Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
515 жыл шамасында Афинадан табылған ежелгі грек суретті вазасы. Евфроний кратері (немесе Сарпедон кратері) – ежелгі гректердің терракоттадан жасалған каликст кратері, шарапты сумен арастыруға қолданылатын тостаған. Б.з.д. 515 жылы жасалған бұл ваза, белгілі Евфронийдің сақталған 27 вазасының арасындағы толыққанды бірден-бір мысалы және қазіргі кездегі ең әдемі ежелгі грек вазаларының бірі саналады. Серветери маңындағы этрус зиратынан заңсыз қазылып алынған ол, 1972 жылдан 2008 жылға дейін Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайының коллекциясында болды, содан кейін 2006 жылдың ақпан айында жасалған келісім бойынша Италияға қайтарылды. Қазір ол ұрланған өнер туындыларын олардың түпнұсқа орнына қайтару саясаты аясында Museo nazionale cerite мұражайының қорында сақталуда.
Famous Ancient Greek paint vase bowl from Athens c. 515 BC. The Euphronios Krater (or Sarpedon Krater) is an ancient Greek terra cotta calyx krater, a bowl used for mixing wine with water. Created around the year 515 BC, it is the only complete example of the surviving 27 vases painted by the renowned Euphronios and is considered one of the finest Ancient Greek vases in existence. Illegally excavated from an Etruscan cemetery near Cerveteri, it was part of the collection of the Metropolitan Museum of Art in New York from 1972 to 2008, until repatriated to Italy under an agreement negotiated in February 2006. It is now in the collection of the Museo nazionale cerite as part of a policy of returning stolen works of art to their place of origin.
Сипаттама
Евфроний кратерінің биіктігі 45,7 см (18 дюйм) және диаметрі 55,1 см (21,7 дюйм). Ол шамамен 45 литрге (12 галлонға) сыяды. Вазаның стилі қызыл фигуралы керамика, онда фигуралардың контурлары, егжей-тегжейлері және фоны мөлдір емес қара жылтырмен боялған, ал фигуралардың өзі боялмаған терракота топырағының түсімен қалдырылған. Кратер екі көрініспен безендірілген. Аверсте Троя соғысының бір эпизоды көрсетілген; бұл суретте Зевс пен Лаодамияның ұлы Сарпедонның қазасы бейнеленген. Кратердің реверсінде б.з.д. VI ғасырдағы афиналық жастардың шайқасқа дайындалуының заманауи көрінісі көрсетілген. Сарпедонның қазасының көрінісінде құдай Гермес Ұйқы (Гипнос) және Өлім (Танатос) персонификацияларын оның отанына жерлеу үшін алып кетуге бағыттайды. Сарпедонның қазасы тақырыбы әдетте стильдік бейнелеу ретінде көрсетілсе, бұл сахнадағы фигуралар натуралистік позаларда және схемалық, бірақ дәл анатомиямен суреттелген. Бұл стиль Евфронийді ең шебер деп санайтын кейінгі архаикалық суретшілердің «Пионерлер тобының» белгісі болып табылады. Анонимді грек жастарының көрінісі де осы стильді қолданады, «Пионерлер тобының» барлық ерекше әдістерін – анатомиялық дәлдік, табиғи позалар, перспектива және кеңістіктік иллюзияны пайдаланады. «Пионерлер тобына» тән нәрсе – бұл екі сахнаны бір шығармада біріктіру арқылы және оларды ортақ стильде суреттеу арқылы туындайтын повестволық шиеленіс. Сарпедонның қазасы – кратерді көретін кез келген адамға таныс, нақты тарихи және мифологиялық тұлғаларды қамтитын эпизод. Екінші көрініс, атын атамаған жастардың соғысқа дайындалуы, көбірек жалпылама және нақты заманауи. Бұл жастар аңыздағы батырлар емес; олардың егжей-тегжейлі ерекшеліктері оларға жеке тұлға мен мінез-құлық береді, бірақ олар грек армиясындағы кез келген жас сарбаз болуы мүмкін. Екі көрініс те ұқсас стильде суреттелген, бұл тарихи көріністі заманауи етіп көрсетеді; сонымен қатар, заманауи көрініс екіншісінің мифологиялық сапаларын бөлісе бастайды. Екі көрініс олар бейнелейтін оқиғаларды салыстыруға шақырады; әрине, батыр Сарпедон осы аты-жөнін атамаған жігіттерден кем емес еді, ал Өлім мен Ұйқы оған келгендей, оларға да келуі мүмкін. Вазаға Еуксифей – қыш өндіруші және Евфроний – суретші қол қойған. Суретшіге аяқталған туындысына қол қою қалыпты болса, қыш өндірушіге өзінің атын қосу сирек кездесетін. Екі қол қоюдың болуы Еуксифейдің бұл вазаны өзінің ең үздік туындыларының бірі деп санағанын көрсетеді. Алдыңғы жағында суретшілердің қолтаңбаларынан басқа, реверсте «Леагр әдемі» деген жазу да бар. Бұл жазу өнер тарихшыларына кратерді шамамен б.з.д. 520–510 жылдарға датуға мүмкіндік берді, өйткені сол кезде Леагр Грециядағы ең сұлу адам деп есептелді. Барлық есімдер аттикалық әріптермен жазылған.
The Euphronios Krater stands 45.7 cm (18 inches) in height and has a diameter of 55.1 cm (21.7 inches). It can hold about 45 L (12 gallons). The style of the vase is red figure pottery, in which figure outlines, details, and the background are painted with an opaque black slip while the figures themselves are left in the color of the unpainted terracotta ceramic clay. The krater is decorated with two scenes. An episode from the Trojan War is shown on the obverse; this illustration depicts the death of Sarpedon, son of Zeus and Laodamia. The reverse of the krater shows a contemporary scene of Athenian youths from the sixth century BC arming themselves before battle. In the scene of Sarpedon's death, the god Hermes directs the personifications of Sleep (Hypnos) and Death (Thanatos) to carry the fallen away to his homeland for burial. While the subject of Sarpedon's death might normally be depicted as a stylized tableau, the figures in this scene are painted in naturalistic poses and with schematic but accurate anatomy. This style is emblematic of the Pioneer Group of late Archaic painters, of whom Euphronios is considered the most accomplished. The scene of the anonymous Greek youths on the reverse shares this naturalistic style, using all the Pioneer Group's characteristic techniques of anatomical accuracy, natural poses, foreshortening, and spatial illusion. Also characteristic of the Pioneer Group is the narrative tension created both by pairing these two scenes on the same piece, and by painting them in a common style. The death of Sarpedon, a quasi mythological story which would be familiar to anyone viewing the krater, is an episode involving specific historical and mythological figures. The other scene, of the anonymous youths preparing for war, is both more general and explicitly contemporary. The young men are not heroes of legend; with their finely detailed features, they are given personality and character, but they could be any of the youthful soldiers in the Greek army. Both scenes are painted with similar styles, making the historical scene appear more contemporary; likewise, the contemporary scene begins to share some of the other's mythological qualities. The two scenes invite comparison between the narratives they depict; certainly, the hero Sarpedon was no less youthful than these anonymous boys, and Death and Sleep may well come for them as they did for him. The vase is signed both by Euxitheos as potter and Euphronios as painter. While it was customary for the painter to sign the finished work, it was less common for the potter to add his own name. The presence of both signatures indicates that Euxitheos felt the vase to be one of his finest works. Besides the artists' signatures on the obverse side, it also carries the inscription "Leagros is handsome." on the reverse. This inscription has allowed art historians to date the krater to approximately 520–510 BC, because at this time Leagros was considered the handsomest man in Greece. All names are written in Attic letters.
Тарих
Италиялық соттардың тергеу деректері бойынша, кратер 1971 жылдың желтоқсан айында Серветериге жақын орналасқан Греппе Сант-Анджелодағы этруск қабірінен тоналған. Кратерді Римде тұратын американдық антиквариат сатушысы Роберт Э. Хехт 1972 жылдың 10 қарашасында Метрополитен өнер мұражайына 1,2 миллион АҚШ долларына сатқан. Заңсыз көне бұйымдармен сауда жасады деген айып тағылған Хехт, кратерді 1920 жылдан бері отбасының меншігінде болған ливандық дилер Дикран Саррафианнан алғанын мәлімдеді. Бірақ дәлелдер Хехттің 1972 жылы кратерді 2005 жылы ұрланған өнерді сатуда айыпталған итальяндық дилер Джакомо Медичиден сатып алған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Хехт бұл айыптауларды жоққа шығарды. Қыңырлықты сейілту үшін, кратерді сатып алғаннан кейін шамамен алты ай өткен соң, ол Метрополитен мұражайынан жеке детективті Цюрихке жіберіп, Саррафианның тегін растауға тырысты. 2006 жылы Джакомо Медичидің ісінен кейін және антиквариат контрабандасы туралы ақпарат жарияланғаннан соң, Метрополитен өнер мұражайы мен Италия үкіметі келісімге келді. Келісім бойынша Эвфрониос кратері мен бірнеше өнер туындыларының меншік құқығы Италияға қайтарылды, ал Италия өз кезегінде басқа да сондай-ақ құнды заттарды ұзақ мерзімге Метрополитен мұражайына беруге міндеттенді. Кратер 2008 жылдың қаңтарына дейін Метрополитен мұражайында қойылды, содан кейін Италияға қайтарылды. Ол 18 қаңтарда Римде таныстырылды. Кратер 2008-2014 жылдар аралығында Римдегі Вилла Джулия ұлттық этруск мұражайында көрмеге қойылды, кейін Бандитаччи некрополінің ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұра тізіміне енгеніне арналған уақытша көрменің бөлігі ретінде Серветери мұражайына көшірілді. Мұражайға келушілер санының артуына байланысты, Мәдени мұра министрі Дарио Франчесчини, өнер туындыларын олардың түпнұсқа орнына қайтару стратегиясы аясында кратердің Серветери археологиялық мұражайында қалатынын мәлімдеді.
Records in Italian courts of an investigation indicate that the krater was looted from an Etruscan tomb in the Greppe Sant'Angelo near Cerveteri in December 1971. The krater was sold to the Metropolitan Museum of Art by Robert E. Hecht, an American antiquities dealer living in Rome, for US$1.2 million on November 10, 1972. Hecht, who was accused of trafficking in illicit antiquities, claimed to have acquired the krater from Dikran Sarrafian, a Lebanese dealer, whose family had been in possession of the piece since 1920. Evidence suggests that Hecht may have purchased the krater in 1972 from Giacomo Medici, an Italian dealer who was convicted of selling stolen art in 2005. Hecht denied the charges. To allay concerns, some six months after the krater was bought he prompted the Metropolitan Museum to send a private detective to Zurich in an endeavor to reinforce the cited Sarrafian provenance. In 2006, following the trial of Giacomo Medici and related disclosures about antiquities smuggling, the Metropolitan Museum of Art and the Italian government signed an agreement under which ownership of the Euphronios Krater and several other pieces of art was returned to Italy in exchange for long term loans of other comparable objects owned by Italy. The krater remained on display at the Metropolitan Museum until January 2008, when it returned to Italy. It was unveiled in Rome on 18 January. The krater was displayed at the Villa Giulia National Etruscan Museum in Rome from 2008–14 until it was moved as part of a temporary display in the Cerveteri Museum celebrating the UNESCO World Heritage Site affiliation for the necropolis at Banditaccia. Following the increase of attendance at the museum, the Cultural Heritage Minister, Dario Franceschini, has announced that the krater will remain at the Archaeological Museum of Cerveteri as part of a strategy of returning works of art to their place of origin.