Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Армян журналисі, тарихшы және жазушы Арам Андонян (1875 – 23 желтоқсан 1951) - армян журналисі, тарихшы және жазушы.
Armenian journalist, historian and writer
Aram Andonian (; 1875 – 23 December 1951) was an Armenian journalist, historian and writer.
Өмірбаян
Андонян Константинопольде дүниеге келген, армян ұлтынан. Сол жерде ол армян тіліндегі «Луйс» (Жұрақ) және «Джагик» (Гүл) журналдарын, «Сурхандак» (Хабаршы) газетін редакциялады. Содан кейін Андонян Осман империясының әскери цензура бөлімінде қызмет етті. 1915 жылғы 24 сәуірдің қарсаңында Осман империясының ішкі істер министрі Талат-пашаның бұйрығымен тұтқындалып, Осман астанасынан жер аударылған көптеген армян зиялыларының қатарына қосылды. Андонян Чанкириге жер аударылды, содан кейін жолдың ортасында Анкараға қайтарылып, Ра'с аль-Айн мен Мескенедегі лагерьлерге қайта жер аударылды. Дегенмен, Андонян Алеппода жасырын өмір сүрді. Британ әскерлері Алеппоны басып алған кезде, төменгі дәрежедегі түрік шенеунігі Наим Бей, армяндардың жер аударылуы туралы естеліктерін жариялау үшін Арам Андонянмен бірлесіп жұмыс істеді. Наим Бейдің естеліктері 1920 жылы жарық көрді және олар кейде «Андонян телеграммалары» немесе «Талат-паша телеграммалары» деп аталады. Бұл телеграммалар 1915-1917 жылдардағы армян геноцидінің Осман империясының мемлекеттік саясаты болғанына тікелей дәлелдеме ретінде қарастырылады. Олар Согомон Теһлирянның ісінде дәлел ретінде ұсынылды. Роберт Мелсонның сөзіне сәйкес, Андонянның 1915 жылдан кейінгі армяндардың жер аударылуы және қырғыны туралы есебі осы кезеңді зерттеу үшін маңызды. 1928 жылдан 1951 жылға дейін Андонян Париждегі Нубар кітапханасын басқарды және Парижді неміс әскерлері басып алған кезде кітапхана қорының көп бөлігін жасырып сақтап қалды. Ол сонымен қатар геноцидтің куәгерлерінен куәліктер жинады. Ол «Балқан соғысының толық суреттелген тарихы» (1-5 том, 1912-1913 жж.) кітабының авторы, алғашқыда армян тілінде жарық көрген.
Andonian was born in Constantinople and was ethnic Armenian. There he edited the Armenian journals Luys (Light) and Dzaghik (Flower) and the newspaper Surhandak (Herald). Andonian then went on to serve in the department of military censorship of the Ottoman Empire. He was arrested by order of interior minister Talat Pasha of the Ottoman Empire on the eve of April 24, 1915, and joined the large number of Armenian notables who were deported from the Ottoman capital. Andonian was deported to Chankiri, then, halfway there, returned to Ankara and was deported again to the camps in the Ra's al 'Ayn and Meskene. However, Andonian survived in Aleppo in the underground. When British forces occupied Aleppo, a lower level Turkish official, Naim Bey collaborated with Aram Andonian in publishing his memoirs, an account of the deportation of the Armenians. The Memoirs of Naim Bey were published in 1920, and are sometimes referred to as the "Andonian Telegrams" or the "Talat Pasha Telegrams." The telegrams are purported to constitute direct evidence that the Armenian genocide of 1915–1917 was state policy of the Ottoman Empire. They were introduced as evidence in the trial of Soghomon Tehlirian. According to Robert Melson, Andonian's report on post 1915 deportations and killings of Armenians are crucial for the research of that period. From 1928 to 1951 Andonian directed the Nubarian Library in Paris, and succeeded in hiding and saving most of the collection during the German occupation of Paris. He also worked to collect eyewitness testimonies of the genocide. He is the author of a Complete Illustrated History of the Balkan War (Vol. 1–5, 1912–1913), published originally in Armenian.
Шығармалары
Ширванзаде (Александр Ширванзаде өмірбаяны), Константинополь, 1911. «Балқан соғысының толық суреттелген тарихы», 5 том, Константинополь, 1912-1913 (жақында Арас Яйынцилик баспасында түрік тілінде жарық көрді). «Сол қара күндері», Бостон, 1919. «Ұлы қылмыс», Бостон, 1921. Наим бейдің естеліктері, Лондон, 1920.
«Շիրվանզադէ» (biography of Alexander Shirvanzade), Constantinople, 1911. «Պատկերազարդ ընդարձակ պատմութիւն Պալքանեան պատերազմին» (Complete Illustrated History of the Balkan War), 5 vols., Constantinople, 1912 1913 (a Turkish edition came out recently at Aras Yayincilik). «Այն սեւ օրերուն» (In Those Dark Days), Boston, 1919. «Մեծ Ոճիրը» (The Great Crime), Boston, 1921. The Memoirs of Naim Bey, London 1920.