Кіріспе

Эдвард Хиттің премьер-министрлігі

Консервативтік партияның өкілі Эдвард Хит 1970 жылғы 19 маусымда 18 маусымда өткен жалпы сайлаудан кейін, королева Елизавета II оны Ұлыбританияның премьер-министрі етіп тағайындады және Хит үкіметін құрды. Хиттің қызметі 1974 жылғы ақпанда өткен жалпы сайлаудан кейін аяқталды, нәтижесінде парламентте ешбір партия көпшілік орынға ие болмады, бұл Лейбористік партияның Гарольд Уилсон басқаруымен азшылық үкімет құруына әкелді. Хит 1965 жылы Консервативтік партияның жетекшісі болып сайланды, бұл партияның 13 жыл үкіметте болғаннан кейін өткен сайлаудағы жеңілісінен кейін бірнеше ай өткен соң Алек Дуглас Хоумның орнын басты. Келесі жылы оның жетекшілігімен өткен алғашқы жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады, ал Уилсонның Лейбористік үкіметі өзінің көпшілігін арттырды. Консерваторлар келесі екі жылда қолдаудың артуын бастан өткерді, себебі британ экономикасы өсу мен төмендеудің арасындағы ауытқулар кезеңіне түсті. Жұмыссыздық күрт өсті, бірақ Гарольд Уилсон 1970 жылғы маусымда жалпы сайлау жариялағанда, сауалнамалар Лейбористердің үшінші рет жеңіске жететінін көрсетті. Консерваторлардың 30 орынмен жеңіске жеткені үлкен сенсация болды. Хиттің үкіметі бастапқыда күшті экономика мен салыстырмалы түрде төмен жұмыссыздық деңгейіне ие болды, ал 1973 жылғы 1 қаңтарда Ұлыбритания Еуропалық қауымдастықтардың, негізінен Еуропалық экономикалық қауымдастықтың мүшесі болды. Бірақ 1973 жылғы мұнай дағдарысы келді, және Рождествоға дейін Хит аптасына үш күн жұмыс істеу режимін жариялады, онда кеңселер, фабрикалар және көптеген қоғамдық ғимараттардың жұмыс уақыты аптасына үш күнге дейін қысқартылды. Ол сонымен қатар жалақыны тоңдыру және шектеулерге қатысты кәсіподақтармен күреске түсті, бұл ереуілдердің көбеюіне әкелді. Экономика да дағдарысқа ұшырады. Хиттің 1974 жылғы ақпандағы жауабы – жалпы сайлау шақыру болды, ол сайлаушыларды Британияны кім басқаратынын – үкімет пе, әлде кәсіподақтар пе – шешуге шақырды. 1974 жылғы 28 ақпанда өткен сайлауда парламентте консерваторлар көп дауыс жинаса да, Лейбористер көп орынға ие болды. Либералдармен коалициялық үкімет құру туралы келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, Лейбористер 4 наурызда азшылық үкімет құрды. 1974 жылдың соңында тағы бір жалпы сайлау күтілуде еді, және Гарольд Уилсон оны 10 қазанға белгіледі, нәтижесінде Лейбористік партия үш орынмен көпшілікке ие болды. Бұл Уилсонның қатысқан бес жалпы сайлаудың төртеуінде жеңіске жеткенін, ал Хиттің төрт жалпы сайлаудың үшеуінде жеңіліске ұшырағанын білдірді, және оның жетекшілігінің аяқталуы сөзсіз болды.

Өзгерістер

Шілде 1970 – Иен МакЛеод қайтыс болады, ал оның орнына Антони Барбер Канцлер болады. Джеффри Риппон Барбердің орнын алып, Ланкастер герцогтігінің Канцлері болады. Джон Дэвис Риппонның орнын Технология жөніндегі хатшы болып алады. Қазан 1970 – Технология министрлігі мен Сауда кеңесі біріктіріліп, Сауда және өнеркәсіп министрлігі құрылады. Джон Дэвис Сауда және өнеркәсіп жөніндегі мемлекеттік хатшы болады. Майкл Нобл кабинеттен кетеді. Тұрғын үй және жергілікті басқару министрлігінің орнына Питер Уокер басқаратын Қоршаған орта министрлігі құрылады. Наурыз 1972 – Роберт Карр Уильям Уайтлоудан кейін Лорд-президент және Өкілдер палатасының басшысы болады. Морис Макмиллан Каррдың орнын Жұмыспен қамту жөніндегі хатшы болып алады. Уайтлоу Солтүстік Ирландия жөніндегі мемлекеттік хатшы болады. Шілде 1972 – Роберт Карр Реджинальд Модлингтің орнын Ішкі істер жөніндегі хатшы болып алады. Джим Приор Роберт Каррдың орнын иеленеді. Жозеф Годбер Приордың орнын Ауыл шаруашылығы жөніндегі хатшы болып алады. Қараша 1972 – Джеффри Риппон Питер Уокердің орнын алып, Қоршаған орта жөніндегі хатшы болады. Джон Дэвис Риппонның орнын Ланкастер герцогтігінің Канцлері болып алады. Питер Уокер Дэвистің орнын Сауда және өнеркәсіп жөніндегі хатшы болып алады. Джеффри Хоу Сауда және тұтынушылар ісі жөніндегі министр болып, кабинетке кіреді. Маусым 1973 – Лорд Уиндлшем Лорд Джелликоның орнын иеленіп, Лорд-привилегиялық мөрдің сақтаушысы және Лордтар палатасының басшысы болады. Желтоқсан 1973 – Уильям Уайтлоу Маурис Макмилланның орнын басып, Жұмыспен қамту жөніндегі хатшы болады. Фрэнсис Пим Уайтлоудан кейін Солтүстік Ирландия жөніндегі хатшы болады. Макмиллан бас төлемші болып тағайындалады. Қаңтар 1974 – Иан Гилмор Лорд Каррингтонның орнын қорғаныс жөніндегі хатшы болып алады; Лорд Каррингтон Энергетика жөніндегі хатшы болады.