Кіріспе
Энни Ли Мосс (9 тамыз 1905 – 15 қаңтар 1996) – Пентагондағы АҚШ Армиясының Сигнал корпусының байланыс кызметкері және Америка Коммунистік партиясының мүшесі болды деп күдіктелді. Ол ФБР және Сигнал корпусындағы жоғары лауазымды тұлғалары үшін қауіпті деп есептелді, сондай-ақ Сенаттың Тергеу жөніндегі тұрақты кіші комитетінің төрағасы АҚШ сенаторы Джозеф Маккарти оны тексерді. Көпке танымал болған бұл іс Маккартидің беделі мен ықпалына нұқсан келтірді.
Алғашқы жылдар
Ол 1905 жылы Оңтүстік Каролинада Энни Ли Кроуфорд ретінде дүниеге келді. Оның алты бауыры болды, ал әкесі жалға берілетін шаруашылықта жұмыс істеді. Оның отбасы Солтүстік Каролинаға көшіп, ол орта мектепті бітірмей, үй шаруасы қызметкері және кір жуушы болып жұмыс істеді. Ол 1926 жылы Эрнест Моссқа тұрмысқа шықты, және олар Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласына көшіп, ол темекі өнеркәсібінде жұмыс істеді.
Мансап
Мосс федералды үкіметтегі карьерасын мемлекеттік асханаларда десерт пісіруші болып бастады. 1945 жылы ол Бас есептеу кеңсесінде кеңсе қызметкері болып жұмысқа орналасты, ал 1949 жылы Пентагонда Армияның байланыс корпусының кеңсе қызметкері болып мемлекеттік қызметке тұрды. Жесір ана Мосс 1940 жылдардың басында Вашингтонға көшіп келгеннен бері өзінің жағдайын тұрақты түрде жақсартты. 1950 жылы ол үй сатып алды, ал 1954 жылы оның жылдық табысы 3300 долларды құрады (қазіргі күні шамамен), бұл сол кездегі қара әйелдер үшін орташа табыстан әлдеқайда жоғары еді. 1947 жылы президент Гарри С. Трумэн енгізген адалдық тексеру бағдарламасына сәйкес, Мосс 1949 жылдың қазан айында Бас есептеу кеңсесінің адалдық комиссиясымен тексерілді. Келесі жылы, Мосс Пентагонның кеңсе қызметкері болып тағайындалғанда, Армияның қауіпсіздікке қатысты тексеру тақтасы оны қайта тексерді. Тексеру нәтижесінде Мосс қызметтен шеттетіліп, жұмыстан босату туралы ұсыным берілді. Ол бұл шешімге шағымданып, 1951 жылдың қаңтарында Армия тақтасымен ақталды. 1954 жылдың ақпан айында Марквард АҚШ-тың ішкі істер комитетінің алдында куәлік берді. Ол Мосты жеке танымаса да, 1944 жылы Коммунистік партияның тізімінде Энни Ли Мостың аты мен мекенжайын көргенін мәлімдеді. Осы кезде Мосс сенатор Джозеф Маккартидің назарына ілікті. Маккарти тергеу комиссиясының төрағасы ретінде армияға, әсіресе Форт Монмуттағы Армияның байланыс корпусы зертханаларына коммунистердің енуі туралы айыптауларды қарастырды. Бұл дұрыс емес еді, өйткені Армия мәлімдемесінше, Мосс тек оқылмайтын, шифрланған хабарламаларды ғана өңдеген және Пентагонның код бөлмесіне кіре алмаған. Кохнның Мосты тексеруі қиындықтарға ұшырады. Ол Мосс үйіне «коммунистік белсенді» Роб Холлдың келгенін атап өткеннен кейін, комитетке азшылық кеңесшісі Роберт Ф. Кеннеди екі Роб Холлдың Вашингтонда екенін атап өтті: біреуі ақ түсті белгілі коммунист, екіншісі афроамерикандық кәсіподақ ұйымдастырушысы. Мосс өзі танысқан Роб Холлдың «менің түсіме ұқсас адам» екенін айтты. Отырыс барысында сенаторлар мен көрермендер Кохн мен Маккартиге қарағанда Моссқа көбірек қолдау көрсеткені анық болды. Кохн Марквардтың куәлігін құпия дерек көзі растағанын мәлімдегенде, сенатор Джон Макклеллан оны ұсынбаған дәлелдерге сілтеме жасағаны үшін сөккен. Төраға Карл Мундт Кохнның сөздерін жазбадан алып тастау туралы шешім қабылдады. Макклеллан былай деп жауап берді:
a year, well above the median for black women at the time. In accordance with a loyalty review program introduced by President Harry S. Truman in 1947, Moss was investigated by the loyalty board of the General Accounting Office in October 1949. The next year, when Moss was promoted to communications clerk at the Pentagon, she was reinvestigated by the Army's Loyalty Security Screening Board. The result of this investigation was that Moss was suspended from her position with the recommendation that she be discharged. She appealed this decision and was cleared by the Army board in January 1951. In February 1954, Markward testified before the House Un American Activities Committee. Although she could not identify Moss personally, she testified that she had seen Annie Lee Moss's name and address on the Communist Party's membership rolls in 1944. At this point, Moss came to Senator Joseph McCarthy's attention. McCarthy, in his capacity as chairman of the Permanent Subcommittee on Investigations, was looking into charges of Communist infiltration of the army, specifically at the Army Signal Corps laboratories at Fort Monmouth. This was incorrect, as the Army pointed out: Moss handled only unreadable, encrypted messages, and had no access to the Pentagon code room. Cohn's examination of Moss quickly ran into difficulty. After he noted that a "Communist activist" named Rob Hall was known to have visited Moss's home, it was pointed out (by Robert F. Kennedy, then the minority counsel for the committee) that two Rob Halls were in Washington: one was a known Communist who was white, and the other was a union organizer who was African American. Moss said that the Rob Hall she knew was "a man of about my complexion". As the hearing proceeded, it became clear that both the senators and the spectators were favoring Moss over Cohn and McCarthy. When Cohn asserted that he had corroboration of Markward's testimony from a confidential source, Senator John McClellan rebuked him for alluding to evidence he was not actually presenting. Chairman Karl Mundt ruled that Cohn's comments be stricken from the record. McClellan responded:
«Адвокаттың осы жердегі дәлелдері туралы мәлімдемесін, бізде бар және жасырып отырған ақпаратты жазбадан алып тастауға болмайды. Бұл ақпаратты баспасөзден де, жұртшылық санасынан да алып тастауға болмайды, бір рет сіңірілген соң. Міне, осының зыяны бар. Куәгерге, осы елдің азаматына оларды осында алып келіп, тексеруден өткізіп, содан кейін «бізде бірдеңе бар, ФБР сені айыптайтын бірдеңе тапты» деу әділ емес. Бұл антпен расталған куәлік емес. Бұл қаңқу мен әңгімелер арқылы адамдарды айыптау. Бұрын да болғандай, көрермендер дауыстап қол соқты. Сенатор Стюарт Саймингтон Роб Холлдың жағдайындағыдай, Моссқа қарсы іс қате сәйкестендіру болуы мүмкін екенін ұсынды. Мосс бірден келісіп, Вашингтонда Ани Ли Мосс есімді үш әйел бар екенін айтты. Саймингтон: «Мен өзімді қауіпке тігемін, мен қателесуім мүмкін, бірақ бүгін сіздің куәлігіңізді тыңдап, сіз шындықты айтып отырсыз деп ойлаймын». Екі көрсетілімге де жұртшылықтың жағымды пікірі болды және осының арқасында Мэрроу Маккартидің құлауына үлкен үлес қосты деп есептеледі. Моссқа қолдау білдіру және Маккартиге сын айту кең таралды. Маккарти дәуіріндегі ең танымал цитаталардың бірінде Джон Кросби Нью-Йорк Herald Tribune газетінде былай деп жазды: «Америкалық халық, басқа нәрселермен қатар, Энни Ли Мосстің күнкөріс табу құқығын қорғау үшін революция жасады, ал сенатор Маккарти енді ол мұндай құқыққа ие емес деп шешті».
Сот отырысының қорытындысы
Маккартидің танымалдылығы Мосс ісі кезінде азайып бара жатқан еді, ал осы іске байланысты жариялылық процесті жылдамдатты. Ол жақын арада Армия-Маккарти тыңдауларына қатысты, бұл оның жұртшылық және Сенаттағы беделін күрт төмендетті. 1954 жылдың желтоқсан айында Сенат оны кінәлады, ал қалған өмірін салыстырмалы түрде көрінеусіз өткізді. Ол 1957 жылы қайтыс болды. Маккарти осы іске қызығушылық білдірген кезде Мосс лауазымынан уақытша шеттетілді. 1955 жылдың қаңтарында ол армияның қаржы және есеп кеңсесіндегі аса маңызды емес лауазымға қайта орналастырылды және 1975 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін армия кеңсесінде жұмыс істеді. Ол 1996 жылы 90 жасында дүние салды.
Мосске қарсы кейінгі дәлелдер
Маркуардтың берген мәліметтерінде Энни Ли Мосс мекенжайы болған, ал Мосс та куәлігінде осы мекенжайды растағандықтан, жаңылысқандық мүмкіндігі ешқашан аса ықтимал болған жоқ. 1958 жылы Субверсивті Іс-әрекеттерді Бақылау Кеңесі осымен байланысты бір істі тергеп, Маркуардтың куәлігін растады. 1940 жылдардың ортасында Мосс аты мен мекенжайы Коммунистік партия тізімінде тіркелген. Көптеген дереккөздер бұл оның коммунист болғанын дәлелдейді деп мәлімдейді. Бірақ, Моссқа қатысты ФБР-дің іс қағаздарындағы дәлелдері де бар, олардың бір бөлігі Ақпарат Ашықтығы Заңы арқылы іс қағаздары жарияланғанға дейін жасырын қалған. Андреа Фридман бұл дәлелдерді былай сипаттайды: «Шамамен ондай қағаздардың ішінде Мосс аты-жөні, нәсілі, жасы және қызметі көрсетілген «партиялық жалдамалар» тізімі, Мосс аты мен мекенжайы бар екі Коммунистік партия бөлімшесінің, Коммунистік саяси қауымдастығының және түрлі арнайы комитеттердің тізімдері, сондай-ақ оның Коммунистік партия мүшелік кітапшасының нөмірі, 1945 жылғы Daily Worker газетіне жазылу квитанциялары бар». Фридман Мосс кафетерия жұмысшыларының кәсіби одағы арқылы коммунистермен жанама байланыс жасағанын, ал ең батылдай айтқанда, «Коммунистік партияның әлеуметтік және экономикалық әділеттілік идеологиясына тартылған кездейсоқ жалдама» болғанын және кейін олармен байланысын тоқтатқанын қорытындылады.