Кіріспе

Жарық академиясы – бұл УЕФА-ның бес жұлдызды сертификаты бар жаттығу базасы және ағылшын футбол клубы Сандерлендтің жастар академиясы.

1999 жылдың наурыз айында ресми түрде ашылған Жарық академиясы Сандерлендтен солтүстікке қарай Клеадон қаласында орналасқан, заманауи жаттығу кешені. Оның жалпы ауданы 60 акр, оның ішінде футболға арналған жер 60 акрды құрайды. Бұл кешен жақын жердегі ескі Чарли Харли орталығының орнын басты. Кешен бірінші команданың негізгі жаттығу базасы ретінде пайдаланылады, сонымен қатар Сандерлендтің U23 және U18 жастағы командаларының жаттығуларына, U18 командасының үй матчтарына және Сандерленд Әйелдер футбол клубының базасы ретінде де қолданылады. Академия жоспарлары жергілікті тұрғындардың наразылығын тудырды, олар жасыл белдеудегі құрылысқа қарсы болды. Қоғамдық тыңдаудан кейін Сандерленд сәтті шағымданып, 2001 жылы академия құрылысын бастады. 2012 жылы аяқталған кеңейту аясында академияға жабық жаттығу кешені қосылды. Бастапқы құрылысқа 10 миллион фунт стерлинг жұмсалды, ал жабық жаттығу кешенін кеңейтуге қосымша 3 миллион фунт стерлинг жұмсалды. Бастапқыда жоба көп қиындықтарға тап болды. Сандерлендтің жаттығу алаңы Сандерленд пен Саут-Шилдс арасындағы жасыл белдеуде орналасқан. Жасыл белдеуде құрылыс салуға рұқсат тек ерекше жағдайларда ғана беріледі. Сандерлендтің бастапқы жоспарлары амбициялы болды – клуб жабық жаттығу орталығы мен жатақхана салуды жоспарлаған. Жергілікті тұрғындар қарсылық білдіріп, ауылдық жердегі жабайы табиғат жойылатынын және жасыл белдеу әлсіреп, Сандерленд қаласы мен Оңтүстік Тинесайд агломерациялары бірігіп кететінін мәлімдеді. Тұрғындар "Жасыл белдеуді қорғау тобы" (GBAG) атты наразылық тобын құрды. Сандерленд ұсынысты кері тартып алуға мәжбүр болды, академияның аймаққа және қоғамға әкелер пайдасы жасыл белдеуде құрылыс салуды ақтауға жеткілікті екенін мәлімдеді. Сандерленд балама жерлерді мұқият зерттегенін және жасыл белдеуге қауіп төндірмейтінін, өйткені жаңа кешен бұрынғыдан кіші аумақты алып жатқанын айтты. Олар көгалдандыру жоспарлары ауданның ауылдық сипатын бұзады, ал қоршаулар мен үйінділер көру бұрышын шектейді деп сақты. Олардың басты сын-пікірлерінің бірі – Сандерленд 1999 жылы ұсынылған бастапқы жоспарлардан өзгеше құрылыс жоспарларын ұсынды. 2001 жылы Оңтүстік Тинесайд Метрополитен Борд Кеңесінің жоспарлау комитеті егжей-тегжейлі құрылыс жоспарларын жасыл белдеуге тигізетін зиянды себептей отырып, қайтадан қабылдамады. Сандерленд шағымданып, бір айдан кейін құрылыс рұқсаты алды. Құрылыс жұмысы 2001 жылдың қараша айында басталды, ал 2002 жылдың қаңтар айында Англия футбол құрамасының бас жаттықтырушысы Свен-Горан Эрикссонның қатысуымен салтанатты түрде іске қосылды.

Құрылыс және одан әрі дау-дамай

Құрылыс жұмыстарын бастағаннан кейін көп ұзамай Сандерленд құрылыс алаңына өзгерістер енгізу жоспарларын қайта тапсыру арқылы наразылық білдіргендердің ашуын туғызды. Сандерленд жабық "жаттығу алаңы" мен үйде тұратын жатақхана салуды академия мәртебесін сақтау үшін қажетті талаптар деп есептеді. Сандерленд 1999 жылы бұл элементтер қажет болғанын, бірақ іске асыру қиын болғанын мәлімдеді, ал 2001 жылы FA жаңа Элиталық ойыншылардың өнімділігі жоспарында оларды академияның маңызды элементтерінің тізіміне қосты. Сондықтан академия мәртебесін сақтау үшін Сандерленд оларды жоспарға енгізуге міндетті болды. Сандерленд 2002 жылдың мамыр айында өтініш берді, ал тамыз айында жоспарлар Оңтүстік Тайнсайд кеңесі тарапынан қабылданбады. Кеңес өкілдері: "Біз оларды жасыл белдеу үшін тиімсіз деп санаймыз" деді. Сандерленд қайтадан шағымданып, 2003 жылдың сәуірінде қоғамдық тыңдау өтті. Онда жаңа элементтер "жасыл белдеудің осы сезімтал бөлігінің ашықтығы мен эстетикалық келбетіне елеулі зиян келтіреді" деп мәлімделді. Бұл шешім Сандерлендтің "Манчестер Юнайтед", "Арсенал" және "Миддлсбро" клубтарында да осындай жасыл белдеулерге рұқсат берілгені туралы аргументтеріне қарамастан қабылданды. Осы уақытқа дейін академияның бастапқы кезеңі салынды, және ұсынылған жабық алаң мен жатақхана үшін жер бөлінді. Бұл шешім Сандерленд академияның осы элементтері үшін балама алаңдар табуы керек немесе академияның барлық кешенін тастап, басқа жерге көшіруі керек дегенді білдірді. 2004 жылдың қаңтар айында Сандерленд қалалық кеңесі Сандерлендке көмектесіп, Crowtree ойын-сауық орталығындағы мұз айдынын жабық жаттығу алаңы үшін ұсынды. Қала орталығында орналасқан мұз айдыны алғашқы екі жылға Сандерленд ФК-ға жалға берілді.

Жабық ғимараттың кеңейтілуі

2009 жылы Crowtree Leisure Centre-нің жабылу қаупіне байланысты, жабық жаттығу кешендерін салу жоспарлары қайтадан ұсынылды. Төраға Ниалл Куин жергілікті тұрғындармен кеңінен ақылдасу нәтижесінде бастапқы жоспардан 5 метр төмен, басқа академия ғимараттарынан биік болмайтын жаттығу алаңының құрылысы туралы ұсыныс жасады.

Академияның мәртебесі

Клуб жабық жаттығу алаңына ие болмағанына қарамастан, 1-ші санаттағы (элиталық) академия мәртебесін алды. Осының нәтижесінде Сандерленд кәсіби даму лигасында 1-ші санаттағы (элиталық) академия ретінде өнер көрсетеді. Элиталық ойыншыларды дамыту жоспарында баяндалған 1-ші санатқа қойылатын талаптар кең ауқымды және жабық және ашық жаттығу алаңдарын, білім беру мүмкіндіктерін, жастарға арналған арнайы жаттығу аймақтарын қамтиды. Академия мәртебесі үнемі бағаланады және Сандерленд 2013 жылы бағаланған кезде мәртебесін сақтап қалды. Осыған қарамастан, Дональд Сандерлендтің 1-ші санаттағы академия мәртебесін сақтауды басымдыққа қойғанын мәлімдеді. Батпақты жерлер құрылды, академия алаңдарын суаруға қолданылған су осы батпақты жерлерге қайта бағытталды. Әртүрлі ағаш түрлері қолданылып, үлкен ормандық аумақтар да отырғызылды. Академия аумағы жалпы жердің бір бөлігін ғана құрайды. Ал қалған бөлігі – жабайы табиғат сақталмалы аймағы.