Кіріспе
Игорь Стравинскийдің шығармаларындағы политональды құрылғы
Петрушка аккорды – Игорь Стравинскийдің "Петрушка" балеті мен кейінгі музыкасында жиі қолданылатын политональды құрылғы. C мажор және F мажор екі ірі триадасы – бір-бірінен тритон қашықтықта орналасқан – бірге ойнатылғанда "қорқынышты түрде" қақтығысып, диссонанс акордын тудырады.
Құрылымы
Петрушканың екінші картинасы кезінде фортепианодағы Петрушка аккорды төменде көрсетілген. Петрушка аккорды – тритонмен бөлінген екі бір мезгілде орындалған мажорлық триада ретінде анықталады. Петрушкада Стравинский F мажордың үстіне C мажорды қолданды (соңғысы бірінші инверсияда берілген): Бұл құрылғыда синтетикалық гексатондық шкала құрайтын (0 1 4 6 7 т) дыбыстар пайдаланылады. Егер C–D–E–G–G–B деп жазылса, онда ол тритондық шкала деп аталады. Сенімсіз дереккөз: date=June 2009, ал C–D–E–F–G–B деп жазылғанда, оны көмекші азайтылған шкала деп оқуға болады. Тритондық қатынас болғандықтан, хордтар бір-біріне қайшы келуі мүмкін: «Белгілі бір тональдыққа ұмтылыстың алдын алу үшін, сол тональдық негізгі нотасынан үш бүтін тон қашықтықтағы нотаны енгізу қажет». Үшінші картинаның соңында Петрушка аккорды Петрушкамен бірге, бірақ A және E ноталарында пайда болады, олар C және F ноталарымен бірге азайтылған жетілік аккордын (0, 3, 6, 9) құрайды және октатоникалық шкаланы (9 1 4, 3 7 т, 0 4 7 және 6 т 1 = 0 1 3 4 6 7 9 т) толықтырып бітіреді, «және бұл Стравинский үшін априорлық концептуалдық мәртебеге ие болғанын көрсетеді».
The device uses tones that, together, make up a synthetic hexatonic scale (0 1 4 6 7 t). When enharmonically spelled C–D–E–G–G –B, it is called the tritone scale. Unreliable source: date=June 2009 Alternatively, when spelled C–D–E–F–G–B, it can be read as the auxiliary diminished scale. The chords may be considered to contradict each other because of the tritone relationship: "Any tendency for a tonality to emerge may be avoided by introducing a note three whole tones distant from the key note of that tonality." At the end of the third tableau, the Petrushka chord appears with Petrushka but at A and E, which, with C and F, create a diminished seventh chord (0, 3, 6, 9) and exhaust the octatonic scale (9 1 4, 3 7 t, 0 4 7, and 6 t 1 = 0 1 3 4 6 7 9 t), "and suggests that it did possess for Stravinsky an a priori conceptual status".
Петрушка және шығу тегі
Стравинскийге жатқызылғанымен, бұл акорд (немесе, дәлірек айтқанда, бір мезгілде тритондық арақашықтықтағы екі мажорлық акорд, атап айтқанда F және B мажор) Франц Листтің «Маледикс концертінде» одан әлдеқайда ертерек кездеседі. (Композицияның нақты күні белгісіз болғанымен, Хэмфри Сёрлдің бағалауынша, ол шамамен 1840 жылға жатады; композиция Листтің 1827 жылы орындалған ерте туындыларының бірінен пайда болған деп саналады.) Морис Равел бұл аккордты фортепианоға арналған «Jeux d'eau» шығармасында судың шуылы мен гүлденген дыбыстарын жасау үшін қолданады, осылар шығарманың ерекшелігін құрайды. Стивен Баур «Равельдің «орыс» кезеңі: оның ерте туындыларындағы октатонизм, 1893–1908» атты мақаласында «Jeux d'eau» 1901 жылы, ал Стравинскийдің «Петрушка» (1911) шығармасынан он жыл бұрын жазылғанын көрсетеді, бұл Стравинскийдің осы тәсілді Равельден үйренген болуы мүмкін екенін ұсынады. Стравинский «Jeux d'eau» және Равельдің тағы бірнеше шығармаларын 1907 жылға дейін «Қазіргі заманғы музыка кештері» бағдарламасында тыңдаған. Стравинский «Петрушка» балетінде бұл аккордты жиі қолданып, оны қуыршақтың бейнелеуі үшін пайдаланған және Шроветидегі жәрмеңкедегі көрермендерді қалқып ететіндей етіп көрсету үшін жасаған. Эрик Уолтер Уайт «Петрушка» аккордының Мессьеннің «шекті транспозицияның екінші режимдерінен» (октатондық шкала) шыққандығын ұсынады, бірақ оны «қара пернелер/ақ пернелер битональдығы» пайдасына жоққа шығарады, бұл «Стравинскийдің фортепианода композициялауға бейімділігінен» туындайды.
Басқа қолданыстар
1979 жылы румындық прогрессивті рок тобы Sfinx-тің "Kogaion" әнінде бұл аккорд қолданылады. "Петрушка" аккорды 2003 жылғы Sim City 4 симуляциялық ойынының "Above the Clouds" трегінде ең көп пайдаланылады.