Кіріспе
Құжат жарияланғаннан кейін оған қосылған толықтыру. Қосымша немесе түсіндірме, әдетте, құжат авторының басылғаннан немесе жарияланғаннан кейін енгізуі қажетті қосымша материал болып табылады. Ол "қосылатын нәрсе" деген мағына беретін addendum сөзінен (көпше түрі addenda), addere етістігінен (меморандум, күн тәртібі, түзетулермен салыстырыңыз) туындаған.
An addendum or appendix, in general, is an addition required to be made to a document by its author subsequent to its printing or publication. It comes from the gerundive addendum, plural addenda, "that which is to be added", from addere (, compare with memorandum, agenda, corrigenda).
Кітаптарда
Қосымша сәйкессіздіктерді түсіндіруге, қолданыстағы жұмысты кеңейтуге немесе негізгі жұмыстағы ақпаратты толықтыруға немесе жаңартуға мүмкіндік береді, әсіресе егер мұндай қателер негізгі жұмысты түзетуге келмейтіндей кеш аниқталған болса. Мысалы, негізгі жұмыс қана басылып шығып қойған болуы мүмкін, ал бүкіл партияны жойып, қайта басып шығарудың құны тым жоғары деп табылған. Сондықтан қосымшалар түрлі форматта болуы мүмкін – жұмыспен бірге жіберілген жеке хат, цифрлық тасымалдағыштағы мәтіндік файлдар немесе осыған ұқсас кез келген материал. Ол оқырманды қателердің бар екендігі туралы хабарлауға, яғни қателер тізімі ретінде қызмет ете алады.
Келісімшарттар мен басқа да құқықтық құжаттарда
Басқа құжаттарда, ең бастысы заңдық келісімшарттарда, қосымша – келісімшарттың негізгі бөлігіне кірмейтін, оған толықтыру ретінде берілетін құжат. Ол әдетте негізгі құжаттан кейін дайындалып, қол қойылатын, қосымша шарттар, міндеттемелер немесе ақпаратты қамтитын құжат. Келісімшартқа қосымша келісім көбінесе келісімшартқа қосымша болып табылады және оны негізгі келісімшарттың ұзартылуы немесе толықтырылуы деп қарастырады. Қазіргі бизнес ортасында, егер бастапқы келісімде айтылмаса, компания мөрі сияқты қосымша рұқсаттардың қажеттілігі әдетте туындамайды. Ол, келісімшарттың негізгі мәтінінен бөлініп, қосымша шарттар, ерекшеліктер, талаптар, стандартты нысандар немесе басқа да ақпаратты қамтитын басқа қосымшалардан ерекшеленеді. Мұндай қосымшалар: қосымша (жалпы термин), тіркеме (әдетте ірі мәтіндер немесе кестелер сияқты, дербес жұмыстар түрінде келісімшартқа енгізілетін ақпаратты қамтиды, мысалы, салық кестесі немесе кітаптан үзінді), немесе куәлік (көбінесе сот ісінде қолданылады). Қосымшалар стандартты келісімшарттарда өзгерістер енгізу немесе нақты мәліметтерді қосу үшін жиі пайдаланылады. Мысалы, келісімшартқа тауар жеткізілуінің мерзімі немесе бағасы туралы мәліметтерді қосу үшін қосымша қолданылуы мүмкін. Қосымшаға келісімшартта, немесе келісімшартқа қосымшада сілтеме жасалуы керек, осылайша қосымша қай келісімшартты өзгертетіні анық болады. Жеке талаптар (райдер) көбінесе стандартты келісімшартқа, мысалы, сақтандыру шартына нақты егжей-тегжейлі және арнайы шарттарды қосу үшін қолданылады. Жеке талаптар заңнамаға да қосылуы мүмкін. Жоспарлар мен куәліктер – қосымшалардың кіші түрлері, жоспарлар бағалар мен мерзімдер сияқты сандық және уақыттық ақпаратпен байланысты, ал куәліктер стандартты нысандардың үлгілері немесе тараптардың шарттық міндеттемелерін орындаулары үшін қажетті қосымша ақпарат ретінде қолданылады. Келісімшарт құқығынан тыс жағдайларда куәліктер сотқа ұсынылатын заңдық құжаттарда, мысалы, өтініштерде, қысқаша мазмұндамаларда және сот ісінің материалдарына қоса берілетін түрлі дәлелдерде жиі қолданылады.
Similarly an attachment is used usually for e mails, while an enclosure is used with a paper letter. Addenda are often used in standard form contracts to make changes or add specific detail. For example, an addendum might be added to a contract to change a date or add details as to delivery of goods or pricing. The addendum should be referenced in the contract, or the contract should be referenced in the addendum, so that it is clear which contract the addendum is modifying. A rider is often used to add specific detail and especially specific conditions to a standard contract such as an insurance contract. A rider may also be added to a piece of legislation. Schedules and exhibits are sub categories of addenda, with schedules being related to numerical and time information, such as pricing and time schedules, and exhibits used for examples of standard forms or additional information necessary for the parties to understand and/or comply with their contractual obligations. Outside of contract law, exhibits are often used in legal documents filed with a court as part of judicial proceedings such as motions, briefs and the submission of different types of evidence for inclusion in the record of trial of a particular case.
Сот шешімдерінде
Тергеулер мен сот процестеріндегі қазылар алқасы өз шешімдерін толықтырып немесе түсіндіріп, "қосымша түсініктеме" деп аталатын мәлімдеме жасай алады, мысалы, Гарольд Гринвудтың ісінде қудалау кезінде және Жан Шарль де Менезестің өлімі бойынша тергеуде болғандай.
Медициналық транскрипцияда
Медициналық көмек қызметкерлері пациент туралы қосымша мәліметтерді жазған кезде де қосымша пайдаланылады.
Инженерлік салада
Қосымша – тісті дөңгелек, құрт дөңгелек сияқты тісті механизмдердің бөліп шегілген шеңберінен тістердің немесе қырқалардың ең жоғарғы нүктелеріне дейінгі радиалды қашықтық. Бұл сондай-ақ тістің бөліп шегілген шеңберден жоғарырақ радиалды биіктігі.