Кіріспе

Алабама штаты мен Шелтон ісі, 535 U. S. 654 (2002), АҚШ Жоғарғы Сотында қаралып, сот Алабама Жоғарғы Сотының айыпталушыға адвокат тағайындалмаса, шартты түрде бас бостандығынан айыру жазасын тағайындау мүмкін емес деген шешімін қолдады.

Өмірбаян

Шелтон үшінші дәрежелі шабуыл жасады деген айып тағылды, бұл Алабама штатында жеңіл қылмыс саналады және бір жылға дейін бас бостандығынан айыру және 2000 доллар айыппұлмен жазаланады. Сот Шелтонды сот процесінде өзін өзі қорғаудың қауіптілігі туралы бірнеше рет ескертті, бірақ оған адвокат ұсынбады. Ол жергілікті сотта да, Алабама апелляциялық сотында да өзін өзі қорғады. Алайда, апелляциялық сот Шелтонға 30 күндік шартты жаза және 2 жылдық сынақ мерзімі тағайындады. Қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот шартты жаза үшін адвокатты міндетті түрде ұсыну қажет емес деп шешті, өйткені бұл жаза дереу қамауға алып келмейді. Алабама Жоғарғы Соты былай мәлімдеді: 1) күдіктіге адвокатсыз бас бостандығынан айыру жазасы берілмейді; және 2) осы ереженің мақсатында шартты жаза, тіпті дереу немесе міндетті түрде қамауға алып келмесе де, "бас бостандығынан айыру мерзімі" болып табылады.

Соттың пікірі

АҚШ Жоғарғы Соты Алабама штатының Жоғарғы Сотының шешімін растады. Адамның бостандығынан айырылуы мүмкін болатын шартты жаза, айыпталушыға қылмыс бойынша қудалау кезінде адвокат көмегі көрсетілмесе, тағайындалмайды. Тек тікелей түрмеге қамауға алып келетін қылмыстық іс жүргізу ғана емес, Федералды Конституцияның алтыншы түзетуіне сәйкес, мұқтаж сотталғанның мемлекеттік адвокат тағайындалуына құқығы бар емес, себебі (1) ешбір адам сотталу кезінде адвокатсыз түрмеге қамалмауы керек; және (2) алтыншы түзету сотталушының кінәсі анықталатын, түрмеге қамауға алу мүмкіндігі белгіленетін және бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалатын іс жүргізу сатысына қатысты. Алтыншы түзету сотталушының мерзімінен бұрын шартты жазасын бұзуы жағдайында шартты жазаны белсендіруге рұқсат береді ме? Біз рұқсат етпейді деп қорытындылаймыз. Шартты жаза – сотталған қылмыс үшін белгіленген түрме мерзімі.