Иттердегі гранулематозды менингоэнцефалит (GME) – орталық жүйке жүйесінің қабынуы. Көбінесе жас және орта жастағы иткес түрлерінде кездеседі, жылдам дамиды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гранюломатозды менингоэнцефалит (ГМЭ) – иттердің және сирек жағдайларда мысықтардың орталық нерв жүйесінің (ОНЖ) қабыну ауруы. Бұл менингоэнцефалиттің бір түрі. ГМЭ иттердегі ОНЖ қабыну ауруларының ең көп кездесетін себептерінің бірі болып, иттердегі дезгектің вирусынан туындаған энцефалиттен кейін екінші орында тұрады. Ауру көбінесе жас және орта жастағы аналық иттерде кездеседі. Ол жедел басталады. ГМЭ зақымдары негізінен мидың ақ заттарында, ми сабасында, мишақшада және жұлын миында орналасқан. Оның себебі жұқпалы емес екені белгілі, және қазіргі уақытта идиопатиялық деп саналады. Аллергиялық менингоэнцефалитте көрінетін зақымдарға ұқсас болғандықтан, ГМЭ иммундық механизммен байланысты себепке ие деп есептеледі, бірақ бұл ауру жұқпалы агентке аномальды жауапқа негізделуі де мүмкін. Бір зерттеуде ГМЭ, некротизациялық менингоэнцефалит және некротизациялық лейкоэнцефалит (соңғы екі жағдай төменде қарастырылған) бар иттердің ми тіндерінде ит герпес вирусының, ит аденовирусының және ит парвовирусының ДНК-сы ізделді, бірақ табылмады.
Granulomatous meningoencephalitis (GME) is an inflammatory disease of the central nervous system (CNS) of dogs and, rarely, cats. It is a form of meningoencephalitis. GME is likely second only to encephalitis caused by canine distemper virus as the most common cause of inflammatory disease of the canine CNS. The disease is more common in female dogs of young and middle age. It has a rapid onset. The lesions of GME exist mainly in the white matter of the cerebrum, brainstem, cerebellum, and spinal cord. The cause is only known to be noninfectious and is considered at this time to be idiopathic. Because lesions resemble those seen in allergic meningoencephalitis, GME is thought to have an immune mediated cause, but it is also thought that the disease may be based on an abnormal response to an infectious agent. One study searched for viral DNA from canine herpesvirus, canine adenovirus, and canine parvovirus in brain tissue from dogs with GME, necrotizing meningoencephalitis, and necrotizing leukoencephalitis (see below for the latter two conditions), but failed to find any.
ГМЭ түрлері
Диссеминантты – Бұл орталық нерв жүйесінде кеңінен таралған ауру. Бұрын қабынулы ретикулез деп белгілі болған. Орталық нерв жүйесінің қан тамырларының (периваскулярлық) айналасында мононуклеарлық жасушалар мен нейтрофилдер жиналады. Бұл түрінде ми қабығының қабынуы (менингит) байқалады, ол қызба мен мойынның ауыруына себеп болады. Ауру бірнеше апта ішінде жеделдеп дамиды. Симптомдары: координацияның бұзылуы, нистагм, бас қисайту, құрысулар және депрессия. Симптомдар жедел немесе бірнеше ай бойы баяу дамуы мүмкін, бұл зақымдану орнына байланысты.
Disseminated – This is a diffuse disease throughout the CNS. It was previously known as inflammatory reticulosis. There is an accumulation of mononuclear cells and neutrophils around the blood vessels (perivascular) of the CNS. Meningitis is seen with this form of GME and causes fever and neck pain. It has an acute progression over a few weeks. Symptoms include incoordination, nystagmus, head tilt, seizures, and depression. Symptoms may be acute or develop slowly over several months and depend on the location of the lesion.
Диагностика және емдеу
Цереброспинальдық сұйықтықтың (ЦСЖ) талдауында көптеген ақ қан жасушалары табылды. Әдетте, көбінесе кішкентай жетілген лимфоциттер кездеседі, ал қалғаны моноциттер мен нейтрофилдерден тұрады. Нақты диагноз гистопатологиялық зерттеулерге негізделеді, яғни ми биопсиясы немесе өлімнен кейінгі зерттеу (некропсия). КТ немесе МРТ-да жаңқалы, тараған немесе көп ошақты зақымданулар көрінеді. Бірнеше жыл бойы негізгі емдеу – кортикостероидтерді бір немесе бірнеше иммуносупрессивті препараттармен, әдетте цитозин арабинозиді және/немесе циклоспорин, сондай-ақ азатиоприн, циклофосфамид сияқты басқа да дәрілермен қолдану болды. Иттердегі ЖҚЖ қабыну ауруларының арасында ЦСЖ талдауы ерекшеленеді, себебі жасушалардың көп бөлігі мононуклеарлы жасушалардың аралас тобы емес, лимфоциттер болып табылады. Мальтезе және мопс тұқымдарында мидың сұр заты мен қабық асты ақ затында кең таралған некроз және қабыну байқалады. Ең көп кездесетін ерте симптомдар алдыңғы мидың ауруларымен байланысты, оларға ұстамалар мен деменция жатады, ал кейінірек айналу, бас еңкеюі және қалыпты оқушылық жарық рефлексімен соқырлық пайда болуы мүмкін. ПДЭ-нің (Прогрессивті дегенеративті энцефалопатияның) болжамы нашар.
Cerebrospinal fluid (CSF) analysis shows a large number of white blood cells. Typically small mature lymphocytes are the majority of cells seen, with monocytes and neutrophils making up the rest. Definitive diagnosis is based on histopathology, either a brain biopsy or post mortem evaluation (necropsy). A CT scan or MRI will show patchy, diffuse, or multifocal lesions. For a number of years, the basic treatment was some type of corticosteroid in combination with one or more immunosuppressive drugs, typically cytosine arabinoside and/or cyclosporine or other medications such as azathioprine, cyclophosphamide, It differs in pathology from GME by more tissue breakdown and increased eosinophils (white blood cells). CSF analysis is also unique among inflammatory CNS diseases in dogs in that the cells are predominantly lymphocytes, instead of a mixed population of mononuclear cells. In Maltese and Pugs, there is extensive necrosis and inflammation of the gray matter of the cerebrum and subcortical white matter. The most common early symptoms are related to forebrain disease and include seizures and dementia, and later circling, head tilt, and blindness with normal pupillary light reflexes may be seen. PDE has a poor prognosis.
Некротизациялық лейкоэнцефалит
Йоркшир терьерлерінде ми сабасының және мидың перивентрикулярлық ақ затының қауырсынып қабынуы болуы мүмкін. Бұл тұқымдағы жағдай көбінесе ақ затқа ғана әсер ететіндіктен, оны некротизациялық лейкоэнцефалит деп атайды. Ми сабасы және орталық вестибулярлық аурудың белгілері басым болады.
In Yorkshire Terriers there can be severe mononuclear inflammation of the brainstem and periventricular cerebral white matter. Because the condition in this breed frequently affects only the white matter, it has been called necrotizing leukoencephalitis. Symptoms of brainstem and central vestibular disease predominate.
Басқа инфекциялық емес менингоэнцефалит түрлері
Стеридтік жауап беретін менингоэнцефалит – кортикостероидтерге жақсы жауап беретін және көбінесе жақсы болжаммен аяқталатын жұқпалы емес менингоэнцефалиттің кез келген түрі. Бұл ГМЭ немесе ПДЭ-нің жеңіл формаларын көрсете алады, бірақ одан бөлек екі дербес жағдай да бар. Стероидтік жауап беретін менингит/артерит, сондай-ақ некротизациялық васкулит деп те аталады, көбінесе екі жасқа дейінгі бигль, боксер, берн тау және неміс қысқа жүнді есімдерінде кездеседі. Көптеген жағдайларда қызба, тәбет жоғалуы және басқа неврологиялық симптомдарсыз мойынның күшті ауыруы байқалады, бірақ созылмалы жағдайларда координацияның бұзылуы, аяқ-қолдың әлсіздігі немесе сал болуы мүмкін. СМЖ талдауында көбінесе нейтрофильдер анықталады. Бигльдерде бұл жағдай "Бигль ауру синдромы" деп те аталады.
Steroid responsive meningoencephalitis is any noninfectious meningoencephalitis that responds well to corticosteroids and usually has an excellent prognosis. This could represent mild forms of GME or PDE, but there are two separate conditions recognized also. Steroid responsive meningitis/arteritis, also known as necrotizing vasculitis, is seen most commonly in Beagles, Boxers, Bernese Mountain Dogs, and German Shorthaired Pointers younger than two years of age. Many cases have fever, loss of appetite, and severe neck pain without other neurologic symptoms, although long term cases may have incoordination and limb weakness or paralysis. CSF analysis shows predominantly neutrophils. In Beagles this condition is also known as Beagle pain syndrome.