Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кениялық саясаткер
Kenyan politician
Құрметті Пол Джозеф Нгей (18 қазан 1923 – 15 тамыз 2004) – Кенияның отаршылдыққа қарсы күреліс қозғалысындағы рөлі үшін түрмеге қамалған, бірақ Кения тәуелсіздік алған соң бірнеше үкіметтік министрлік қызметтерді атқарған саясаткер.
The Honourable Paul Joseph Ngei (18 October 1923 – 15 August 2004) was a Kenyan politician who was imprisoned for his role in the anti colonial movement, but who went on to hold several government ministerial positions after Kenya became independent.
Ерте өмір
Нги Кенияның Мачакос қалашығына жақын Кима Кимведе дүниеге келді. Ол ең басты бас Масакудың немересі болды, оның құрметіне қала мен ауданға осы ат қойылды. 1929 жылы отбасы Кима Кимведен Кангундо бөліміндегі Мбилини деген кішкентай ауылға көшіп келді. Бұл жер – ауыл шаруашылығы үшін қолайлы жауын-шашын жиі жауатын таулы аймақ еді. Оның әкесі Африка Ішкі Миссиясы арқылы христиан дініне көшкен. Нги 1932 жылдан бастап DEB Кангундо бастауыш мектебінде, 1936 жылдан бастап Мачакос қаласындағы Ква Матинги орта мектебінде, ал Киамбу ауданындағы Альянс орта мектебінде білім алды. Содан кейін ол төрт жылға Корольдің Африкалық атқыштар полкіне (KAR) қатарына қосылды. Одан кейін 1948 жылдан 1950 жылға дейін Угандадағы Макерере университетіне журналистика мамандығы бойынша оқуға түсті.
Ngei was born at Kiima Kimwe near Machakos township, Kenya. He was the grandson of paramount chief Masaku after whom the town and the district were named. The family moved from Kiima Kimwe to a new settlement at Kangundo Division in a small village called Mbilini in 1929. This was a mountainous area with good rainfall for agriculture. His father had been converted to Christianity by the Africa Inland Mission. Ngei attended primary school at DEB Kangundo from 1932, intermediate school at Kwa Mating'i in Machakos town from 1936, and Alliance High School in Kiambu District. He then joined the army in the King's African Rifles (KAR) for a four year stint. After that he enrolled at Makerere University in Uganda as a journalism student from 1948 to 1950.
Колониалды қарсы белсенділік
1940 жылдары Кенияда отаршылдыққа қарсы қозғалыс күшейді. Саяси көтеріліс Мау Мау көтерілісіне алып келді, оған бірнеше тайпалар қатысты: луо, нaнди, мaсaй, кaмбa, кикую, мерус және эмбу, сондай-ақ гусий халқы. 1952 жылдың қазан айында төтенше жағдай жариялануы Нгеи, Джомо Кениата және басқалардың тұтқындалуына соқтырды. Нгеи Лодвардағы түрмеде Кениатаны колониялық түрме бастығының ұруынан физикалық күшпен тоқтатып, оның достығын қалтқысыз қамсыздады. Ол бастықтың қамшысын тартып алып, алдымен өзін ұруға шақырды. "Капенгурия алтылығына" Фред Кубай, Билдад Каггия, Ачиенг Онеко және Кунгу Карумба кірді. Соңғы тірі қалған мүшесі Онеко 2007 жылдың 9 маусымында қайтыс болды. Машужаа күні, бұрын Кениата күні деп белгілі болған, Кениядағы ұлттық мереке. Ол әр жыл сайын 1952 жылдың 20 қазанында алты адамның тұтқындалуын еске алу үшін өткізіледі. Олар тоғыз жылдан кейін, 1961 жылы, Кения тәуелсіздік алғанға екі жыл бұрын босатылды. Келесі жылы Нгеи Африка халықтары партиясын құрды. Нгеидің тарихы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі наразылық саясаты аясында қарастырылғанда, Кенияның тәуелсіздігіне жол ашқан оқиғаларға байланысты үлкен қызығушылық тудырады. Бұл наразылық саясаты партиялық саясат және Мау Мау көтерілісінде көрініс тапқан зорлық-зомбылықпен сипатталды. Нгеи Кения тарихының осы екі жағынан өтті және оларға белсенді қатысты. Ол Кенияның акамба халқынан шыққан, олар 1937 жылы Сэмюэл Муинди Мбингу басшылығымен британдықтарға қарсы саяси наразылықтың қозғаушы күші болды.
The anti colonial movement gathered momentum in Kenya in the 1940s. A political upsurge led to the Mau Mau rebellion, which involved several tribes: the Luos, Nandis, Maasai, Kamba, Kikuyus, Merus and Embu and Gusii people. The declaration of a state of emergency in October 1952 led to the arrest of Ngei, Jomo Kenyatta and others. Ngei earned Kenyatta's undying friendship when, during their imprisonment in Lodwar, Ngei physically stopped a colonial jailer from beating up Kenyatta by seizing the whip and challenging the jailer to beat him (Ngei) first. The "Kapenguria Six" included Fred Kubai, Bildad Kaggia, Achieng Oneko and Kung'u Karumba. The last surviving member, Oneko, died on 9 June 2007. Mashujaa Day, which until recently was known as Kenyatta Day, is a national holiday in Kenya held every year to commemorate the detention of the six on 20 October 1952. They were released nine years later, in 1961, two years before Kenya gained independence. The following year Ngei established the African People's Party. Ngei's history generates much interest when examined within the context of these post World War II protest politics that eventually ushered in independence for Kenya. These were protest politics characterised by party politics and violence as was manifested by the Mau Mau rebellion. Ngei lived and actively participated in both of these facets of Kenya's historical trajectory. He came from the Akamba people of Kenya, who were the driving force behind a political protest against the British in 1937 led by Samuel Muindi Mbingu.
Үкімет позициялары
Нгей 1969 жылдан 1990 жылға дейін Кангундо сайлау округінің депутаты болды. Ол 1964 жылдан 1978 жылға дейін Жомо Кениата үкіметінде кабинет министрі ретінде қызмет етті, ал 1978 жылдан 1990 жылға дейін Президент Даниэль арап Мои басқарған үкіметте бірнеше министрлік лауазымдарды атқарды. 1990 жылы сот шешімімен банкрот деп жарияланып, нәтижесінде парламенттік мандатын жоғалтты. Кения үкіметі ол 27 жыл бойы қызмет еткен Кангундоның Мбилини қаласында кесене салдырып, 2006 жылы ашты. 2016 жылдың 20 қазанында Кения Республикасының президенті Момбаса тас жолынан Мачакосқа қарайтын бағыттағы Чумви қаласында Пол Нгеидің құрметіне ескерткіш ашты. Бұл Мачакоста өткен "Батырлар күні" мерекесі аясында болды. "Жубилей" үкіметі ұлттық мерекелерді елорда Найробиден тыс жерлерде өткізуге міндеттенді.
Ngei was the Kangundo Constituency MP from 1969 to 1990. He served throughout the Jomo Kenyatta government from 1964 to 1978 as a cabinet minister and in the post Kenyatta government led by President Daniel arap Moi from 1978 to 1990 where he held several ministerial positions. In 1990 he was ruled bankrupt by court and consequently had to give up his parliamentary seat. A mausoleum was built in Mbilini, Kangundo, the constituency he had served for 27 years, by the Kenyan government and unveiled in 2006. On 20 October 2016, the president of the Republic of Kenya unveiled a statue in honour of Paul Ngei at Chumvi town which is in the junction that leads to Machakos from the Mombasa Highway. This was during the celebrations of the year's Heroes' Day which were held in Machakos. The Jubilee Government committed to have national days celebrated outside the capital, Nairobi.