Людвиг Туиль: Австриялық композитор және педагог

Кіріспе

Австрия композиторы және педагогы Людвиг Вильгельм Андреас Мария Тюйль (30 қараша 1861 – 5 ақпан 1907) – австриялық композитор және педагог, бір кездегі Мюнхен мектебінің жетекші опера композиторларының қатарында болған, оның ең белгілі өкілі Рихард Штраус еді.

Өмірбаян

Туилль Бозенде, сол кезде Тирольдің бір бөлігі, қазір Италияда дүниеге келді. 1872 жылы 11 жасында ата-анасынан айырылып, Австрияның Кремсмюнстер қаласына әкесінің туысының үйіне көшті. Ол жерде бенедиктин шіркеуінің хорында ән айтып, орган, фортепиано және скрипка сабақтарын алды. Оның музыкалық қабілеті өте жоғары болғандықтан, 1876 жылы композитор-дирижер Маттхаус Нагиллердің жесірі оны Инсбрукке жоғары музыкалық білім алуға алып кетті. 1877 жылғы жазда ол жас Рихард Штраусспен танысты, оның отбасы қалаға келген болатын; екеуі өмір бойына дос болды. Инсбрукте орган және теория пәнінің оқытушысы оны Мюнхендегі көрнекті композитор Йозеф Рейнбергерге ұсынды, ол оны Мюнхендегі Музыка және Театр Жоғары Мектебіне шәкірт ретінде қабылдады. Ол 1882 жылы құрметпен бітірді. Бір жылдан кейін ол мұғалім, ал бірнеше жылдан соң теория және композиция профессоры болды. Оның шәкірттерінің арасында Герман Абендрот, Эрнест Блох, Рихард Ветц, Пол фон Кленау, Руди Стефан, Уолтер Браунфельс, Мейбел Уилер Дэниелс, Генри Кимболл Хэдли және Гарвард университетінің Музыка бөлімінің меңгерушісі болған Уолтер Р. Спалдинг болды. Ол сондай-ақ Лерой Андерсонға сабақ берді. Туилль көбінесе камералық музыкаға ден қойды және ол негізінен фортепиано мен үрмелі аспаптарға арналған секстетімен (1886–88) есімдеріне сақталды – ол өзінің шығармаларының репертуарда сақталған жалғыз туындысы. Оның ерте туындыларына фортепиано концерті мен симфония кіреді. 1897 жылы оның «Тёйерданк» операсы Бавария регентінің демеушілігімен өткен опералық байқауда бірінші жүлде мен сахналық қойылымға ие болды, онда Александр фон Землинский екінші орын алды. Оның екінші операсы «Лобетанц» келесі жылы Карлсруэде көрсетілді және қысқа ғана уақытқа болса да, үлкен жетістікке жетті. Ол сонымен қатар Штраустың жоғары бағалаған F мажор симфониясын, тағы бес камералық шығарманы, 13 хорлық шығарманы және 78 әнді жазды. Штраусспен достығына (оның «Дон Жуан» тональды поэмасының екі фортепианолық аранжировкасын жасағандарына дейін) және музыкалық драмаға берілгендігіне қарамастан, Туилль өмірінің қысқа кезеңінде консервативті композитор болып қала берді. Ол 1907 жылы 45 жасында Мюнхенде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол қайтыс болғанға дейін 20 жыл бойы Эммаға (туған есімі Дитль) үйленген. Олардың екі баласы болды. Композитор ретінде назардан тыс қалғанымен, Туилльдің өлімнен кейін жарық көрген «Гармониелере» (Рудольф Луиспен бірлесіп жазылған) көптеген басылымдардан өтті және үлкен әсер етті. 1960 жылдарға дейін неміс тілді елдердегі консерваториялардың оқу бағдарламаларының бір бөлігі ретінде кеңінен қолданылған екі томдық «Гармониелере» – Мюнхен мектебі композиторларының тәжірибесіне арналған инновациялық теориялық тұжырымдама болып табылады және осы музыканың мысалдарының сирек кездесетін жазбаларының бірі болып табылады. Туилльдің секстеті әрқашан белгілі бір ізбасарларын сақтап келсе де, оның көптеген басқа туындылары соңғы жылдары ғана CD-де қолжетімді болды – оның екі фортепианолық квинтеті, ми-бемольдағы фортепианолық триосы, ре-мажордағы фортепианолық концерті және эф-мажордағы симфониясы солардың қатарында.

Thuille was born in Bozen, then part of Tyrol, now in Italy. He lost both his parents in 1872 when he was 11, and moved in with his step uncle in Kremsmünster, Austria. There he sang in the Benedictine choir and studied organ, piano, and violin. His musical abilities were exceptional, so in 1876 the widow of a composer/ conductor, Matthaus Nagiller, took him to Innsbruck for more advanced musical training. There, in the summer of 1877, he met the young Richard Strauss, whose family was visiting the town; the two became lifelong friends. His Innsbruck teacher of organ and theory recommended him to the distinguished composer Josef Rheinberger in Munich, who took him as a pupil in the Hochschule für Musik und Theater München, from where he graduated with honors in 1882. A year later he became a teacher, and few years thereafter a professor of theory and composition. His many pupils included Hermann Abendroth, Ernest Bloch, de, Richard Wetz, Paul von Klenau, Rudi Stephan, Walter Braunfels, Mabel Wheeler Daniels, Henry Kimball Hadley and Walter R. Spalding, who became the head of the Division of Music at Harvard University, and later taught Leroy Anderson. A prolific composer, Thuille concentrated on chamber music he is remembered principally for his Sextet for piano and wind instruments (1886–88), the only one of his works to have kept a toehold on the repertoire and opera, though his early works include a Piano Concerto and a Symphony. In 1897 his opera Theuerdank gained the first prize and a prestigious staged premiere in an operatic competition sponsored by the Regent of Bavaria, in which Alexander von Zemlinsky was placed second. His second opera Lobetanz was premiered the following year in Karlsruhe and was a considerable, if short lived, success. He also composed a Symphony in F major, much praised by Strauss, five other chamber works, 13 choral pieces, and 78 songs. Despite his friendship with Strauss (which extended to making a 2 piano arrangement of the latter's tone poem Don Juan), and despite his devotion to music drama, Thuille remained a fairly conservative composer during his brief life. He died at the age of 45 in 1907 in Munich of heart failure. He was married for twenty years to Emma (née Dietl) until his death. They had two children. Though neglected as a composer, Thuille's posthumously published Harmonielehre (written in collaboration with Rudolf Louis) went through many editions and was highly influential. Widely employed as part of the conservatory curriculum in German speaking countries through the 1960s, the Harmonielehre in two volumes is an important theoretical formulation devoted innovatively to the practices of the Munich School of composers, and remains one of few existing records providing examples of this music. While Thuille's Sextet has always retained a certain following, several of his other compositions have become commercially available on CD only in recent years — his two Piano Quintets, the Piano Trio in E flat, the Piano Concerto in D and the Symphony in F among them.