Кіріспе

Италияның тарихи және мәдени аймағы Брианза () – Италияның географиялық, тарихи және мәдени аймағы, Альп тауларының етегінде, Ломбардияның солтүстік-батысында, Милан және Комо көлі арасында орналасқан.

География

Брианза Монцаның солтүстігіндегі Канцо аймағынан (Миланнан шамамен 14 км қашықтықта) батыста Севезо өзеніне және шығыста Адда өзеніне дейін созылады. Оңтүстік және батыс бөліктері көбінесе жазық, ал солтүстік және шығыс бөліктері таулы. Брианза Монца және Брианза провинциясының әкімшілік аумағының бір бөлігін, Лекко провинциясының әкімшілік аумағының бір бөлігін, Комо провинциясының әкімшілік аумағының бір бөлігін және Монца және Брианза провинциясымен шектесетін Милан провинциясының әкімшілік аумағындағы кейбір муниципалитеттерді қамтиды. Бұл аймақтағы басты тіл – итальян тілі, сондай-ақ Ломбард тілінің диалектісі де қолданылады. Брианзада халық тығыз қоныстанған, шамамен 1372 адам/км², бірақ егіншілік үшін едәуір құнарлы болып қала береді. Жібектей төбелі жер бедерінің арқасында, бұл аймақ Милан тұрғындарының танымал жазғы демалыс орны болып табылады. Оның экономикасы жиһаз және құрал-жабдықтар өндірісін қамтиды. Соңғы жылдары агроөнеркәсіптік технологиялар мен жоғары технологиялық экономика кеңейді.

Географиялық шекаралары

Солтүстік-шығыста: Гарлате көлінен басталатын төбелер мен аңғарлар, Монте-Сан-Примодағы Ламбро өзенінің бастауына дейін. Солтүстік-батыста: Ламбро өзенінің бастауын қоршаған төбелер Тавернериоға дейін төмен түседі (Монторфано көлінен жоғары орналасқан), Липомо, Капиаго, Интимиано, Сена Комаско, Касната кон Бернате қатарымен жалғасады және Севесо өзенінің бастауы Сассо ди Кавалласкада аяқталады. Оңтүстік шекаралары: Лимбиатеден басталып, Виллорези каналының Адда өзеніне құятын жеріне дейін орналасқан муниципалитеттер. Шығыс шекарасы: Гарлате және Ольгинат көлдерінен кейінгі Адда өзені, Виллорези каналының суларын қабылдайды. Батыс шекаралары: Севезо өзені Сассо ди Кавалласкадағы бастауынан Падерно Дуньяноға дейін, онда ол Виллорези каналын кесіп өтеді, сондай-ақ Ольтресевезо ("Севезодан арғы жақ") – Серменате, Лаццате, Мисинто, Коглиате, Сериано Лагетто, Соларо және Лимбиате муниципалитеттерінен тұрады.

Аттар

Итальян тілінде төменгі Брианзаны bassa Brianza, ал жоғарғы Брианзаны alta Brianza деп атайды. Брианза атауы кельт тіліндегі "бриг" ("төбе") деген сөзден немесе Бриганттар тайпасының отарларынан шыққан латынша Brigantia атауынан туындаған болуы мүмкін. Бриганттар – Альп таулары мен Алп алдындағы кельт тайпасы, олар римдіктердің ықпалына ілігіп, варварлардың шапқындарынан кейін көшіп кеткен. Тағы бір дерек бойынша, келт басшысы Белловез Миланды құрғанда, оның бас лейтенанты Бриантео айналасындағы географиялық аймақты жаулап алып, ол аймақ Бриантия немесе Брианза деп аталған. Бриантео/Бриантеа/Бриантей/Брианте, Бриантино/Бриантина/Бриантини/Бриантин, және Брайанз(u)оло/Брайанз(u)ола/Брайанз(u)оли/Брайанз(u)оле – Брайанза халқының атаулары. Бриантитуде – Брайанзаның халқы мен мәдениетін біріктіретін өзіндік ерекшелігін білдіретін атау.