Кіріспе

Бразилиялық самба әншісі (1930–2022)

Эльза да Консейсау Соарес (туған кезде Гомес; 23 маусым 1930 – 20 қаңтар 2022), кәсіби тұрғыда Эльза Соарес ретінде танымал, бразилиялық самба әншісі болған. 1999 жылы ол BBC радиосы бойынша Тина Тернермен бірге Мыңжылдықтың әншісі деп аталды. Бразилиядағы әскери диктатура кезінде (1964–1985 жж.) Эльза қауіпті деп есептелді, ал 1970 жылы Рио-де-Жанейродағы Jardim Botânico ауданындағы үйі режим агенттерімен автоматтан оққа тосылды. Үйдің ішінде оның серігі Гарринша және олардың балалары болды. Кішкентай балалар болған қонақ бөлмесі жарылыстан қирады. Олар Гарриншамен бірге Италияға қашуға мәжбүр болды, онда оларды қуғын-сүргінге ұшыраған Чико Буарке де Холланда қарсы алды.

Өмірбаян

Эльза Гомес да Консесиао 1930 жылдың 23 маусымында Рио-де-Жанейро қаласындағы Падре-Мигельде дүниеге келді.

Мансап

1958 жылы Соарес Мерседес Батистамен Аргентинада сегіз айлық турнеде болды. Ол өзінің алғашқы "Se Acaso Você Chegasse" синглымен танымал болды, онда ол Луи Армстронг стиліндегі скэт әнін енгізді, самбаға джаз үлпілдірін қосты, бірақ ол кезде американдық музыканы білмейтінін айтты. Ол Сан-Паулуға көшіп, театрлар мен түнгі клубтарда өнер көрсетті. Оның дауысының құбырлы тембрі оның айрықша белгісіне айналды. Екінші альбомын "A Bossa Negra" аяқтағаннан кейін, ол 1962 жылғы ФИФА әлем чемпионатына Чилиге Бразилия атынан қатысып, Луи Армстронгпен кездесті. 1967 жылдан 1969 жылға дейін Соарес әнші Милтиньомен бірлесіп, Odeon лейблімен үш альбом жазды. Альбомдардың атауы "Elza, Miltinho e Samba" (1-3 томдар) болды. Бұл альбомдардағы әндер көбінесе дуэттермен бірге поппури стилінде болды. Альбомдарды Милтон Миранда мен Герминьо Белло де Карвальо өндірді және 2003 жылы EMI Odeon компаниясы CD форматында қайта шығарды. 1970 жылдары ол АҚШ және Еуропаны аралады. 2000 жылы ол Лондондағы BBC радиосының нұсқауынша, мыңжылдықтың ең үздік әншісі атанды, онда Гал Коста, Чико Буарке, Гилберто Гил, Каэтано Велосо және Виргиния Родригеспен бірге концерт берді. Сол жылы ол Рио-де-Жанейрода Хосе Мигель Висник қойған авангардтық концерттер сериясінде өнер көрсетті. Соарес мансабында "Se Acaso Você Chegasse" (1960), "Boato" (1961), "Cadeira Vazia" (1961), "Só Danço Samba" (1963), "Mulata Assanhada" (1965) және "Aquarela Brasileira" (1974) сияқты көптеген хиттерді жазды. "Elza Pede Passagem" альбомы үлкен хиттер шығармаса да, ол 1970-ші жылдардың басындағы самба жанрының көрнекті үлгісі саналды. 2002 жылы оның "Do Cóccix Até O Pescoço" альбомы Grammy сыйлығына ұсынылды. Альбомды Каэтано Велосо, Чико Буарке, Карлинхос Браун және Хорхе Бен Йормен бірге жазды. 2004 жылы Соарес "Vivo Feliz" альбомын шығарды, оның "Rio de Janeiro" синглы туған қаласына арналған құрмет болды. Бұл альбом бұрынғы шығармаларындай сәтті болмаса да, ол самба мен босса-нованы заманауи электронды музыкамен үйлестіру тақырыбын жалғастырды. Альбомда Нандо Рейс, Фред 04 (Mundo Livre S/A мангу бит тобының бұрынғы жетекшісі) және Зе Кэтимен бірлескен жұмыстар бар. 2007 жылы ол 2007 жылғы Панамерикан ойындарының ашылу салтанатында Бразилияның ұлттық әнұранын а капелла орындауға шақырылды. Соарес Жаир Родригес пен Сеу Хорхепен бірге "Sambistas" (2009) жобасына қосылды. 2016 жылы "Әлем соңындағы әйел" фильмі халықаралық аренада "Woman at the End of the World" деген аудармамен жарық көрді. Сондай-ақ, ол Рио-де-Жанейродағы Олимпиада ойындарының ашылу салтанатында Баден Пауэлл мен Винисиус де Мораестің "O Canto de Ossanha" әнін орындады. Оның "A Mulher do Fim do Mundo" альбомы 2015 жылы шықты және сыншылар тарапынан соңғы жылдардағы ең жақсы MPB альбомдарының бірі деп мақталып, поп/рок/регги/хип-хоп/фанк жанрындағы үздік альбом сыйлығын жеңіп алды. Бұл альбом сонымен қатар Латын Grammy сыйлығының 17-ші шақырылысында Бразилияның ең үздік португал тіліндегі әншісі және ең жақсы португал тіліндегі әні номинацияларына ұсынылды. Оның "Deus É Mulher" альбомы 2018 жылы Бразилиядағы Rolling Stone журналының екінші үздік альбомы деп танылды және Сан-Паулу өнер сыншылары қауымдастығының пікірінше, 2018 жылдың бірінші жартысындағы 25 үздік бразилиялық альбомның бірі болды. "Planet Fome" альбомы Сан-Паулу өнер сыншылары қауымдастығының 2019 жылдың екінші жартысындағы 25 үздік бразилиялық альбомының бірі деп танылды. Бұл альбом үшін ол Titãs тобының сол кездегі мүшелері (Бранко Мелло, Серджио Бритто және Тони Беллотто) қатысқан "Comida" әнін жариялауды жоспарлаған, бірақ ол әнді кейінге қалдырып, 2020 жылдың қазан айында альбомның бірінші жылдығын және Латын Grammy сыйлығына ұсынылғанын атап өту үшін шығарды.