяда және оның төңірегіндегі аймақтарда жалғасады.
The New Testament narrative of the life of Jesus refers to a number of locations in the Holy Land and a Flight into Egypt. In these accounts the principal locations for the ministry of Jesus were Galilee and Judea, with activities also taking place in surrounding areas such as Perea and Samaria. The narrative of the ministry of Jesus in the gospels is usually separated into sections that have a geographical nature: his Galilean ministry follows his baptism, and continues in Galilee and surrounding areas until the death of John the Baptist.
География және қызмет
Жаңа өсиетте Исаның қызметі негізінен Ғалилея мен Яһудеяда, сондай-ақ Перея және Самария сияқты айналасындағы аймақтарда жүргізілді. Исаның қызметі туралы жазылған Евангелиялар дәстүр бойынша географиялық белгілері бар бөлімдерге бөлінген. Исаның Ғалилеядағы қызметі оның шомылуынан кейін Ғалилеяға оралуымен және Қапарнаумдағы синагогта уағыз айтуымен басталады. Исаның алғашқы шәкірттері оны Ғалилея теңізінің жанында кездестіреді, ал оның Ғалилеядағы кейінгі қызметі оның моральдық үйретімдерінің негізін құрайтын Таудағы уағыз (Бақыттылар туралы айтулармен) сияқты маңызды эпизодтарды қамтиды. Исаның Ғалилея аймағындағы қызметі Жақияның өлімімен аяқталады. Иерусалимге сапар Баптисттің өлімінен кейін, Евангелиялардың шамамен жартысына жуығында (Матай 17 және Марк 9 шамасында) екі маңызды оқиға орын алады, олар оқиғаның бағытын өзгертеді, өйткені Исаның шәкірттеріне оның кім екенін біртіндеп ашып көрсетеді: Петірдің оны Мәсіх деп жариялауы және оның бейнесінің өзгеруі. Осы оқиғалардан кейін Евангелияның көп бөлігі Исаның Перея мен Яһудея арқылы Иерусалимге соңғы сапарына толы. Иса Перея арқылы Иерусалимге қарай сапар шегіп бара жатып, шомылу рәсімі өткен жерге қайта оралады. Иерусалимдегі соңғы апта Исаның қызметінің соңғы кезеңі (Матай 21 және Марк 11) Бетанияда Лазарды қайта тірілтуден кейін Иерусалимге салтанатты түрде кіруімен басталады. Евангелиялар соңғы апта туралы басқа кезеңдерге қарағанда көбірек мәлімет береді, олардың үштен бір бөлігі Исаның Иерусалимдегі өмірінің соңғы аптасына арналған, ол оның айқышқа шегеленуімен аяқталады. Қана: Исаның алғашқы керекулі ретінде Қанадағы тойды қамтиды. Қапарнаум: Қапарнаумдағы синагогтағы Исаның эпизоды Жаңа өсиетте Исаның халық алдындағы қызметінің басталуын білдіреді. Хоразин: және бұл ауыл Ғалилеяда Исаны қабылдамауының аясында айтылады. Геннасирет: Бұл қала (қазір жоқ) Ғалилея көлінің (Геннасирет көлі деп те аталады) солтүстік-батыс жағалауында орналасқан. Бірінші ғасырдың тарихшысы Иосиф Флавий бұл аймақтың топырағы өте құнарлы екенін айтады. Бұл қала, шамамен, Қапарнаум мен Магдаланың арасында орналасқан. Қала Исаның Геннасирет жерінде сауықтыруы және Түсірілу тауындағы эпизодтарда кездеседі. Түсірілу тауы: Исаның Түсірілу тауының нақты орны ғалымдар арасында пікіртал тудырады, және Тавор тауы сияқты жерлер ұсынылған. Наин: Наиндік жас жігіттің эпизоды Бұл Исаның өлгендерді қайта тірілткені туралы канондық Евангелиялардағы үш оқиғаның біріншісі. Назарет: Евангелияда Назарет – жас Исаның өскен жері және ғибадатханада табу эпизоды болған жер. Ғалилея теңізі: Бұл көл Жаңа өсиеттегі оқиғалардың барлығында маңызды орын алады, оның қызметінің басталуынан соңғы күндеріне дейін. Исаның алғашқы шәкірттерімен кездесу осы көлдің жағалауында орын алады. Оқиғаның соңында, балық аулаудың екінші керекулі кезінде, қайта тірілген Иса елшілеріне қайтадан көрінеді.
In the New Testament accounts, the principal locations for the ministry of Jesus were Galilee and Judea, with activities also taking place in surrounding areas such as Perea and Samaria. The gospel narrative of the ministry of Jesus is traditionally separated into sections that have a geographical nature. Galilean ministry Jesus' ministry begins when after his baptism, he returns to Galilee, and preaches in the synagogue of Capernaum. The first disciples of Jesus encounter him near the Sea of Galilee and his later Galilean ministry includes key episodes such as Sermon on the Mount (with the Beatitudes) which form the core of his moral teachings. Jesus' ministry in the Galilee area draws to an end with the death of John the Baptist. Journey to Jerusalem After the death of the Baptist, about half way through the gospels (approximately Matthew 17 and Mark 9) two key events take place that change the nature of the narrative by beginning the gradual revelation of his identity to his disciples: his proclamation as Christ by Peter and his transfiguration. After these events, a good portion of the gospel narratives deal with Jesus' final journey to Jerusalem through Perea and Judea. As Jesus travels towards Jerusalem through Perea he returns to the area where he was baptized. Final week in Jerusalem The final part of Jesus' ministry begins (Matthew 21 and Mark 11) with his triumphal entry into Jerusalem after the raising of Lazarus episode which takes place in Bethany. The gospels provide more details about the final portion than the other periods, devoting about one third of their text to the last week of the life of Jesus in Jerusalem which ends in his crucifixion. Cana: includes Marriage at Cana as the first miracle performed by Jesus. Capernaum: The pericope of Jesus in the synagogue of Capernaum amounts to the beginning of the public ministry of Jesus in the New Testament narrative. Chorazin: In and this village in Galilee appears in the context of the Rejection of Jesus. Gennesaret: This town (which no longer exists) was on the northwestern shore of the lake Galilee (also called lake Gennesaret). 1st century historian Flavius Josephus refers to the area as having very rich soil. The town was perhaps halfway between Capernaum and Magdala. The town appears in the Jesus healing in the land of Gennesaret episode in and Mount of Transfiguration: The exact location of the mountain for the Transfiguration of Jesus is debated among scholars, and locations such as Mount Tabor have been suggested. Nain The pericope of Young man from Nain appears in This is the first of three instances in the canonical gospels in which Jesus raises the dead. Nazareth: In the gospels Nazareth is where a young Jesus grew up and where the Finding in the Temple episode took place. Sea of Galilee: This lake features prominently throughout the New Testament narrative, from the beginning of his ministry to the end. The encounter with the first disciples of Jesus episode takes place on the shores of this lake. Towards the end of the narrative, in the second miraculous catch of fish episode, a resurrected Jesus appears to his apostles again.
Декапол мен Перея
Бетабара: Жоханның Ізгі хабарында (Жохан 1:28) Жақияның "Иорданның арғы жағындағы Бетанияда" шомылдыру рәсімін жасағаны айтылған. Гераса (сондай-ақ Гергеса немесе Гадара) – Герасиндік дөңгелек ұстаған адам туралы оқиғаның болған жері, , және .
Bethabara: The Gospel of John (1:28) states that John the Baptist was baptizing in "Bethany beyond the Jordan". Gerasa (also Gergesa or Gadara) is the location of the episode for the Gerasene demoniac in , , and .
Самария
Анон: Жоханның Ізгі хабарында (3:23) Салимге жақын Анон жері, Жақын Жордан өзенінде Жақын Баптист шомылдыру рәсімін өткізген орын ретінде айтылады, "себебі онда көп су болған". Кесария Маритима: Бұл теңіз порты қаласы 1961 жылы Пилат тасының табылған жері, бұл римдік префект Понтий Пилатты атауға арналған жалғыз археологиялық зат, оның бұйрығымен Иса айқышқа қадалды. Сихар: Самариядағы Сихарда Жақыптың құдығының жанында самариялық әйелмен кездесу болды. Бұл "Өмір суы" уағызының орын алған жері.
Ænon: The Gospel of John (3:23) refers to Enon near Salim as the place where John the Baptist performed baptisms in the River Jordan, "because there was much water there". Caesarea Maritima: This port city is the location of the 1961 discovery of the Pilate Stone, the only archaeological item that mentions the Roman prefect Pontius Pilate, by whose order Jesus was crucified. Sychar: The encounter with the Samaritan woman at the well in takes place in Sychar in Samaria near Jacob's well. This is the location of the Water of Life Discourse in .
Яһудея
Бетания (Иерусалимнің жанында): Иса Иерусалимге соңғы рет кірер алдында Лазардың қайта тірілуі Бетанияда орын алады. «Иорданның арғы жағындағы Бетания» дегені – Переядағы Иорданның арғы жағындағы басқа Бетания, яғни Бет-Абара. Бетлехем: Лұқа Евангелиясында (2:1-7) Исаның Бетлехемде дүниеге келгені айтылған. Бетфаге Исаның шәкірттерін Иерусалимге салтанатты түрде кіру үшін есек іздеп табуға жіберген жер ретінде еске алынады. Ол Бетанияға жақын орналасқан. Кесариялық Евсевий (Ономастикон 58:13) оны Зәйтүн тауында деп көрсеткен. Еммаус: Еммаус жолындағы оқиғада, қайта тірілген Иса екі шәкіртке көрініп, олармен бірге кешкі ас ішеді. Габбата (Литостротос): Бұл орын Жаңа Өсиетте бір рет ғана еске алынады. Бұл арамей тіліндегі термин, Понтий Пилат Исаны сотқа тартқан жерді білдіреді. Грек тіліндегі Литостротос (λιθόστρωτος) – «тас төселген алаң» деген мағынаны да білдіреді. Бұл, әлдебір биік тас платформа болған, онда Иса Пилатқа қарсы тұрған. Гетсимани: Евангелияда, Соңғы Тоқсаннан кейін Иса мен оның шәкірттері Гетсимани бағына барады, ол жерде Бақтағы Мазасыздық және Исаның тұтқындалуы оқиғалары орын алады. Иерихон: Иерихонның жанындағы соқырды емдеу оқиғасы Бартимейге қатысты, ол Евангелияда аталған және айыққан екі адамның бірі. Зәйтүн тауы: Бұл тау Жаңа Өсиеттегі көптеген оқиғаларда кездеседі, ал Зәйтүн тауы сөздері осы таудың атымен аталған. Иерусалимге Жеңіспен кіру эпизодында Иса Зәйтүн тауынан Иерусалимге түседі, ал халық оны қарсы алу үшін киімдерін жерге төсейді. Елшілердің істері 1:9-12-де Исаның Көкке көтерілуі осы таудың жанында болады. Иерусалимдегі ғибадатхана: Ғибадатхананы тазалау оқиғасында ғибадатхана көрсетіледі, онда Иса ақша ауыстырушыларды қуып шығады.
Bethany (near Jerusalem): The Raising of Lazarus episode, shortly before Jesus enters Jerusalem for the last time, takes place in Bethany. "Bethany beyond the Jordan" in refers to another Bethany, across the Jordan in Perea, i. e. Bethabara. Bethlehem: The Gospel of Luke (2:1 7) states that the birth of Jesus took place in Bethlehem. Bethphage is mentioned as the place from which Jesus sent the disciples to find a donkey for the Triumphal entry into Jerusalem. mention it as close to Bethany. Eusebius of Caesarea (Onomasticon 58:13) located it on the Mount of Olives. Emmaus: In the Road to Emmaus appearance episode in , a resurrected Jesus appears to two disciples and eats supper with them. Gabbatha (Lithostrōtos): This location is referenced only once in the New Testament in This is an Aramaic term that refers to the location of the trial of Jesus by Pontius Pilate and the Greek name of Lithostrōtos (λιθόστρωτος) meaning stone pavement also refers to it. It was likely a raised stone platform where Jesus faced Pilate. Gethsemane: In the gospels, immediately after the Last Supper, Jesus and his disciples go to the garden at Gethsemane, the location of the Agony in the Garden and Arrest of Jesus episodes. Jericho: The Healing the blind near Jericho episode refers to Bartimaeus, one of the two people who are named and cured in the gospels. Mount of Olives: This mountain appears in a number of New Testament episodes, and the Olivet discourse is named after it. In the Triumphal entry into Jerusalem episode, Jesus descends from the Mount of Olives towards Jerusalem and the crowds lay their clothes on the ground to welcome him. In Acts 1:9 12, the Ascension of Jesus takes place near this mountain. Temple in Jerusalem: The Temple is featured in the Cleansing of the Temple incident, where Jesus expels the money changers.
Басқа жерлер
Мысыр: Матай Ізгі хабарында Мысырға қашу оқиғасы Исаның туылғаннан кейін орын алады, ал отбасы бірнеше жылдан кейін Ғалилеяға оралғанға дейін Мысырға қашады. "Тир мен Сидон аймағы" (және) бұрын Финикия деп аталатын, Исаның заманында Рим империясының Сириясына кірген, қазіргі Ливанның оңтүстігінде орналасқан. Сол жерде Иса сірофиникиялық әйелдің қызынан шайтанды қуып шығарды. Филипп Кесариясы ("Филипп Кесариясы төңірегіндегі ауылдар"): Филипп тетрархиясының астанасы, және оның төңірегі Иса өзінің өлімін алғаш рет болжаған орын. Бұл аймақ Жаңа Өсиетте де маңызды, себебі Петірдің мойындауына дейін Иса шәкірттерінен: "Сендер Мені кім деп ойлайсыңдар?" деп сұрайды, нәтижесінде елші Петір Матай 16:13-20, Марқ 8:27-29 және Лұқа 9:18-20 аяттарында: "Сен Құдайдың Мәсіхсің!" деп жауап береді. Дамаскіге баратын жол: Елшілердің істерінде (9, 22 және 26) бұл жол елші Пауылдың дінге бет бұрған жері ретінде айтылады. Ол Пауылдың хаттарында да еске алынады.
Egypt: The Flight to Egypt episode in the Gospel of Matthew takes place after the birth of Jesus, and the family flees to Egypt before returning to Galilee a few years later. "The region of Tyre and Sidon" ( and ) in what had once been Phoenicia and had become in Jesus' time part of Roman Syria, today situated in Southern Lebanon. There Jesus removed the demon from the daughter of a Syrophoenician woman. Caesarea Phillippi ("the villages around Caesarea Philippi"): the capital city of the tetrarchy of Philip is mentioned in and its surroundings are the first location where Jesus predicts his death This area is also important in the New Testament because, just before entering it in the Confession of Peter episode, Jesus asks his disciples "who do you think that I am? ", producing the "You are the Christ of God" response from Apostle Peter in Matthew 16:13 20, Mark 8:27 29 and Luke 9:18 20. Road to Damascus: In the Acts of the Apostles (9, 22 and 26), this road is the location for the conversion of Apostle Paul. It is also mentioned in the Pauline Epistles.
Археология
[[File:S0484.4.jpg|thumb|Августтың динары, үстінде CAESAR AVGVSTVS деп жазылған; ал артында: DIVVSIVLIV(S), халық бұл жазуды Құдайдың ұлы деп түсінді, ал оған ешқандай археологиялық жәдігерлер тікелей байланыстырылмаған. XXI ғасырда археологияны тарихи Исаны жақсырақ түсіну үшін қосымша зерттеу құралы ретінде интеграциялық қолдануға ғылыми қызығушылық артып келеді, бұл оның дәуірінің әлеуметтік-экономикалық және саяси аясын жарыққа шығаруға мүмкіндік береді. Джеймс Чарльзворттың айтуынша, қазіргі заманғы көптеген ғалымдар Исаның заманында Галилея мен Иудеядағы өмірдің мәнін ашып көрсететін археологиялық жаңалықтарды елемеуге дайын емес. Рид сондай-ақ, монеталарға қатысты археологиялық табылғандар тарихи-сын тұрғысынан талдауға жарық түсіруі мүмкін деп мәлімдейді. Мысалы, ол ""Divi filius" деген жазуы бар монеталарды келтіреді. Кейіннен, Исаның заманында император болған Тиберий де дивус Августтың ұлы ретінде қабылданады. Рид бұл монеталарды 12:13-17 (ЖКД) (Кесарьге Кесарьдікіні беріңдер деп белгілі) контекстінде талқылайды, онда Иса шәкірттерінен монетаға қарап: "Суреті кімнің? Жазуы кімнің?" деп сұрайды, содан кейін оларға: "Кесарьге Кесарьдікіні, ал Құдайға Құдайдікіні беріңдер" деп кеңес береді. Рид былай дейді: "Рим монеталарында Кесарь Құдай деп жарияланғандықтан, бұл сұраққа жауап беру одан да қиынға соғады". Мысалы, Капернаумдағы археологиялық зерттеулер. Жаңа өсиетте Капернаум туралы жиі айтылса да, онда оның өзі туралы аз мәлімет бар. Алайда, соңғы археологиялық дәлелдер бұрынғы болжамдардан өзгеше, Капернаумның кедей және кішкентай қала болғанын, тіпті форумы немесе агорасы болмағанын көрсетеді. Осы археологиялық жаңалық Галилеяның осы аймағындағы мұқтаждар арасында өзара көмектесуді ұсынған Исаның ғылыми көзқарасын қуаттайды.
[[File:S0484.4. jpg|thumb|An Augustus denarius, stating CAESAR AVGVSTVS; and on the reverse: DIVVSIVLIV(S), which the population at large took to mean Son of God and no specific archaeological remnants are directly attributed to him. The 21st century has witnessed an increase in scholarly interest in the integrated use of archaeology as an additional research component in arriving at a better understanding of the historical Jesus by illuminating the socio economic and political background of his age. James Charlesworth states that few modern scholars now want to overlook the archaeological discoveries that clarify the nature of life in Galilee and Judea during the time of Jesus. Reed also states that archaeological finding related to coinage can shed light on historical critical analysis. As an example, he refers to coins with the ""Divi filius" inscription. Later, Tiberius who was emperor at the time of Jesus came to be accepted as the son of divus Augustus. Reed discusses this coinage in the context of 12:13 17 (KJV) (known as Render unto Caesar ) in which Jesus asks his disciples to look at a coin: "Whose portrait is this? And whose inscription?" and then advises them to "Render unto Caesar the things which are Caesar's, and unto God the things that are God's." Reed states that "the answer becomes much more subversive when one knows that Roman coinage proclaimed Caesar to be God". An example is the archeological studies at Capernaum. Despite the frequent references to Capernaum in the New Testament, little is said about it there. However, recent archeological evidence show that unlike earlier assumptions, Capernaum was poor and small, without even a forum or agora. This archaeological discovery thus resonates well with the scholarly view that Jesus advocated reciprocal sharing among the destitute in that area of Galilee.