Кіріспе

Катаракта бөгеті – Катаракта (бұрынғы Аппин) қаласында орналасқан, мұраға алынған бөгет. Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралияда Макартур және Иллавара аймақтарына, Вуллондилли округіне және Сидней қаласына су жеткізеді. Бұл Жоғарғы Непеан су жүйесінің су жиналатын алабындағы төрт бөгеттің және тоғанның бірі. 1907 жылы Эрнест Маккартни де Бургтың қадағалауымен құрылысы аяқталған бөгеттің қазіргі иесі – Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметінің агенттігі Water NSW. Бөгет 1999 жылғы 18 қарашада Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұра тізіміне енгізілді.

Құрылымдық егжей-тегжейлілік

Ауырлықты бөгет, сол жақтан басталатын және қақпасы жоқ су төгіш арнасы бар. Ол биік, ұзын және суды сақтайды. Катаракта бөгеті Жоғарғы Непеан жобасында салынған алғашқы бөгет болды. Сонымен қатар, Австралияда бөгеттің беткі жағына құйма бетон блоктарын қолданған алғашқы бөгет осы болды. Ағысқа қарайтын беті базальт бетоннан жасалған, сырты базальтпен қапталған. Құрылысқа қажетті тас Шербрукте, Булли өтеқашырының үстінде табылды. Базальтты карьерден бөгет құрылысына тасымалдау үшін 2 фут енді бу трамвай жолы салынды. Бөгет циклоптық қабырғадан тұрғызылған, құмтас блоктарының салмағы шамамен келіге жетеді. Бұл тастар сол жерден қазылып алынып, цемент ерітіндісіне орнатылды. Тік тігістер базальт немесе құмтас бетонмен толтырылды. Ағысқа қарайтын беті цемент ерітіндісіне орнатылған базальт бетоннан жасалған блоктардан тұрады. Ағыстан қарайтын беті төменгі бөлігінде қалың, ал жоғарғы бөлігінде қалың болды. Бөгет арқылы өтіп, Непеан өзеніне су жіберілген екі диаметрлі құбыр бар. Ағын Larner Johnson инелі клапанымен реттеледі. Бөгет қабырғасы сәндік әрленген. Ағысқа қарайтын бетіндегі парапет құмтас блоктарымен жасалған, ал ағыстан қарайтын қабырғаның үстіңгі жағы бетонмен қапталған. Бөгеттің шамамен ортасында клапандық үй орналасқан. Ол құмтас блоктарынан жасалған, қабырғалары тегіс. Оның екі жағында да қысқа және тік шатыры бар, шыңдарында әшекейлер мен қақпақтар орнатылған.

Тарих

Жоғарғы Непеан схемасы 1880 жылы Ботаникалық батпақтар схемасы Сиднейдің сумен қамтамасыз ету қажеттіліктерін қанағаттандыруға жеткіліксіз екені анықталғаннан кейін басталды. Непеан жобасы Катаракта, Кордо, Эвон және Непеан өзендерін Проспект су қоймасына бұру үшін Непеан өзеніне бөгет салудан тұрды. Маккуори зерттеуге ниеттенген жер Непеан және Жорж өзендерінің арасында орналасқан. Катаракта өзеніне дейін оңтүстікке қарай созылған және батысында Непеан өзенімен, шығысында Жорж өзенімен шектелген бұл жер бұрын анықталмаған еді. Ол зерттеуін аяқтағаннан кейін, бұл аймақ оған Шотландиядағы туған жерін еске түсірді және оны Эйрдс ауданы деп атады. Кейіннен ол Ғилақад тауының оңтүстігін Аппин деп атады. Аппин ауданының солтүстік шекарасы – Ғилақад тауы деп белгіленген жер. Кейіннен бұл жерді Сидней кәсіпкері Томас Роуз сатып алды. Бұл жұмыс өте мұқият және үлкен шығынмен атқарылды. Ол сақталған суды жомарт түрде пайдаланды және көршілеріне құрғақшылық кезінде мал суаруға рұхсат берді. Оңтүстік жағында Ғилақад тауы Хьюм отбасының меншіктері Беулан және Медоувейл (бұрынғы Роквуд)пен жалғасты. Бұл және басқа да Fairview, Blossom Lodge, Mount Carlon сияқты меншіктер мен Ингем кәсіпорнының ірі құс шаруашылығы Аппин жолының батыс жағында орналасқан. Соңғы меншіктің қарама-қарсысында ирландтық Дуайер отбасының алғашқы үйлерінің бірі – Кильдер үйі орналасқан. Оның оңтүстік шекарасында Браутонның Лаклан Вейлі (аудандағы алғашқы жер гранты) жалғасты. Бұл меншік Джон Кеннедидің алғашқы грантына қосылды, ол оны Тестон деп атады. Кейінгі жылдары әртүрлі иелер оған жер қосып, меншікті кеңейтті. Оңтүстік жағындағы бұл жер Уильям Сайксқа берілген Британ тауы деп аталатын аймаққа жалғасты. Одан әрі оңтүстісқарай, Британ тауы Джеймс Джорданға берілген жерге жалғасты, оңтүстік шекарасы Катаракта өзені болды. Осы жерде Джорданның өткелі деп аталатын жер орналасқан, онда Кеира тауынан (қазіргі Пиктон жолы) өзен кесіп өтеді. Аппинге қайтып келе жатқан жолда Джон Ферт, Эдвард МакГи, Джон Троттер, Николас Брайан және Мэтью Пирс сияқты бірнеше шағын жер гранттары болды. Лоренс Д'Арси де Джорданға жақын жерге грант алып, оны Спринг Вэлли деп атады. Аппинде екі мықты тастан салынған шіркеу бар: қасиетті Беддің Рим-католик шіркеуі және қасиетті Маркдің Англикан шіркеуі. Екеуі де шамамен 1840-41 жылдары салынған және уақыттың сынағынан өтті. Екеуі де сапалы қоңыраулармен жабдықталған. Аппин халқының саны көп болды: 1825 жылы 562 адамды құрады. Көптеген фермерлер Сидней нарығы үшін бидай, арпа, жүгері және көкөніс өсірумен айналысты.

Сипаттама

Катаракта бөгеті циклоптық қалаудан салынған, құмтас блоктарынан тұрады, салмағы жоқ, құрылыс алаңында қазылған және цемент ерітіндісіне орналастырылған. Тік тігістер базальт немесе құмтас бетонмен толтырылған. Өзенге қарама-қарсы беті цемент ерітіндісіне орналастырылған базальт бетоннан жасалған қалыпталған блоктардан тұрады. Өзенге қарай орналасқан беті базальт бетоннан жасалған, төменгі бөлігі 2 метр, жоғарғы деңгейде 1 метр қалыңдығында. Бөгет арқылы өтіп, өзенге су шығаратын екі қатарлы диаметрлі құбырлар бар. Ағын енді AGE Ring Faulkner клапанымен реттеледі. Сонымен қатар, Ring Faulkner кіреберіс клапаны және тұрақты кранды тарату клапаны бар.