Кіріспе

18-19 ғасырлардағы бенгалдық қайырымды Хажи Мұхаммед Мохсин (шамамен 1732 – 29 қараша 1812) – көрнекті бенгал мұсылман қайырымдысы. Оның ең маңызды еңбегі – Хугли Мохсин колледжін және Хугли Имамбарасын құру болды. Сонымен қатар, ол 1770 жылғы Ұлы Бенгалия ашаршылығы кезінде мыңдаған зардап шеккендерге көмектесу арқылы елеулі рөл атқарды.

Ерте өмір

Мохсин Бенгалияда хажи Файзулла мен Зәйнәб Ханам отбасында дүниеге келді. Ол үйде білім алып, Құран, Хадис және Фиқһты зерттеді. Кейіннен Азияның басқа елдеріне, қазіргі Иран, Ирак, Түркия және Араб түбегінің аймақтарына саяхат жасады. Ол Меккеге қажылыққа барды, Медина, Куфа, Кербала және басқа да қасиетті орындарды көрді. Қажылықты орындағаннан кейін оған "хажи" атағы берілді.

Қайырымдылық

Қайтып келгеннен кейін Мохсин жарты қарындасы Муннужанның мүлігін басқаруды өз мойнына алды. Ол Бенгалия Навабының қызметінде Хугли аймағының Наиб фуджар, яғни әскери губернаторының орынбасары болған Мирза Салахуддиннің жесірі еді. Ол анасы Зейнабтан мұра еткен байлығымен, ал Зейнабтың алғашқы күйеуі Ага Мотахар Хугли, Джессор, Муршидабад және Надия аймақтарында көптеген жерлер мен мүліктерге ие болған. 1803 жылы Муннужан қайтыс болғаннан кейін, Мохсин оның барлық байлығын мұраға алды. Ол осы байлықты қайырымдылыққа арнап, 1806 жылы 156 000 тақа сомасындағы Вакф немесе сенім қорын құрды. Оның байлығының үштен бір бөлігі білім беру және діни іс-шараларға, тоғыздан төрт бөлігі қарттар мен мүгедектерге зейнетақы төлеуге, ал қалған тоғыздан екі бөлігі сенімділердің шығындарына жұмсалуға тиіс болды.

Өлім және мұра

Мохсин 1812 жылғы 29 қарашада қайтыс болды. Оның қабірі Хугли Имамбарасының жанында орналасқан. Білім беру саласына қосқан үлесі үшін Мохсиннің есімімен Үндістан мен Бангладештің көптеген білім беру мекемелері аталады. Ол Батыс Бенгалияның Чинсура қаласындағы Жаңа Хугли колледжін құрған, қазір ол Хугли Мохсин колледжі деп аталады. Бангладештің Читтагонг қаласындағы Хази Мохаммад Мохсин мемлекеттік жоғары мектебі мен Хази Мохаммад Мохсин мемлекеттік колледжі де оның есімімен аталады. Мохсиния медресесі (Дакка, Каби Назрул мемлекеттік колледжі) және Дакка университетінің Хажи Мұхаммед Мохсин залы да оның есімін иеленген. Мохсиннің есімімен Бангладеш Теңіз күштерінің Дакадағы BNS Haji Mohsin базасы да аталды. Сонымен қатар, Мохипур Хази Мохсин мемлекеттік колледжі Жойпурхаттың Панчбиби қаласында Маулана Абдул Хамид Хан Бхасани құрған.