Кіріспе

Британдық Үндістан армиясының генералы (1857–1921)

Генерал сэр Джон Экклз Никсон (16 тамыз 1857 – 15 желтоқсан 1921) – Британдық Үндістан армиясының жоғары дәрежелі қолбасшысы. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бағдадқа жасалған бірінші британдық экспедицияның, нәтижесінде сәтсіз аяқталған, бұйрықтарын берді.

Ерте мансап

Россалл мектебінде, содан кейін Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде білім алған Никсон 1875 жылы 75-ші жаяу полкіне тағайындалды. 1878 жылы Бенгал штаб корпусына ауысты. Ол 18-ші Бенгал лансерлеріне орналастырылды, содан кейін Екінші ағылшын-афған соғысында қызмет етті, онда ол хабарламаларда аталды. Ол сондай-ақ 1881 жылы Махсуд Вазири экспедициясына қатысты, 1886 жылдың 10 қыркүйегінде капитан болып тағайындалды және 1895 жылы Читралдың көмекші күштерінде қызмет етті. Никсон Екінші Буер соғысы кезінде кавалерия бригадасының командирі болды, 1901 жылдың 10 қыркүйегінде подполковник болып тағайындалды және депештерде есімдері тізілді (1902 жылдың 8 сәуірінде). Соғыс кезінде көрсеткен қызметі үшін ол 1902 жылдың 26 маусымында жарияланған Оңтүстік Африка құрмет тізімінде Бат орденінің серігі (CB) болып тағайындалды. Соғыстан кейін 1902 жылы Үндістанда генерал-квартирмейстердің көмекшісі (барлау қызметі) болды. Барон фон дер Гольц өзінің Осман әскерімен британдықтардан бір аптаға кейін Кутке жетті. Осы кезде Тауншенд Куттен кетуге рұқсат сұрады, ал генерал Никсон тағы бір қателік жіберіп, бас тартты. Тауншендтің кавалериясы мен бірнеше Корольдік әуе күштерінің бөлімдері өзен бойымен жіберілді, ал 6-шы Пуна дивизиясының көп бөлігі Кутта қалды және бекінді. Никсон Лондоннан көліктер мен күшейткіш күштерді сұрады. Бірақ 1915 жылдың желтоқсанына қарай көмекші күш әлі де Суэц аймағында болды. Никсон үш нақты хатта жағдайдың нашарлауына қатты алаңдаушылық білдірді және шұғыл шаралар қабылдау қажеттігін жеткізді. Уайтхоллдағы кешігу мен шешімдерді кешіктіру: қауіп соншалықты үлкен бе? Бір дивизиялық күш жеткілікті ме, әлде кем дегенде екеуі қажет пе? Никсон Тауншендтің барлық әскери хабарламалары жау тарапынан ұсталып алынып жатқанын білмеді. Британ әскери құрылымдарының барлық бөлімдері ақылсыздыққа бой алдырды. Никсонды қорғаушылар, оның ішінде Месопотамиялық науқандардың алғашқы тарихшысы фельдмаршал Робертсон, Соғыс кеңсесінің Батыс майдандағы қиын кезеңде Империяны кең ауқымды қайта ұйымдастыруда болғанын атап өтті. Экспедиция Үндістанның вице-королі мен Үндістан кеңсесінің бірлескен шешімімен мақұлданды. Болашақта барлық әскери операциялар Соғыс кеңсесінің бірлескен басшылығымен жүргізіледі. Бұл өзгеріс Императорлық Бас штабы мен Кабинеттің соғыс саясатында да өзгерістерге әкелді, бұл генерал Никсонның басшылығына кері әсер етті. Куттегі қоршауылғандарға жабдықтар жеткізу мәселесі өте маңызды болды. Шегіну мүмкін болмай қалған соң, генерал-майор Тауншенд тек бір айға ғана азық-түліктері бар екенін хабарлады. Шындығында, оның гарнизоны бес ай бойы төтеп берді, бірақ азық-түлік мөлшері азайтылған күйде. Жабдықтап беру мәселесі Никсонды қалған дивизияларын тез жинап, қоршауды бұзуға асықтырып жіберді. Жергілікті генерал-лейтенант Эйлмердің басшылығындағы көмекші күштер 1916 жылдың қаңтар айының басында әрекетке кірісті. Олар Османдықтарды екі бекінілген позициядан (Шейх Саад пен Вади) ығыстырды, бірақ ауыр шығынға ұшырады. Алайда Ханна шайқасы толық сәтсіздікке ұшырады. Британ әскерлері тіпті Османдық қорғаныс позициясына жетпеді, 2700 адам қаза тапты. Никсон Куттағы апат пен армиясының жағдайды түзетуге келмегені үшін жауапкершілікті мойнына алуға мәжбүр болды, сондықтан ол басшылықтан алынды (ресми түрде денсаулығының нашарлауына байланысты). Оның орнына генерал сэр Перси Лейк тағайындалды, ол да Куттегі гарнизонды құтқара алмады және өзінің сәтсіздігі үшін қызметтен алынды. Никсон үшін стресс пен шаршау тым ауыр болды. Жаңа жылдың басында ол психикалық күйзеліске ұшырады және 1916 жылдың наурыз айында белсенді қызметтен зейнеткерлікке шығуын сұрады. Ол Үндістанға оралды. 1917 жылы Куттағы сәтсіздік туралы ресми комиссия есеп берді. Никсон Месопотамия экспедициясының сәтсіздігіне басты жауапты деп танылды.