Кіріспе

Канадалық орта қашықтыққа жүгіруші (1907–1971)

Филип Аарон Эдвардс, доктор (23 қыркүйек 1907 – 6 қыркүйек 1971) – канадалық және гайаналық жеңіл атлетика спортымен айналысқан, орта қашықтыққа жүгіруде жарысқан спортшы. "Бронзалы адам" деген лақап атымен белгілі болған ол көп жыл бойы Канаданың ең көп медаль жеңіп алған олимпиадашысы болды. Ол Канаданың үздік спортшысы ретінде Лу Марш кубогын алғаш рет жеңіп алды. Кейін ол Канада армиясында капитан болып қызмет етті, сондай-ақ тропикалық аурулар саласындағы жоғары санатты дәрігер және сарапшы болды. TOC

Ерте өмір

Эдвардс Британ Гвианасының (қазіргі Гайана) Джорджтаун қаласында он үш балалы отбасында дүниеге келді. Оның әкесі судья болған, ал отбасы колониядағы қара элитасының құрамына кірген. Эдвардстың әкесі он сегіз баланың бірі еді және Барбадостан шыққан. Оның анасы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол Тринидадтан болуы мүмкін деп саналады. 1928 жылғы «New York Daily News» газетінде Эдвардстың әкесінің анасы Шығыс Үндістаннан, ал анасының әкесі шотландтық болғандығы, сондай-ақ, бірге Олимпиадада сынға түскен Джек Лондонның Джорджтаун қаласындағы «Куинс колледжінде» оның сыныптасы болғандығы айтылған. Эдвардс өзі «ауылдық аймақ» деп атаған жерде өсіп, газетте жазғандай, спринт жаттығулары үшін ашулы сиырмен жарысқан.

Нью-Йорк университеті

16 жасқа келген кезде Эдвардс мектептегі жеңіл атлетика жарыстарында үстемдік құрды. Бітірген соң Британ Гвианасын тастап, Америка Құрама Штаттарына көшіп, 1925 жылы Нью-Йорк университетіне (NYU) түсті, онда оның үлкен ағасы "Король" Эдвард бұрыннан-ақ көрнекті спортшы-студент болып еді. Эдвардстың ата-анасы мен бірнеше туыстары да Нью-Йоркке көшіп, Гарлемде заң және жылжымайтын мүлік фирмасын ашты. Нью-Йорк университетінің жаттықтырушысы Эмиль фон Эллингтің жетекшілігімен Эдвардс жүгіруші ретінде үлкен жетістіктерге жетті, әсіресе 880 ярдтық және одан ұзақ қашықтықтағы жарыстарда. 1927 жылы 880 ярдтық жарыста АҚШ чемпионатының титулын шамалы айырмамен ұтып алмады. Ал екі жыл өткен соң, 1929 жылы, сол жарыста жеңіске қол жеткізді.

Олимпиада және Британ империясы ойындары

Нью-Йорк университетінде Эдвардстың көрсеткен нәтижелері оны Олимпиада деңгейіндегі спортшы ретінде нақты көрсеткенмен, ол АҚШ азаматы болмағандықтан, АҚШ үшін жарысуға құқылы емес еді. Дегенмен, британдық подданный ретінде Эдвардс империя шегіндегі басқа елдің атынан жарысуға құқылы болды. 1927 жылы ол Канаданың Олимпиадалық жеңіл атлетика командасының менеджері Мелвилл Маркс (Бобби) Робинсонның шақыруымен 1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Канада үшін жарысқа шықты, онда Эдвардс Канаданың 4 × 400 метрлік эстафета командасының құрамында қола жүлде жеңіп алды. Амстердамнан кейін Эдвардс Нью-Йорк университетінен Монреальдегі МакГилл университетіне медицина студенті ретінде оқуға кетті, онда ол университеттің жеңіл атлетика командасымен де жарысты. Эдвардс Бобби Робинсонмен де байланысын жалғастырды, ол 1930 жылы Онтарионың Гамильтон қаласында өткен, Робинсонның күш-жігерінің арқасында құрылған алғашқы Британ империясы ойындарында Британ Гвианасы үшін жарысты. Ол 880 ярдтық және 1 мильдік жарыстарда бесінші орын алды. 440 ярдтық жарыста ол іріктеу кезеңінде қалып қойды. Ол 1934 жылы Лондондағы Британ империясы ойындарында Британ Гвианасы үшін тағы бір рет жарысқа түсті. 1940 жылғы Олимпиада Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан көп ұзамай тоқтатылды. 1957 жылы Эдвардс пен Джеймс Ворралл Канаданың алғашқы халықаралық спорттық бастамасын дамытуға қатысты, ол Шығыс Кариб аймағындағы жас спортшыларға көмек көрсетті.

Тану

Бес қола медаль Эдвардсқа «Бронзалы адам» деген лақап ат берді және оны Канаданың ең көп Олимпиада медалін жеңіп алған спортшысы етті; 2002 жылы Марк Гагнон, кейіннен Франсуа Луи Тремблэй оған қосылды, ал Синди Классен мен Клара Хьюз одан кейін осы көрсеткішті басып өтті. Эдвардс Олимпиада медалін жеңіп алған алғашқы афро-канадтық спортшылардың бірі болды және Гамильтоннан Рей Льюис, Торонтодан Сэм Ричардсон және Ванкуверден Барбара Ховардпен бірге 1920 және 1930 жылдары Канада атынан сынға түскен санаулы қара терілі спортшылардың қатарында болды. Эдвардс 1936 жылы Канаданың үздік спортшысы ретінде тұңғыш Лу Марш кубогының иегері атанды, сондай-ақ 1997 жылы Макгилл университетінің спорттық даңқ залына, 2005 жылы Квебек спорттық даңқ залына енді. Оның құрметіне 1972 жылдан бері жыл сайын Фил А. Эдвардс еске алу кубогы Канаданың үздік жеңіл атлетика спортшысына табыс етіледі. Эдвардстың Корольдік Викториядағы жұмысы сол кездегі танымал психиатр Эвен Камеронмен бірге өтті; тропикалық медицина саласындағы жұмысынан бөлек, Эдвардс кем дегенде бір науқасты құтқаруға көмектесті, оның физикалық сырқаты Камерон тарапынан психиатриялық проблема деп дұрыс диагноз қойылмай, дұрыс емделмеген.

Жеке өмір және отбасы

Амстердам Олимпиадасында Эдвардс өзінің алғашқы әйелі Эдит Маргарет Одельшоффпен танысты, ол бұрынғы неміс территориясы Альзас-Лотарингияның тумасы және Нью-Джерси штатының Уихокен қаласында тұрғын болған. Жұбайлар 1929 жылдың қазан айында Нью-Йорк қаласының 140-шы көшесіндегі Крестке ілу шіркеуінде үйленді. Неке 1940 жылдардың басында бұзылған сияқты. Доктор Эдвардс 1971 жылы жүрек ауруынан қайтыс болды, 64 жасқа толуға бірнеше күн қалғанда. Одан кейін жесірі, миссис Дайан Эдвардс және Памела, Дейл және Гвендолин атты үш қызы қалды. Ол Монреальдегі Маунт-Роял зиратында жерленген.