Кіріспе

Болгариялық дін қызметкері және саясаткер (1841–1901)

Климент Тарноволық (нағыз аты Василий Николов Друмев; шамамен 1841 – 10 шілде 1901, Тарново митрополиті титулымен белгілі) – Болгарияның көрнекті дін қызметкері және саясаткері. Ол сонымен қатар жазушы және 1869 жылы Болгария әдебиет қоғамын (БӘҚ; қазір Болгария Ғылым академиясы) құрушылардың бірі болды.

Білім

Ол Шуменде, шеберлер отбасында дүниеге келді, қазір сол жерде оның есімімен аталатын ауыл бар. Алғашқыда ол туған қаласында Сава Доброплодни мен Сава Филаретовтан білім алды, бірақ кейін Одесса семинариясына түсті. Ол революционер Георгий Сава Раковскийдің ықпалында болып, 1861 жылы Белградта Раковскийдің Бірінші Болгар легионына қосылды, онда түрік гарнизонына қарсы күресте көзге түсті. Дрюмев Васил Левски, Стефан Караджа және басқа да болгар революционерлерімен жақын байланыста болды. 1862 жылы легион таратылғаннан кейін Климент Ресейге эмиграцияға кетіп, Киев семинариясында оқуын жалғастырды. 1869 жылы ол Брайлаға қоныстанды. 1873 жылы дін қызметкеріне бекітілді, ал келесі жылы Климент Браницкий есімімен епископқа тоғыстырылды. Кейін Тюльчадағы митрополит епископтың орынбасары болды. 1878 жылы Болгария азат болғаннан кейін Дрюмев Лясковец маңындағы Петр Павел семинариясының ректоры болып жұмыс істеді. 1884 жылы ол Турново митрополиті болып сайланды.

Мемлекеттік мансап

Дрюмев сонымен қатар Князьдіктің әлеуметтік-саяси өміріне қатысты. Ол 1879 жылы Құрылтай жиналысының және сол жылы Бірінші Ұлы Ұлттық жиналыстың депутаты болды. Дрюмев Ресейдің жақтасы болды және Регенттіктің (1886–1887), бірінші Стефан Стамболовтың (1887–1894) және князь Фердинандтың режиміне ашық қарсы шығып, оған қарсы репрессиялық шараларға әкелді. Саяси қайраткер ретінде өзін ұстамсыз сезінгенімен, 1879 жылы Климент Тодор Бурмовтың үкіметі құлағаннан кейін бос орынды толтыру үшін сайлау өткізілгенге дейін уақытша премьер-министр болуға келісті. Климент үкіметі көбінесе белсенділік танытпады, ол тек Бурмовтың саясатын жалғастыруға және оның орнын басатын адам тағайындалғанға дейін қызмет етті. 1886 жылы 9 тамыздағы төңкерістен кейін ол Болгарияның Александр патшасын тақтан түсіруге қарсы оппозицияны үйлестіру үшін қысқа мерзімге қайтадан қызмет етті, бірақ көп ұзамай Стефан Стамболов пен Петко Каравелов билікті өз қолдарына алды. Шындығында, Турновскийдің төңкеріске қатысуы тіпті Стамболовтың оны қысқа мерзімге заңнан тыс деп жариялауына әкелді. Стамболов Климентке қарсы әрекет жасап, оны Софиядан қуды, сонымен бірге оның билігінен айырды. Ресейдің берік жақтасы болған ол жаңа патшаны қатал сынға алды, бірақ ақырында тіпті оның жақтастары да оған қарсы шығып, үкімет оны тұтқындады. Кейін ол босатылып, Фердинандпен татуласты. Ресей Климентке сенгендіктен, 1895 жылдың жазында ол Санкт-Петербургтегі Болгария парламенттік делегациясын басқарды, олардың міндеті – 1886 жылдың қарашасында Ресеймен ресми қарым-қатынасын тоқтатқан Болгарияны Ресеймен қайтадан жақындастыру болды. Оның миссиясы сәтті аяқталды. Бірақ Фердинандтың Ресейге деген көзқарасын өзгертпегенін көрген Климент өзінің іс-әрекеттеріне өкінді, себебі олар Фердинандтың заңды болгар билеушісі ретінде танылуына көмектескен еді.

Жазушы

Жазушы ретінде Климент болгар көркем әдебиетінің негізін қалаушы болды. Ол болгар тіліндегі тұңғыш түпнұсқа әңгімені – "Қайғылы отбасы" (1860) жазды. Оның маңызды туындыларының қатарында "Студент және меценаттар немесе бөтенің нәрсесі бөтенге тиесілі" (1864) және "Иванко, Асен I-нің қанына қан кіргізген" (1872) драмалары бар.