Қытай миссионері Джонатан Гофорт және жаңғыру қозғалысы

Кіріспе

Канадалық пресвитериан миссионері Джонатан Гофорт (10 ақпан 1859 - 8 қазан 1936) – әйелі Флоренс Розалинд (Белл Смит) Гофортпен бірге Қытайға миссиялық қызмет атқарған канадалық пресвитериан миссионері. Джонатан Гофорт 20 ғасырдың басында Қытайдағы миссионерлік жаңғырудың ең белгілі қайраткері болды және протестанттық Қытай миссияларында жаңғыруды маңызды құрауы ретінде орнатуға көмектесті.

Өмірбаян

Гофорт Онтарио провинциясының Оксфорд округіндегі фермада өсті, он бір баланың жетіншісі болған. Жастығында ол Онтарио штатының Темсфорд қаласында мектепте сабақ берді. Оксфорд округының тумасы, Тайваньдағы пресвитериан миссионері Джордж Лесли Маккей сөйлегенін естіп, Қытайға баруға Құдайдың шақыруын сезінді. Ол Торонто университетінде және Нокс колледжінде оқыды, оны 1887 жылы бітірді, ал 1915 жылы діни ғылым докторы атағын алды. Оқу кезінде Гофорт Розалинд Белл Смитпен Торонтодағы Біріккен Миссияда танысты. Ол Англияның Лондонында дүниеге келіп, Канаданың Квебек провинциясындағы Монреаль қаласында өскен. Олар 1887 жылы, Нокстегі соңғы курсында үйленді және ақырында он бір балаға ие болды, олардың алтауы балалық шақтан аман қалды. Бастапқыда оны қысымға алып, тіпті мазақтағандарына қарамастан, сыныптастары шетелде миссионер болу жолында оны қатты қолдады. Гофорт сондай-ақ Хадсон Тейлордың «Қытайдың рухани қажеттілігі және талаптары» атты кітабын оқыған, ол оны қатты қызықтырғандықтан көптеген даналарын тапсырыс беріп, таныс пасторларға миссионерлік жұмысты насихаттау үшін жіберді. 1888 жылы Гофорттар Солтүстік Хенан миссиясын бастау үшін жіберілді. Олардың жұмысы қиын болды және он бір баласының бесеуі аурудан қайтыс болды. 1900 жылы Боксерлер көтерілісі кезінде Гофорттар Қытайдың көп бөлігінде қашуға мәжбүр болды. Жонатанға шабуыл жасалып, қылышпен жараланды, бірақ екеуі де аман қалды және «Келісім портының» біріне қашып құтылды. Гофорттар бір жылға Канадаға оралды. 1901 жылы Хенанға оралғаннан кейін Джонатан Гофорт көңілі толмаған сезімде болды. 1904 және 1905 жылдары ол Уэльстің ұлы жаңғыруы туралы жаңалықтардан шабыттанды және Чарльз Финнидің «Жаңғырулар туралы лекцияларын» оқыды. 1907 жылы жағдай оны корей жаңғыруының куәсі болуға итерді («When the Spirit's Fire Swept Korea» [1943] – оның реакциясын көрсетеді). 1908 жылдың басында Гофорт Қытайға Маньчжурия арқылы қайтып келгенде, қауымдар оны қайта шақырды. Оның ұзақ сапары кезінде «Маньчжурия жаңғыруы» басталды, бұл Қытайда және халықаралық деңгейде бүкіл елде танымал болған алғашқы жаңғыру болды. 1908 жылдан 1913 жылға дейін мыңдаған қытайлықтар Мәсіхке иман келтірді. Бұл жаңғыру Гофорттың өмірін және қызметін өзгертті; содан бері ол негізінен миссионер емес, евангелист және жаңғырушы болды. Ол Қытайдағы барлық миссионерлердің ішіндегі ең танымалдарының бірі болды, оған көптеген адамдар құрмет көрсетті, бірақ кейбіреулері «эмоционализм» үшін сынады. 1925 жылы ол Канададағы пресвитериан шіркеуінде қалуға шешім қабылдады, ал оның Хенан станциясы Канада Біріккен шіркеуінің қолдауына берілді. Ол Розалиндпен бірге, жасы мен денсаулығына қарамастан, шіркеу Маньчжурияда жұмыс бастауға жіберді, олар 1935 жылы Гофорттың көзі нашарлағанға дейін сол жерде қалды. Ол 1930-шы жылдары, әсіресе Маньчжурияда белсенді болды; 1931 жылы Гофорттар «Қытайдың керемет өмірлері» атты кітапты бірлесіп жазды. Торонтода қайтыс болғаннан кейін Розалинд, 1920 жылы алғаш рет жарық көрген қабілетті жазушы, «Қытайдың танымал Гофорты» (1937, көптеген қайта басылымдармен) және өзінің автобиографиясы «Climbing: A Missionary's Wife» (1940) кітабын жазды. Канададағы соңғы жылдары олар көптеген қауымдарға өздерінің оқиғаларын айтып берді. Гофорт өткен түні жақын маңдағы Вайомингте (Онтарио) уағыздағаннан кейін, Онтарионың Уоллесбург қаласында, ұлының үйінде қайтыс болды. Жерлеу рәсімі Торонтоның Нокс шіркеуінде өтті, ал Гофорт сол қаладағы Маунт Плезант зиратында жерленген.

Goforth grew up on an Oxford County, Ontario, farm, the seventh of eleven children. As a young man he taught school in Thamesford, Ontario. Hearing fellow Oxford County native George Leslie Mackay, Presbyterian missionary to Taiwan, speak, he sensed a call from God to go to China. He attended the University of Toronto, and Knox College, where he graduated in 1887, and was awarded the Doctor of Divinity in 1915. During his training, Goforth met Rosalind Bell Smith at the Toronto Union Mission. Born in London, England, she had grown up in Montreal, Quebec, Canada. They married in 1887, in his final year at Knox, and eventually had eleven children, six of whom survived childhood. After initially subjecting him to teasing and even hazing, Goforth's classmates came to support him greatly in his quest to become an overseas missionary. Goforth had also read Hudson Taylor's China's Spiritual Need and Claims, a book that so excited him that he ordered many copies and mailed them to many pastors that he knew in order to promote missionary work in China. The Goforths were sent to pioneer the North Henan mission in 1888. Their work was difficult and they lost five of their eleven children to sickness. In 1900, the Goforths had to flee for many miles across China during the Boxer Rebellion. Jonathan was attacked and injured with a sword, but they both survived and escaped to the safety of one of the "Treaty Ports". The Goforths returned to Canada for a year. After their return to Henan in 1901, Jonathan Goforth felt increasingly restless. In 1904 and 1905 he was inspired by news of the great Welsh revival and read Charles Finney's Lectures on Revivals. In 1907, circumstances brought him to witness firsthand the stirring Korean revival ("When the Spirit's Fire Swept Korea" [1943] represents his response). As Goforth returned to China through Manchuria in early 1908, congregations invited him back. During his extended visit there the "Manchurian revival" broke out, the first such revival to gain nationwide publicity in China as well as internationally. From 1908 to 1913, thousands of Chinese people converted to Christ. The revival transformed Goforth's life and ministry; from then on he was primarily an evangelist and revivalist, not a settled missionary. He also became one of the best known of all China missionaries, admired by many, but criticized by some for "emotionalism". In 1925, he decided to remain within the Presbyterian Church in Canada, and his Henan station was transferred to the support of the United Church of Canada. He and Rosalind, despite their age and frailties, were then sent by the church to begin work in Manchuria, where they remained until Goforth's eyesight failed in 1935. He remained active into the 1930s, especially in Manchuria; in 1931 the Goforths coauthored Miracle Lives of China. After his death in Toronto, Rosalind, a capable writer who had first published in 1920, wrote the popular Goforth of China (1937, with many reprints), and her own autobiography, Climbing: Memories of a Missionary's Wife (1940). Their final years in Canada were spent recounting their stories to many congregations. Goforth died at his son's manse in Wallaceburg, Ontario, after preaching the previous evening in nearby Wyoming, Ontario. The funeral service was held in Toronto's Knox Church, and Goforth is buried in the Mount Pleasant Cemetery in the same city.