Кіріспе

Парламент мүшелеріне жалақы төлеу – заң шығарушы орган мүшелеріне жалақы беру. Көптеген елдерде кең таралған практиканы ағылшын парламенттік жүйесіне қайта енгізу туралы уақыт-уақытпен ұсыныстар жасалды, яғни заң шығарушы орган мүшелеріне мемлекеттік жалақы төлеу. Ағылшын парламентінің ерте тарихында қара халыққа немесе халық өкілдеріне ақы төлеу ұзақ жылдар бойы қолданылып келді. Олар алғаш рет 1264 жылы Генрих III патшаның тұсында патшалық кеңесіне шақырылған. Оларды өкілдік еткен округтер олардың қызметі үшін ақы төлеп, отырыс орнына барып-қайтуға кеткен шығындарын өтеген. 1322 жылы Эдуард II жарлығымен рыцарьдың жалақысы күніне 4 шиллинг, ал қала тұрғынының немесе буржуаның жалақысы күніне 2 шиллинг деп белгіленді. Бұл төлемдер әр парламент таратылғаннан кейін берілетін бұйрықтар арқылы жүзеге асырылуы мүмкін, және Генрих VIII патшаның тұсына дейін мұндай бұйрықтардың көптеген мысалдары болды. Соңғы белгілі мысал – 1681 жылы Харвич қалалық әкімдігіне қарсы жалақысы үшін бұйрық алған Томас Кингтің ісі. Парламент мүшелеріне ақы төлеу практикасы біртіндеп тоқтатылды, ал Карл II патшаның екінші парламентінде бұл практикаға қатысты үлкен наразылық білдірілді. Оның бірте-бірте тоқтатылуының басты себебі – ерте парламенттерде өкілдерді қамтамасыз етудегі қиындықтар болды. Іскер адамдар саяхат баяу және қауіпті болғандықтан өз істерінен үзіліп тұруға ықыласты болмады. Саяхаттың қауіп-қатеріне қоса, парламенттен қауіпсіз оралу мүшелердің көршілерінің наразылығына әкелуі мүмкін еді, өйткені парламенттің әрбір отырысы патшаның жаңа салық енгізу құралы болды, ал мұндай салыққа қарсы дауыс беру патшаның гневiн тудыруға тең еді. Қалалардың өзі де мүшелерін ұстауге байланысты шығындарды көтеруге құштар емес еді. Ұлыбританияда, Лордтар палатасы әр түрлі жағдайларда осы принципті қолдаған қаулылар қабылдады, әсіресе 1893 жылдың 24 наурызында (276 дауысқа қарсы 229 дауыс) және 1895 жылдың 22 наурызында (176 дауысқа қарсы 158 дауыс). Бұл қаулыларда тек тиісті жәрдемақы мөлшері көрсетілді. Бірақ 1906 жылдың 7 наурызында 348 дауысқа қарсы 110 дауыспен жылына 300 фунт стерлинг мөлшерінде жәрдемақы беру туралы қаулы қабылданды, одан бұрын бұл сома жылына 40 гинеяны құрады.