Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Эдвард Хиттің премьер-министрлігі
Premiership of Edward Heath
Консервативтік партияның өкілі Эдвард Хит 1970 жылғы 19 маусымда 18 маусымда өткен жалпы сайлаудан кейін, королева Елизавета II оны Ұлыбританияның премьер-министрі етіп тағайындады және Хит үкіметін құрды. Хиттің қызметі 1974 жылғы ақпанда өткен жалпы сайлаудан кейін аяқталды, нәтижесінде парламентте ешбір партия көпшілік орынға ие болмады, бұл Лейбористік партияның Гарольд Уилсон басқаруымен азшылық үкімет құруына әкелді. Хит 1965 жылы Консервативтік партияның жетекшісі болып сайланды, бұл партияның 13 жыл үкіметте болғаннан кейін өткен сайлаудағы жеңілісінен кейін бірнеше ай өткен соң Алек Дуглас Хоумның орнын басты. Келесі жылы оның жетекшілігімен өткен алғашқы жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады, ал Уилсонның Лейбористік үкіметі өзінің көпшілігін арттырды. Консерваторлар келесі екі жылда қолдаудың артуын бастан өткерді, себебі британ экономикасы өсу мен төмендеудің арасындағы ауытқулар кезеңіне түсті. Жұмыссыздық күрт өсті, бірақ Гарольд Уилсон 1970 жылғы маусымда жалпы сайлау жариялағанда, сауалнамалар Лейбористердің үшінші рет жеңіске жететінін көрсетті. Консерваторлардың 30 орынмен жеңіске жеткені үлкен сенсация болды. Хиттің үкіметі бастапқыда күшті экономика мен салыстырмалы түрде төмен жұмыссыздық деңгейіне ие болды, ал 1973 жылғы 1 қаңтарда Ұлыбритания Еуропалық қауымдастықтардың, негізінен Еуропалық экономикалық қауымдастықтың мүшесі болды. Бірақ 1973 жылғы мұнай дағдарысы келді, және Рождествоға дейін Хит аптасына үш күн жұмыс істеу режимін жариялады, онда кеңселер, фабрикалар және көптеген қоғамдық ғимараттардың жұмыс уақыты аптасына үш күнге дейін қысқартылды. Ол сонымен қатар жалақыны тоңдыру және шектеулерге қатысты кәсіподақтармен күреске түсті, бұл ереуілдердің көбеюіне әкелді. Экономика да дағдарысқа ұшырады. Хиттің 1974 жылғы ақпандағы жауабы – жалпы сайлау шақыру болды, ол сайлаушыларды Британияны кім басқаратынын – үкімет пе, әлде кәсіподақтар пе – шешуге шақырды. 1974 жылғы 28 ақпанда өткен сайлауда парламентте консерваторлар көп дауыс жинаса да, Лейбористер көп орынға ие болды. Либералдармен коалициялық үкімет құру туралы келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, Лейбористер 4 наурызда азшылық үкімет құрды. 1974 жылдың соңында тағы бір жалпы сайлау күтілуде еді, және Гарольд Уилсон оны 10 қазанға белгіледі, нәтижесінде Лейбористік партия үш орынмен көпшілікке ие болды. Бұл Уилсонның қатысқан бес жалпы сайлаудың төртеуінде жеңіске жеткенін, ал Хиттің төрт жалпы сайлаудың үшеуінде жеңіліске ұшырағанын білдірді, және оның жетекшілігінің аяқталуы сөзсіз болды.
Edward Heath of the Conservative Party formed the Heath ministry and was appointed Prime Minister of the United Kingdom by Queen Elizabeth II on 19 June 1970, following the 18 June general election. Heath's ministry ended after the February 1974 general election, which produced a hung parliament, leading to the formation of a minority government by Harold Wilson of the Labour Party. Heath had been elected leader of the Conservative Party in 1965 to succeed Alec Douglas Home, within a few months of the party's election defeat after 13 years in government. His first general election as leader the following year ended in defeat as Wilson's Labour government increased its majority. The Conservatives enjoyed a surge in support over the next two years as the British economy went through a period of fluctuation with growth and contraction. Unemployment rose significantly, but when Harold Wilson called a general election for June 1970, the opinion polls all pointed towards a third successive Labour victory. It was a major surprise when the Conservatives won with a majority of 30 seats. Heath's government initially enjoyed a strong economy and relatively low unemployment, and on 1 January 1973 the United Kingdom became a member state of the European Communities, principally the European Economic Community. But then came the 1973 oil crisis, and just before Christmas, Heath declared a three day week in which the use of offices, factories and most public buildings was reduced to three days a week. He also faced a battle with the unions over pay freezes and restraints, which sparked a rise in strikes. The economy also entered a recession. Heath's response in February 1974 was to call a general election, urging the voters to decide whether it was the government or the unions which ran Britain. The election on 28 February 1974 resulted in a hung parliament, in which the Conservatives had the most votes but Labour had the most seats. After talks with the Liberals about forming a coalition government failed, Labour formed a minority government on 4 March. A second general election was widely anticipated later in 1974, and was called by Harold Wilson for 10 October, in which the Labour Party gained a three seat majority. This meant that Wilson had now won four of the five general elections he had contested, while Heath had now lost three of his four general elections, and it seemed inevitable that his leadership would soon end.
Өзгерістер
Шілде 1970 – Иен МакЛеод қайтыс болады, ал оның орнына Антони Барбер Канцлер болады. Джеффри Риппон Барбердің орнын алып, Ланкастер герцогтігінің Канцлері болады. Джон Дэвис Риппонның орнын Технология жөніндегі хатшы болып алады. Қазан 1970 – Технология министрлігі мен Сауда кеңесі біріктіріліп, Сауда және өнеркәсіп министрлігі құрылады. Джон Дэвис Сауда және өнеркәсіп жөніндегі мемлекеттік хатшы болады. Майкл Нобл кабинеттен кетеді. Тұрғын үй және жергілікті басқару министрлігінің орнына Питер Уокер басқаратын Қоршаған орта министрлігі құрылады. Наурыз 1972 – Роберт Карр Уильям Уайтлоудан кейін Лорд-президент және Өкілдер палатасының басшысы болады. Морис Макмиллан Каррдың орнын Жұмыспен қамту жөніндегі хатшы болып алады. Уайтлоу Солтүстік Ирландия жөніндегі мемлекеттік хатшы болады. Шілде 1972 – Роберт Карр Реджинальд Модлингтің орнын Ішкі істер жөніндегі хатшы болып алады. Джим Приор Роберт Каррдың орнын иеленеді. Жозеф Годбер Приордың орнын Ауыл шаруашылығы жөніндегі хатшы болып алады. Қараша 1972 – Джеффри Риппон Питер Уокердің орнын алып, Қоршаған орта жөніндегі хатшы болады. Джон Дэвис Риппонның орнын Ланкастер герцогтігінің Канцлері болып алады. Питер Уокер Дэвистің орнын Сауда және өнеркәсіп жөніндегі хатшы болып алады. Джеффри Хоу Сауда және тұтынушылар ісі жөніндегі министр болып, кабинетке кіреді. Маусым 1973 – Лорд Уиндлшем Лорд Джелликоның орнын иеленіп, Лорд-привилегиялық мөрдің сақтаушысы және Лордтар палатасының басшысы болады. Желтоқсан 1973 – Уильям Уайтлоу Маурис Макмилланның орнын басып, Жұмыспен қамту жөніндегі хатшы болады. Фрэнсис Пим Уайтлоудан кейін Солтүстік Ирландия жөніндегі хатшы болады. Макмиллан бас төлемші болып тағайындалады. Қаңтар 1974 – Иан Гилмор Лорд Каррингтонның орнын қорғаныс жөніндегі хатшы болып алады; Лорд Каррингтон Энергетика жөніндегі хатшы болады.
July 1970 – Iain Macleod dies, and is succeeded as Chancellor by Anthony Barber. Geoffrey Rippon succeeds Barber as Chancellor of the Duchy of Lancaster. John Davies succeeds Rippon as Secretary for Technology. October 1970 – The Ministry of Technology and the Board of Trade are merged to become the Department of Trade and Industry. John Davies becomes Secretary of State for Trade and Industry. Michael Noble leaves the cabinet. The Ministry of Housing and Local Government is succeeded by the new department of the Environment which was headed by Peter Walker. March 1972 – Robert Carr succeeds William Whitelaw as Lord President and Leader of the House of Commons. Maurice Macmillan succeeds Carr as Secretary for Employment. Whitelaw becomes Secretary of State for Northern Ireland. July 1972 – Robert Carr succeeds Reginald Maudling as Home Secretary. Jim Prior succeeds Robert Carr as Lord President and Leader of the House of Commons. Joseph Godber succeeds Prior as Secretary for Agriculture. November 1972 – Geoffrey Rippon succeeds Peter Walker as Secretary for the Environment. John Davies succeeds Rippon as Chancellor of the Duchy of Lancaster. Peter Walker succeeds Davies as Secretary for Trade and Industry. Geoffrey Howe becomes Minister for Trade and Consumer Affairs with a seat in the cabinet. June 1973 – The Lord Windlesham succeeds Lord Jellicoe as Lord Privy Seal and Leader of the House of Lords. December 1973 – William Whitelaw succeeds Maurice Macmillan as Secretary for Employment. Francis Pym succeeds Whitelaw as Secretary for Northern Ireland. Macmillan becomes Paymaster General. January 1974 – Ian Gilmour succeeds Lord Carrington as Secretary for Defence; Lord Carrington becomes Secretary of State for Energy.