Кіріспе

Агланджия (Αγλαντζιά []; көңіл көтеру) – Кипр Республикасының Никосия қаласының маңындағы елді мекен және муниципалитет. Муниципалитетте 20 783 адам тұрады (2011 жылғы мәлімет бойынша), ол Никосия муниципалитетімен тікелей шектеседі. Агланджия буферлік аймаққа жақын орналасқан. Оның ауданы шамамен 31 км² құрайды, оның 14 км² 1974 жылдан бері түрік әскері басып алған ауыл шаруашылығы жерлері, ал қалған 17 км²-нің 9 км²-і ұлттық орман парктері (Аталасса паркі, 8,6 км² және Педагогикалық академия паркі 0,4 км²) болып табылады.

Атауы

Агланджия сөзі түрік тілінен шыққан, "еğленце" сөзінен туындаған, яғни "ойын-сауық" деген мағынаны білдіреді. Кипр грек тілінде оның айтылуы: Тағы бір теория бойынша, атау орта ғасырлардағы франк үкімділігі кезінде осы аймақты иеленген де Агланд деген франк әулетінің тегінен шыққан.

Тарих

Агланджияның тарихы б.з.д. 3888 жылға дейін жетеді. Арона төбесінде (Арыстан тауы немесе Liontarovounos) қола дәуіріне жататын бірнеше қабірлер табылды. Таушаң аймақтың қорғанысы үшін стратегиялық тұрғыда орналасқан, сондықтан ол жердегі қоныс тарихының алғашқы кезеңінде әскери орналасу болған болуы мүмкін. Бұл төбенің айналасында ежелгі қоныс орналасқан, содан Ледра қаласы пайда болған деуге болады. Кипрдің Кафизин немесе Кіші Аронас деген тарихи жерінде нимфаға табынуға арналған үңгір бар. Бұл заттар бұл жердің эллиндік кезеңде ғибадат орны ретінде қолданылғанын көрсетеді, әсіресе б.з.б. 225 және 218 жылдар аралығында Птолемей Игілікші мен Птолемей Филопатордың билігі кезінде. Сондай-ақ, жергілікті жерде жасалған түрлі қыш бұйымдар табылды, соның ішінде әртүрлі табақтар, екі тұтқасы бар ыдыстар, тостаған ұстағыштар, тамақтандыру бөтелкелері, саз оттықтар, құмыралар, тамақ дайындауға арналған ыдыстар, табалар, жууға арналған тастықтар, құмыралар, біріктірілген ыдыстар, урналар, амфоралар, ритондар, үлкен құмыралар мен олардың қақпақтары, сондай-ақ тоқу ісіне қатысты заттар да кездесті. Орта ғасырларда Лефкомияти қонысы Агланджия аумағында болған. Бұл аймақта франк билігінің соңында, Яков II (1468–1473) тұсында адамдар тұрғандығы байқалады. Ортағасырлық Ла Кава қамалы 1385 жылы король Жак I-нің бұйрығымен Арона төбесінде салынды және Ларнакадан Никосияға дейінгі жолды бақылау үшін обсерватория ретінде пайдаланылды. Қамалдағы құрылыстардың аты бүгінге дейін сақталған үлкен тас цистернадан алынған. 16 ғасырдың үшінші онжылдығында венециялықтар қамалды жарылқады, ал Османлылар оның екі мұнарасының үлкенін оқ-дәрі сақтау орны ретінде пайдаланды. 1870 жылға дейін қамалдың көп бөлігі, күмбезді зал, қабырғалар мен екі мұнарасы сақталған. Алайда, сол жылы Фенеромени шіркеуін салу үшін қамалдың көп бөлігі бұзылды. 1888 жылы М. Р. Джеймс бұл аймақты қазды. Қамал 1915 жылы ескерткіш ретінде жарияланды. Бүгінде Ұлы мұнара мен Екінші мұнараның бөліктері цистернамен бірге сақталған. Кипрді Осман империясы басып алғаннан кейін Агланджия қонысы құлдырады. 18 ғасырдың соңында ол өзін-өзі қамтамасыз ететін ауылдық елді мекенге айналды, тұрғындары егіншілікпен, мал шаруашылығымен және тас карьерлерінде жұмыс істеумен айналысты. 18 ғасырдың соңында Драгоман Хаджигеоргакис Корнезиос зират орнында Аиос Георгий шіркеуін және Аталассадағы Аиос Георгий шіркеуін салды. Агланджия ЭОКА күресіне ұйымдасқан топтарды жіберді, ал жергілікті еріктілер 1964 жылғы оқиғаларға қатысты. Агланджия 1974 жылғы түрік шапқыншылығы кезінде бомбаланды. Түрік әскері муниципалитет аумағының 45%-ын әлі де басып алып отыр.