Кіріспе
Даниядағы исламның рөліне шолу
Даниядағы ислам, елдің ең ірі азшылық діні ретінде, оның әлеуметтік және діни ландшафтын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. 2020 жылғы Даниялық зерттеуші Брайан Арли Джейкобсеннің талдауына сәйкес, 2020 жылдың қаңтар айында Данияда шамамен 256 000 адам, яғни халықтың 4,4%-ы мұсылман болған. Ахмадия қауымының өкілдері де Данияда бар. 1970-ші жылдары Түркия, Пәкістан, Марокко және бұрынғы Югославиядан (атап айтқанда Босниядан) жұмыс істеу үшін мұсылмандар келді. 1980-ші және 90-шы жылдары мұсылман иммигранттарының көп бөлігі Иран, Ирак, Сомали және Босниядан келген босқындар мен пана іздеушілер болды. Дания королі Фредерик V Оңтүстік Арабияға ақпарат, өсімдіктер мен артефакттар жинау үшін сапар жасаған. Оның серіктерінің бірі Карстен Нибур болды, ол аймақтың салтын байқап, жазды. Исламды қабылдаған алғашқы даниялықтардың бірі – журналист және «Desert Encounter» авторы Кнуд Холмбо, ол Ливиядағы геноцид туралы куәлігін баяндады. 1880 жылғы Дания халық санағында елде 8 «мохаммадан» тіркелген. Халық санағы 1970 жылға дейін жүргізіліп келді. Мұсылман елдерінен кең көлемде көші-қон 1950-ші жылдары басталды. Данияның соғыстан кейінгі экономикасының өсуі және 1950-1960 жылдардағы индустрияландырудың артуына байланысты, Югославия, Түркия, Пәкістан және Солтүстік Африка сияқты мұсылман халқы көп елдерден көптеген иммигранттар келді. Бұл кезең Данияға мұсылман иммиграциясының алғашқы ірі толқыны болды. Алғашқы, арнайы салынған мешіттер Ахмадия мұсылмандарына тиесілі болды және 1967 жылы салынды. Дін бостандығы Дания Конституциясымен кепілдендірілген, бірақ Дания шіркеуі елдегі басқа діни ұйымдарға берілмейтін мемлекеттік субсидиялар сияқты артықшылықтарға ие. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, 23 түрлі мұсылман қауымдастығы «танылған діни қауымдастықтар» ретінде мойындалды, бұл оларға белгілі бір салық жеңілдіктерін береді.
2000 жылдар
Дания мұсылман халқының шамамен 40 пайызын пана іздеушілер құрайды.
2010 жылдар
2014 жылы Данияда жануарларды электрлік сезімталдандырусыз союға тыйым салынды, себебі жануарлардың әл-ауқаты туралы алаңдаушылық туды. 2016 жылдың ақпан айында Шерин Ханкан Копенгагенде Данияның әйелдер басқаратын алғашқы мешіті – Мариам мешітін құрды; онда тек әйел имамдар қызмет етеді. Мешітке ерлер мен әйелдердің екеуі де кіре алады, бірақ жұма намазы тек әйелдерге арналған. Ханкан бұл мешітті ашқанда Скандинавиядағы алғашқы әйел имам атанды. 2017 жылдың тамызында екі имам, олардың бірі Австралиядағы Hizb ut-Tahrir ұйымының жетекшісі, Данияның жек көрушілер тізіміне енгізілді, осылайша олар Данияға кіре алмады, тізімдегі адамдардың саны онға жетті. 2017 жылдың күзінде Дания парламенті (Дания: Folketinget) «бетті жабатын және тануды қиындататын киім мен заттарға» тыйым салатын заңды қабылдады. 2018 жылдың 31 мамырында ниқаб пен бурқаға толық тыйым салынды. Тыйым 2018 жылдың 1 тамызынан күшіне енді және 1000 DKK (шамамен 134 евро) айыппұл көзделді; қайталап бұзған жағдайда айыппұл 10 000 DKK-ға дейін жетеді. Бұл тыйым жалған сақал немесе балаклава сияқты бетті жабатын барлық киімге қатысты. Тыйымды қолдаушылар бұл шара мұсылмандардың Дания қоғамына интеграциялануына көмектеседі деп мәлімдеді, ал Amnesty International бұл тыйым әйелдердің құқықтарын бұзады деп санайды. 2017 жылғы сауалнамаға сәйкес, Даниядағы мешіттердің саны 2006 жылғы 115-тен 2017 жылы шамамен 170-ке дейін өсті, яғни шамамен 50% өсім болды. Бұл өсім елдегі мұсылмандардың санының өсуімен сәйкес келеді, ол 200 мыңнан 300 мыңға дейін жетті. 2006 және 2018 жылдары Даниядағы мұсылмандар арасында жүргізілген сауалнамалар діндарлықтың уақыт өте келе артып келе жатқанын көрсетті; 2006 жылы күніне бес рет намаз оқитындардың үлесі 37% болса, 2018 жылы бұл көрсеткіш 50% -ға жетті. Бұл мұсылмандардың Дания қоғамының бағыттарына бейімделуі күтілгенімен керісінше болды, онда дінге аса берілген адамдар көп емес. Копенгаген университетінің әлеуметтанушысы Брайан Арли Якобсеннің пікірінше, бұл үрдістің себебі соңғы 10 жылда 20-30-ға жуық жаңа мешіттердің салынуы болуы мүмкін. 2019 жылдың сәуір айында Копенгагендегі Нёрреброда ауданында исламды сынаған Расмус Палудан демонстрация өткізгеннен кейін тәртіпсіздіктер болды. Полиция бұйрығына бағынбаудан бастап, өрт сөндіру және полицияға қарсы зорлық-зомбылық жасау сияқты түрлі қылмыстар үшін 23 адам қамауға алынды. Төтенше жағдайлар қызметі тәртіпсіздікке байланысты 70 өртке ден қойды.
2020 жылдар
2021 жылдың наурыз айында Данияда демократияға қарсы саяхаттарды заңмен тыйым салды, Иммиграция министрі Маттиас Тесфае айтқандай, бұл шет елдердегі экстремистік қозғалыстардың мұсылмандарды Данияға қарсы қайыруға және Дания қоғамының негізгі құндылықтарын құлаттыруға тырысуымен байланысты. Бұл заңнамаға Даниядағы мешіттерге Таяу Шығыстан миллиондаған қаржы түскені туралы БАҚ хабарлары түрткі болды.
Демография
Дания үкіметі азаматтардың діні туралы мәліметтерді жинамайды, сондықтан Даниядағы мұсылмандардың нақты саны белгілі емес. Копенгаген университетінің даниялық зерттеушісі Брайан Якобсен иммигранттар мен олардың ұрпақтарының ұлттық тегіне негізделген жүйелі бағалаулар жасайды және 2020 жылдың қаңтарына қарай мұсылмандардың саны 256 000 адамды немесе Дания халқының 4,4% құрағанын есептейді. Бір жыл бұрын Якобсен Дания мұсылмандарының санын 320 000 деп бағалаған, бірақ жаңа және дәл деректерге қол жеткізгеннен кейін бұрынғы бағалауын төмендетті. Даниядағы мұсылман халқының саны соңғы ондаған жылдар бойы артып келеді. Якобсен 1980 жылы Данияда шамамен 30 000 мұсылман тұрғанын, яғни халықтың 0,6% құрағанын есептеген. 2009 жылы АҚШ Мемлекеттік департаменті иммиграцияның нәтижесінде халықтың шамамен 3,7% құрағанын хабарлады. Алдыңғы дереккөздер, соның ішінде Дания Сыртқы істер министрлігі, одан төмен пайыздық көрсеткіштерді келтірген. 2005 жылы BBC хабарлаған деректерге сәйкес, Данияда шамамен 270 000 мұсылман өмір сүрді (5,6 миллион халқының 4,8%). Даниядағы мұсылмандардың 70% астамы Дания азаматтары, ал көпшілігі бірінші немесе екінші буын иммигранттар. 2017 жылы шамамен 3800 даниялық мұсылман дінге кірді. Бағаланған деректер бойынша, Дания мұсылмандарының 47,4% Үлкен Копенгагенде, 9,4% Орхуста және 5,5% Оденседе тұрады.
Ұлты
2008 жылы Дания телерадиокорпорациясы жариялаған есепте Даниядағы 200 мың мұсылманның 70 мыңы түркілер екені бағаланды. Осыған орай, елдегі мұсылмандардың шамамен 35 пайызы түрік текті болды.
Филиалдар
2008 жылы IntegrationsStatus ұйымы мұсылман көпшілігін құрайтын елдерден Данияға көшіп келгендер арасында жүргізген сауалнамаға сәйкес, 45% сүннит, 11% шиит, ал 23% исламның басқа тармақтарына (мысалы, ханафи, салафи, шафаи хумбли және т.б.) жатқан. Қалған 21% басқа дінді ұстанатын немесе дінсіз болған. 2005 жылғы сауалнамада мұсылман иммигранттарының және олардың ұрпақтарының 40% діни рәсімдерге/қызметтерге қатысқан, ал рим-католик иммигранттарының/ұрпақтарының 60% да осылай істеген. 2008 жылы Түркия, Пәкістан, бұрынғы Югославия, Иран, Ирак және Сомалиден келген иммигранттар арасында жүргізілген сауалнамада 37% өзін аз дінге бейім деп санаған, 33% орташа дінге бейім, ал 24% өте дінге бейім деп білдірген. 2011 жылғы сауалнама бойынша Дания мұсылмандарының 37% дінді сақтамайтындығы анықталды. 2006 жылы жүргізілген сауалнамада Дания мұсылман ата-аналарының 82% бала тәрбиесінде діннің маңызды екенін айтқан, ал Дания мұсылман емес азаматтарының 67% осы сұраққа осылай жауап берген. 2006 жылы Jyllands Posten газеті жүргізген сауалнама көрсеткендей, мұсылмандардың 37% күніне бес немесе одан да көп рет намаз оқыған, ал 2015 жылы бұл көрсеткіш шамамен жартысына, яғни 50%-ға дейін өсті. 2006 жылы 62% Құранның талаптарын толық орындауға келіскен, ал 2015 жылы бұл көрсеткіш 77%-ға жетті. Сауалнама нәтижелеріне сәйкес, жас мұсылмандар ең діндар болып шықты. Копенгаген университетінің зерттеушісі Брайан Арли Джейкобсен мұсылмандардың дінге көбірек бет бұратынын айтты, бірақ сонымен қатар зерттеу әдістемесін сынға алып, тағы зерттеулер жүргізуді ұсынды. 2020 жылы Даниядағы бұрынғы мұсылмандар Германияда құрылған, дінінен бас тарған адамдардың бір-біріне көмектесуін қамтамасыз ететін Орталық мұсылмандар кеңесінің Скандинавиялық бөлімін құрды. 2017 жылғы Негізгі құқықтар агенттігінің есебінде 1 (ешқандай байланыс жоқ) пен 5 (өте күшті байланыс) шкаласы бойынша орташа даниялық мұсылманның көрсеткіші 3,9 болды.
Мәдениет
Шамамен 3000 шиит мұсылманы жыл сайын Ашура күні Нёрребродада шеру өткізеді. 2011 жылдан бері Дания мұсылман одағы және Минхадж әл-Құран сияқты мұсылман ұйымдары Мавлид мерекесін тойлау үшін жүздеген адамның қатысуымен "Бейбіт шеруді" ұйымдастырып келеді.
Дінаралық қатынастар
Бірнеше мұсылман жастар ұйымдары жергілікті тұрғындарды мешіттерге шақырып, исламды жақсы жағынан көрсету арқылы Дания қоғамымен байланыс орнатуға жұмыс істейді. 1996 жылы мұсылмандар мен христиандар бірлесіп Исламдық-христиандық зерттеу орталығын құрды. Оның басқармасында мұсылмандар мен христиандардың саны тең, және екі діннің өкілдері арасындағы жақсы қарым-қатынасты нығайтуға ұмтылады. Олар кеңес беру, дәрістер оқу, зерттеу топтарын ұйымдастыру, саяхаттар мен жарияланымдарға баса назар аударады. 2000 жылы Дания шіркеуі жариялаған «Әңгіме түсініктікті арттырады» атты есепте мұсылмандармен диалогты күшейту қажеттігіне ерекше мән берді. Сол кездегі дін істері министрі Маргрете Вестагер бұл есептің қорытындыларын қолдады. Дания шіркеуі Рамазан және Рождество айларында мұсылмандар үшін достық кештер ұйымдастырды.
Білім
Аннет Х. Иленің 2007 жылғы мұсылман мектептері (немесе тегін мектептер) туралы зерттеуі, оқушылардың жалпы білім беретін мемлекеттік мектептерге қарағанда жоғары сыныптарға көбірек түсетінін көрсетіп отыр (41% 26% қарағанда).
Гримхой мешіті
2014 жылы аймақтық полиция органдары (Дания: Østjyllands Politi) Геллеруп аймағынан Сирия мен Ирактағы соғысқа қатысу үшін кеткен 27 адамның 22-сі Гримхой мешітіне барып-қайғанын анықтады. Мешіттің бұрынғы төрағасы Усама Эль Саади 2014 жылы DR телеарнасының мешіт туралы деректі фильмінде сұхбат берді, онда ол Ирак және Левант Ислам мемлекетіне деген ықыласын білдірді. 2016 жылы журналистер Гримхой мешітіне жасырын камерамен кірді, онда имам Әбу Билал күйеулеріне адал болмаған әйелдерді таспен ұрып өлтіруге немесе қамшымен жазалауға, ал имансыздарды (Рамазан айында ораза ұстамағандарды) өлтіруге шақырды.
Саясат
1989 жылдан бастап Данияда үш жыл заңды түрде тұрған барлық иммигранттарға жергілікті сайлауда дауыс беруге және қатысуға рұқсат берілді. Дегенмен, Ұлттық парламент мүшелерін сайлауда тек Дания азаматтары ғана дауыс бере алады. 2007 жылы хиджаб киген Асма Абдол Хамид есімді мұсылман әйел Фолкетингке үміткер болуға тырысты, нәтижесінде Копенгаген округінен Қызыл-жасыл Альянстың үміткері атанды. Ол партияның парламенттік үміткерлер тізімінде жетінші орында болды. Оның үміткерлігі Данияда хиджап киіп қызмет ету ниетіне байланысты пікірталас тудырды. Ол сайланбаса да, Жохан Шмидт Нильсеннің орнына парламентке ауысуы мүмкін екені айтылды. Даниялық Халық партиясының депутаты Сорен Краруп Абдол Хамидтің бас киімін нацистік свастикамен салыстырып, оларды екеуін де тоталитаризмнің белгісі деп атады. Антрополог Микель Риттер мұсылман саясаткерлеріне қатысты, яғни дін ұстанатын мұсылманға адам құқықтарын қорғау және мемлекеттік басқаруда дін мен мемлекеттің бөлінуін сақтауға сенуге бола ма деген сұраққа жауап берудің қажеттілігін – «литмус сынағы» деп сипаттады.
Шариғат заңы
Вилке институтының сауалнамасы бойынша, мұсылмандардың шамамен 40% Дания заңдары Құранға негізделуі керек дегенмен келіседі, олардың 11,3%-ы Дания заңдарының тек Құранға ғана негізделуі керек деп санайды, ал қалған 26,5%-ы Құран мен Дания Конституциясының қосылысына негізделуі керек деп санайды.
Сөз бостандығы
2020 жылы Дания Әділет министрлігі жүргізген сауалнама көрсеткендей, Түркия, Ливан, Пәкістан және Сомалиден келген мұсылман иммигранттары мен олардың ұрпақтарының 76%-ы исламды сынауға тыйым салу керек деп келіседі, ал жалпы халықтың арасында бұл көрсеткіш 18% құрайды. Данияның құдайға қарсы сөздерге қатысты заңы 2017 жылы күштен шығарылған. 2023 жылдың желтоқсанында Дания Парламенті Құранды ашық түрде өртеуге тыйым салатын заң жобасын қабылдады.
Діни инфрақұрылым
2006 жылғы есеп бойынша, Дания мұсылмандарының 20%-дан 25%-ға дейін мешіт бірлестіктерімен байланысты болған. Осының нәтижесінде, Даниядағы барлық оқушылар ислам дінінің негізгі сенімдері мен мәдениеті туралы білім алады. Алғашқы мұсылман жеке мектебі 1978 жылы Хельсингёр қаласында «Исламдық араб мектебі» (Islamisk Arabiske Skole) деген атпен құрылды. Содан бері 30-дан астам мұндай мектеп ашылды, олардың көпшілігі араб тілі мен исламтану пәндерін оқытады. Дегенмен, мұсылман оқушыларының көп бөлігі әлі де діни емес мемлекеттік мектептерге барады. Ең ірі мектеп – Нёрребродағы «Диа Приватсколе», онда шамамен 410 оқушы білім алады. Екі пакистан мектебі урду тілін ана тілі ретінде оқытады, ал бірнеше түрік мектептері түрік тілінде білім береді. Басқа мектептердің көпшілігі араб тілінде сөйлейтін оқушыларға арналған. 2017 жылдың шілдесінде Дания білім беру органдарының алдын ала хабарламасыз сапары барысында Копенгагендегі «Nordvest Privatskole» (Солтүстік-Батыс жеке мектебі) ислам мектебінде шейіттік пен джихадизмді насихаттайтын араб тіліндегі оқу материалдары табылды. Мектеп ғимараты 2017 жылдың маусым айында Мальмёдегі шиа «Альмунтадар» бірлестігінен келген инвестор Али Лайби Джаббарға сатылды. Дания мектеп инспекциясы «Нордвест» мектебінің директоры инвестор мектептің басқаруына ешқандай ықпал етпейді деген мәлімдемесіне сенбеді және мектепке мемлекеттік қаржыландыруды тоқтатты. Копенгагендегі «Iqra Privatskole» мектебінің иммигранттар көп шоғырланған Нёрребро ауданында директордың орынбасары және имам Шахид Мехдидің жылдар бойы мұсылман жастарын мұсылман емес достарынан аулақ болуға шақыратын веб-сайтты жүргізгені анықталды. Шахид Мехди Мальмёде әйелді саябақта жеке мүшесін көрсетіп, қуғандығы үшін сотталды. 2018 жылдың жазында Орхустағы «Lykkeskolen» мұсылман мектебі жабылды. Оқушыларды қабылдаған мемлекеттік мектеп олардың бірнешеуі оқи алмайтынын және білім беруді бастапқы деңгейден қайта бастау қажеттігін анықтады. Сондай-ақ, мектепте оқушылар арасында бұрын сирек болатын төбелес жиілеп кеткенін байқады.
Исламдық киім
2005 жылы Данияның Жоғарғы соты әйелдерге форма кию кезінде бас киім киюге тыйым салуға рұқсат беретін заңды қолдады. 2009 жылы судьялар мен қазылар алқасына кез келген діни нышандарды, соның ішінде бас киімдерді киюге тыйым салынды. Бұл заңға бірнеше адвокаттар бірлестіктері қарсылық білдірді. Кейбір мектептерде сабақ барысында бетін жабатын киім киюге тыйым салынған. Дания Халық партиясы бүкіл елде бетін жабатын киімдерге, сондай-ақ парламентте бас киім киюге тыйым салуды ұсынды, бірақ бұл ұсыныстардың ешқайсысы 2013 жылға дейін қабылданбады. 2018 жылдың мамыр айында Парламент бетті жабатын кез келген киім киюге тыйым салатын заңды ресми қабылдады, бұл бурка мен никабты тиімді түрде тоқтатып қойды. Бұл заңды қолдаушы саясаткерлер мұның ұлттық қауіпсіздік мәселесі екенін алға тартса, қарсыластары бұл мұсылман әйелдеріне қатысты кемсітушілік құралы екенін айтады. Әділет министрі Сорен Папе Поулсен мұсылмандық киімдер даниялық құндылықтарға қайшы келеді деп, заңды қорғады. Заң қабылданғаннан кейін ел бойынша бірнеше наразылық акциялары өтті. Kvinder i Dialog тобы Копенгагенде заңға қарсы бейбіт демонстрация ұйымдастырды. 2022 жылдың тамызында үкімет тағайындаған комиссия мектептерде хиджаб киюге тыйым салуды ұсынғаннан кейін сынға ұшырады.
Jyllands-Posten Мұхаммед карикатурасы туралы дау
2005 жылдың қыркүйек айында Данияның «Jyllands Posten» газеті Мұхаммед пайғамбардың 12 карикатурасын жариялады. Бұл карикатуралар халықаралық дау тудырып, нәтижесінде екі даниялық дипломатиялық миссия өртенді, бірнеше елде даниялық тауарларға бойкот жарияланды және әлем бойынша көптеген наразылық акциялары өтті. Осы наразылықтардың саны иммиграцияға қарсы «Дания халық партиясының» қолдауының артуына әкелді. 2006 жылдың ақпан айында карикатураларға байланысты даудың шиеленісуінен кейін Насер Хадер, Йылдыз Ақдоған және басқа да мұсылмандар «Демократиялық мұсылмандар» (Demokratiske muslimer) саяси ұйымын құрды. Ұйымның мақсаты – ислам мен демократияның бейбіт түрде қатар өмір сүруі. Насер Хадер 2007 жылы жетекші лауазымынан кетті. 2009 және 2011 жылдары ұйымның мүшелерінің азайып, қызметінің төмендегені туралы хабарлар тарады. 2013 жылдың тамызында іске белсенді қатысып, карикатураларға наразылық білдіру үшін Имамдардың Таяу Шығысқа сапар ұйымдастырушысы болған Ахмед Акар, бұл сапарға қатысқанына өкініш білдірді. «Бүгін мен сапар туралы нақты айтқым келеді: ол мүлдем дұрыс болған жоқ. Сол кезде ислами көзқарастың логикалық күшіне қатты бейімделіп, жағдайдың толық картинасын көре алмадым. Мен бұл дінім – ислам үшін күрес деп сендім», – деді ол. Әлі де мұсылмандығын сақтап жүрген Акар, карикатураларды жариялаудың дұрыс екенін айтып, суретші Вестергаардтан жеке кешірім сұрады. Вестергаард: «Мен исламшыл болып өмір сүрген адамның, қоғамымыздың құндылықтарын түсінетін гуманистке айналғанын көрдім. Мен үшін ол шынайы, сенімді және өз пікірінде тұрақты», – деп жауап берді. Данияның Ислам қоғамының өкілі: «Мұхаммед пайғамбардың суреттерін жариялау әлі де қабылданбас нәрсе. Біз өз ұстанымымыздан бас тартқан жоқпыз».
Азаматтық туралы заңдар
2018 жылы Данияның ұлттық заңы оңшыл коалициялық үкімет тарапынан азаматтандыру рәсімінде қол алысуды міндетті талап ретінде бекітті. Кейбір мұсылмандар мен яһудилердің тобы әлсіз жыныстың өкілдерімен дене тілеспеуге қарсы болғандықтан, көптеген адамдар бұл заң мұсылман иммигранттарына бағытталған деп санайды. Бұл заңды қолдаушылар қол алысудың Дания мәдениеті мен құндылықтарына құрмет көрсетудің белгісі екенін айтады. Заң бірнеше саясаткерлер тарапынан сыналып, Каспер Эйсинг Олесен оны "абсурдты" деп сипаттады. Сёрен Сёндергаард бұл "екіжүзділік" екенін айтып, "қол алысу арқылы адамдардың қалай мінез-құлық танытатынын қадағалай алмаймыз" деді.
Оқиғалар мен жоспарлар
КүніТүріЗардап шеккендерОрны мен сипаттамасы2007, 2014жылдарытерроризмге шақыру002007 жылы Мароккода туған Саид Мансур терроризмге шақыру қылмысы бойынша айыпталған алғашқы адам болды. 2014 жылы Фредриксберг соты оны экстремистік исламистік материалдарды жариялағаны үшін төрт жылға бас бостандығынан айырып, осылайша «Әл-Қаиданы» қолдады. 2015 жылы Østre Landsret сотталған үкімді қолдап, Мансурды Дания азаматтығынан айырып, депортация туралы бұйрық шығарды. 2016 жылдың маусым айында Жоғарғы сот депортация туралы шешімді бекітті. Жоғарғы соттың шешімінен кейін Дания билігі Мароккомен қайтару туралы келісім жасасты. Ол 2019 жылдың қаңтарында депортацияланды.29 желтоқсан 2010жылдарыОқ жаратылу жоспары002010 жылғы Копенгагендегі терроризм жоспары Дания және Швеция қауіпсіздік қызметтері 2005 жылы Мұхаммедтің даулы карикатураларын жариялаған Jyllands Posten газетіне қарсы терроризм жоспарын жоққа шығарды. Бірнеше тінту кезінде олар исламшыл деп сипатталған бес адамды ұстады. Полиция автоматты қару-жарақ, оқ-дәрі және дыбыс басу құрылғыларын тәркіледі.2015 жылдың басындаБомбалау жоспары002015 жылғы Кундбидегі бомбалау жоспары 17 жасар қыз 2016 жылдың басында Fårevejle Stationsby мектебінде және Копенгагендегі жеке еврей мектебінде қолдан жасалған бомбаларды пайдаланып шабуыл жасауға тырысты. 2017 жылдың мамыр айында ол Холбек аудандық сотында (Danish: byret) кінәлі деп танылып, алты жылға бас бостандығынан айырылды. Ол үкімге шағымданып, айыптаудан босатылуын сұрады. Ол тағы да Østre Landsret сотында сотталды, ол оны джихадистік мақсатта терроризмге кінәлі деп тапты.14 ақпан 2015жылдарыОқ жаратылу2 (+1 қылмыскер)52015 жылғы Копенгагендегі оқ жаратылу Копенгагендегі «Өнер, құдайға қарсы сөз және сөз бостандығы» атты қоғамдық шарада басталып, екі күнге созылған оқ жаратылу. Екі құрбан болды және күдікті қылмыскер қаза тауып, бес полицей қызметкері жарақат алды.
Азық-түлік
2008 жылы Брайан Арли Якобсеннің зерттеуінде ислам тақырыбындағы 1967-2005 жылдардағы парламенттік дебаттар 1903-1925 жылдардағы еврей иммигранттарына қатысты парламенттік дебаттармен салыстырылды. Зерттеудің қорытындысы бойынша, екі азшылық топ та бөтен деп қарастырылғанмен, еврейлер көбінесе биологиялық және нәсілдік тұрғыдан ерекше, ал мұсылмандар – Дания қоғамымен үйлеспейтін мәдениетті ұстанған деп есептелген. 2015 жылы Копенгагенде 200-ге жуық даниялық алаулар мен плакаттар ұстап, Даниядағы алғашқы PEGIDA митингін өткізді, ол исламға қарсы бағытталған болатын. Митингке қатысушылар Ұлттық өнер мұражайынан «Шағын теңіз қызы» ескерткішіне дейін шеру жасады, ал олардың жолында Нёрребродада «Босқындар мен мұсылмандарға қош келдіңіз» деген жазуы бар антирасистік наразылықтар ұйымдастырылды. Кейбір мұсылмандар жақын жерде өткен қарсы митингке қатысты, PEGIDA жақтастарымен қақтығыс болғанымен, зорлық-зомбылыққа жол берілмеді. 2017 жылы Дания Ұлттық полициясының мәліметі бойынша, елде мұсылмандарға қарсы діни жеккөрушілікке байланысты 67 қылмыс тіркелді, бұл бұрынғы жылдармен салыстырғанда айтарлықтай өсімді көрсетті. Мұсылмандарға қарсы дискриминацияның күшеюі Франция, Швеция және басқа да Еуропа елдеріндегідей үлгіні ұстанады.