Белгілері мен симптомдары
Бронхиолит облитераны тынысқырудың нашарлауына, сырыл және құрғақ жөтелге әкеледі. Симптомдар бірте-бірте дамуы мүмкін, немесе ауыр симптомдар кенеттен пайда болуы мүмкін. Бұл симптомдар бронх кеңейткіш терапиямен қайтарылмайтын обструктивті үлгіні көрсетеді және олар өкпеге түрлі зақымдармен байланысты болуы керек. Бұл жағдай ішек-қарын жолының қабыну ауруы (ЖЖБ), жүйелік қызыл жегі, жасөспірімдердің идиопатиялық артриті, ревматоидты артрит, аспаздық-ішек рефлюкс ауруы (ГЭРБ), IgA нефропатиясы және атаксия-телангиэктазия синдромы бар пациенттерде де кездесуі мүмкін. Sauropus androgynus өсімдігінен алынған папавериннің үлкен дозаларын қабылдау осыған себеп болуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл ауру идиопатиялық (себебі белгісіз) болуы мүмкін.
Жұқпалы аурудан кейінгі
Көбінесе жас балаларда кездеседі және осы жастағы ең көп таралған себеп болып табылады. Әдетте, аденовирустың (3, 7 және 21 типтері), қызылшаның (рубеола), микоплазманың, ЦМВ, грипп және парагрипп вирусының жұқпасынан кейін пайда болады. Жұқпадан кейінгі бронхиолиттің обструктивті түрі Оңтүстік жарты шарда, әсіресе Бразилия, Аргентина, Австралия, Чили және Жаңа Зеландия сияқты елдерде жиі кездеседі. 1990-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басында осы аймақтарда аурудың таралу деңгейі жоғары болды. Буэнос-Айрестегі Рикардо Гутьеррес балалар ауруханасында 1993 жылдан 2002 жылға дейін стационарлық ем алып жатқан тыныс алу жүйесімен ауыратын науқастардың 14%-ы осы ауруға шалдыққан. Өкпе функциясын тексеру нәтижесіне сәйкес, өкпе функциясы төмен балалардың физикалық төзімділігі төмен болады, бұл аурудың жүрек-қан тамыр жүйесіне тигізетін әсерін күшейтеді, себебі олар жасқа сай аэробтық жаттығуларды орындай алмайды.
Электрондық темекі
Американдық өкпе қауымдастығы 2016 жылы дәмді электронды темекілерді қауіптің факторы ретінде тізімдеді. Дегенмен, 2019 жылға дейін Health Canada ешқандай жағдайды тіркемеген. Public Health England бұл байланыстың мына себептермен туындағанын жазады: "электрондық сұйықтықтарға майлы дәм беру үшін қолданылатын кейбір дәмдеуіштерде диацетил химиялық заты кездеседі, алайда Ұлыбританияда диацетил электронды темекі мен электрондық сұйықтықтардың құрамына қосуға тыйым салынған". Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметінің веб-сайтында "вейптеу попкорн өкпесін тудырмайды" делінген.
Механизм
Негізгі механизм эпителийлік және субэпителийлік жасушалардың зақымдануы мен қабынуымен байланысты. Бұл жасушалар тінді жаңару қабілетін жоғалтады, әсіресе эпителийді немесе ең сыртқы қабатты қайта жаңарту қабілетін жоғалтады, нәтижесінде жараланған тіндерде шектен тыс өсу пайда болады. FEV1 (бір секунд ішіндегі күшпен шығарылатын тыныс көлемі) қалыпты деп есептелуі үшін күтілетін көрсеткіштердің 80% жоғары болуы тиіс. Обыртпалы бронхиолит осы көрсеткішті 16%-дан 21%-ға дейін төмендетеді.
Медициналық бейнелеу
Аурудың бастапқы сатыларында кеуде рентгені көбінесе қалыпты болады, бірақ тыныс жолдарының кеңеюі (гиперинфляция) байқалуы мүмкін.
Ингаляторлар
Кәсіби ингаляторлар мен өртеу ошақтарының зиянды әсерінен туындайтын аурулар инженерлік бақылау шаралары (мысалы, газ шығару құрылғылары немесе жабық жүйелер), жеке қорғаныш құралдарын пайдалану, әсерге ұшырауы мүмкін қызметкерлерді қадағалау, жұмыскерлерді оқыту және білім беру арқылы алдын алуға болады.
Трансплантация
Өкпе трансплантациясы немесе HSCT терапиясынан өткен адамдарда бронхиолиттің облитерациялануын алдын алудың басты жолы – иммуносупрессия.