Кіріспе

Библиялық псалом

91-ші псалом – Псалмдар кітабының 91-ші псаломы, ағылшын тіліндегі Король Джеймс нұсқасында былай басталады: "Жоғалысының құпия жерінде қоныстанған адам Ең Құдіреттінің көлеңкесінде болады." Латын тілінде ол "Qui habitat" деп белгілі. Қорғаныш псаломы ретінде, ол қиын жағдайларда жиі шақырылады. Псаломның еврей мәтінінде автор аты көрсетілмегенімен, еврей дәстүрі бойынша оны Мұса жазған, ал Дәуіт оны Псалмдар кітабына жинаған. Септуагинта аудармасы оны Дәуітке жатқызады. Грек тіліндегі Септуагинта мен латын тіліндегі Вульгата аудармаларында қолданылатын нөмірлеу жүйесінің өзгешелігіне байланысты, бұл псалом 90-шы псалом ретінде белгілі. Псалом еврей, католик, шығыс православие, лютеран, англикан және басқа да протестанттық діни рәсімдерінің тұрақты бөлігі болып табылады. Псаломның толық нұсқасы және таңдалған тармақтары жиі музыкаға қойылады, атап айтқанда Генрих Шютц және Феликс Мендельсон, ол "Denn er hat seinen Engeln befohlen" мотеті үшін тармақтарды пайдаланды. Псалом гимндерде қайта жазылған. Псалом бастапқыда еврей тілінде жазылған. Ол 16 тармақтан тұрады.

еврейше

Келесі кестеде Забурдың еврей мәтіні дауыстылармен бірге, JPS 1917 аудармасына негізделген ағылшын тіліндегі аудармамен көрсетілген (қазір жалпыға қолжетімді). 1 Жоғарыдағы жасырын жерде тұратын, Ең Құдіреттінің көлеңкесінде қоныстанған, 2 Мен Раббыға: «Сен менің паналым және бекінісімсің, Менің Құдайым, Мен Оған сенемін», – деймін. 3 Ол сені құстың тұзағынан, және жұқпалы аурудан құтқарады. 4 Өзінің қанаттарымен сені жабады, және Оның қанатының астында сен қауіпсіздік табасың. Оның адалдығы – қалқан және қорғаныс. 5 Түндегі қорқыныштан, күндіз ұшып келетін жебеден сен қорқамайсың. 6 Қараңғыда кезігетін аурудан, және орталықта жойқын болатын жазадан сен қорғаласың. 7 Сенің жаныңда мың адам, оң жағыңда он мың адам құласа да, ол саған жақындамайды. 8 Тек көзіңмен көріп, зұлымдардың жазасын тамашалайсың. 9 Өйткені сен Раббыны панаң еткенсің, Ең Жоғарыны – мекенің еткенсің. 10 Саған ешқандай жамандық тимейді, және ешқандай апат сенің шатырыңа жақындамайды. 11 Өйткені Ол періштелеріне сені сақтау үшін бұйрық береді, және барлық жолдарыңда сені қорғайды. 12 Олар сені қолдарымен көтеріп алып жүреді, сен тасқа шалынып құламайсың деп. 13 Сен арстан мен жыланның үстінен басасың, жас арстан мен жыланды таптап тастайсың. 14 «Ол Мені жақсы көріп, Мен оны құтқарамын, Мен оны биікке көтерім, өйткені Ол Менің атымды біледі». 15 Ол Мені шақырып, Мен оған жауап беремін, қиындыққа ұшырағанда Мен онымен бірге болам, Мен оны құтқарып, құрметке бөлеймін. 16 Мен оны ұзақ өмірмен толықтырамын, және Менің құтқаруымды көремін».

Шығыс православие

Шығыс православиесінде ол алтыншы сағат дұғаларында, Ұлы кешірімде, сондай-ақ қайтыс болғандарды еске алу қызметінде (Паннихида) қолданылады.

Әндер

1972 жылы неміс тілінде жазылған "Wer unterm Schutz des Höchsten steht" ("Жоғардағының қорғауында тұру") гимні 91-ші псаломның қайта жазылған түрі. "On Eagle's Wings" әні 1979 жылы Майкл Йонкас жазған, бұл псаломға еркін негізделген.

Классикалық

Генрих Шюц 1628 жылы жарық көрген Бекердің Псаломдары жинағында 91-ші Псаломның неміс тіліндегі өлшемді нұсқасын жазды, Wer sich des Höchsten Schirm vertraut, SWV 189. Дмитрий Бортнянский 91-ші Псаломды көне шіркеу славян тілінде жазылған хорларының 21-ші концерті ретінде белгіледі, Zhyvyi v pomoshshi Vyshnjago ("Жоғарыда тұрғанның қорғауында"). Феликс Мендельсон неміс тіліндегі Denn er hat seinen Engeln befohlen деген 11-ші тармаққа негізделген сегіз бөлімді мотет жазды және оны 1846 жылғы "Илияс" ораториясына қосты. Бенджамин Бриттеннің 1937 жылы тұңғыш рет эфирге шыққан, солистер мен оркестрмен орындалатын "The Company of Heaven" шығармасының 9-шы бөлімі, а капелла хоры үшін 1, 9–13-ші тармақтарды жасайды, бұл шығармадағы сегіз дауыстың ең тығыз дыбыстық құрамымен ерекшеленеді. Польша композиторы Йозеф Элснер Quoniam in me speravit, Op.30 оферториосын соңғы үш тармаққа сәйкес жазды. Жоскин де Пре 91-ші Псаломды төрт және жиырма төрт дауысты мотет ретінде жазды.

Танымал мәдениетте

91-ші Забур "Әскер әні" немесе "Әскер дұғасы" деп белгілі. АҚШ әскерлеріне осы Забур жазылған маскировкалық банданалар жиі таратылады. Синеад О'Коннордың тұңғыш альбомы "Арыстан мен Кобра" әнші Эняның "Never Get Old" әнінде 11–13 аяттарын ирланд тілінде оқуын қамтиды. Канадалық металл тобы Cryptopsy 2005 жылғы "Once Was Not" альбомындағы "The Pestilence That Walketh in Darkness" әнінде Забурдың 5–8 аяттарына сілтеме жасайды. Бразилиялық-американдық металл тобы Soulfly өзінің бесінші "Dark Ages" альбомындағы "Salmo 91" бонус трегінде осы Забурды португал тілінде оқып береді. Джерри Гарсия тобы "Менің әпкелерім мен бауырларым" әнінде 5–6 аяттарды келтіреді. Мадонна 2012 жылғы "MDNA" турнесіндегі "Бейбіт Мариям (Интро)" әнінде 91-ші Забурға сілтеме жасайды.