Кіріспе

Leccinum scabrum, көбінесе дөрекі сабақты болетка, scaber stalk және қайың болетка деп аталады, Boletaceae тұқымдасына жататын, жеуге жарамды саңырауқұлақ. Бұрын Boletus scaber деп жіктелетін. Қайың болеткасы Еуропа, Азиядағы Гималай және Солтүстік жарты шардың басқа да аймақтарында кеңінен таралған, тек қайың ағаштарымен микоризалық байланыста ғана кездеседі. Ол маусымнан қазанға дейін жеміс береді. Бұл саңырауқұлақ Австралия мен Жаңа Зеландияда да жиі кездесе бастады, бұл оның осы елдерге әкелінгендігін көрсетеді.

Сипаттама

Қақпағы кең. Бастапқыда жарты шар пішіндес, кейін жазықтанады. Қақпақтың терісі ашық қоңыр немесе қоңыр түсті болып келеді, көбінесе шеттері ақшыл; тегіс, жылтыр және құрғақтан жабысқаққа дейін.

Тіршілік ету ортасы және таралуы

Leccinum scabrum – Еуропалық түр, әлемнің түрлі аймақтарына әкелінген және көбінесе қалалық жерлерде өседі.

Қолданылуы

Біркелі болеті жеуге жарамды, бірақ кейбір нұсқаулар оны аса құнды деп санамайды. Оны тұздықта немесе сірке суында сақтауға болады. Сондай-ақ, оны қуырылған немесе буланған түрде, басқа саңырауқұлақтармен бірге тағамға қолданады. Ол Финляндия мен Ресейде тамақ үшін жиі жиналады. Солтүстік Америкада (Жаңа Англия және Роки таулары) 2009 жылдан кейін пайда болған бірнеше хабарламалар Лекцинумды (біркелі болеттерін) тұтынар алдында өте сақ болу керектігін көрсетеді. Скандинавия елдерінде Leccinum тұқымдасының барлық түрлері кемінде 15-20 минут пісірілмесе, уытты деп есептеледі.

Ұқсас түрлер

Leccinum саңырауқұлақтарының бірнеше түрлі түрі қайыңмен микоризада кездеседі, және оларды әуесқойлар да, микологтар да шатастыруы мүмкін. L. variicolor-дың сабағы көгілдір түсті. L. oxydabile-дің тығыз, қызғылт еті және өзгеше пілеус тері құрылымы бар. L. melaneum түсі қараңғырақ, ал пілеус және сабақ терісінің астында сарғыш реңктерге ие. L. holopus барлық бөліктері ақшыл және бозғылт ақ түсті.