Кіріспе

Осман сәулетшілерінің армян әулеті Балиян отбасы (; Balyan ailesi) – Осман империясының 18 және 19 ғасырларда Осман сұлтандары мен Осман әулетінің басқа да мүшелеріне қызмет еткен сарай сәулетшілерінің көрнекті армян отбасы. Бес буын бойы олар Осман империясындағы көптеген маңызды ғимараттарды жобалап және салды, олардың ішінде сарайлар, үйлер, қонақ үйлер, киосктар, ялылар, мешіттер, шіркеулер және түрлі қоғамдық ғимараттар бар, көбінесе Константинопольде (қазіргі Стамбул) орналасқан.

Бали - Mason

Бали немесе Бален Масон (Meremmetçi Bali Kalfa немесе Meremmetçi Balen Kalfa), Орталық Анатолиядағы Караманның Белен ауылынан шыққан тас қалау шебері, династияның негізін қалаушы болды. Ол Стамбулға көшіп, Сұлтан IV Мехмедтің (1648–1687) армян сарай сәулетшісі туралы естіді, онымен кездесіп, өзі армян болғандықтан оның орнын басты. 1725 жылы Бали қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Магар сұлтан сарайында сәулетші болып іске кірісті.

Архитектор Магар

Архитектор Магар (Мимар Магар) маңызды жобалармен жүктелді және оның нәтижесінде жиі жоғары лауазымдарға көтерілді. Бірақ, бір шағымның салдарынан ол солтан Махмуд I (1730–1754) сарайынан шығыс Анатолиядағы Байбурт қаласына жер аударылды. Байбуртта Магар үлкен ұлы Крикорға архитектураны үйреткен соң, кешіріліп, Стамбулға оралды. Зейнетке шыққаннан кейін оның орнын ұлы Крикор басты. Магардың екінші ұлы Сенекерим ағасы Крикормен бірлесіп жұмыс істеді. Магар Байбуртта қайтыс болды.

Сенекерим Балян

Сенекерим Балян (1768–1833) – сәулетші Магардың ұлы және Крикор Балянның інісі. Ол ағасымен бірге жұмыс істеді, бірақ көлеңкеде қалды. 1826 жылы ағасы Крикор ағаштан салған, бірақ өрт салдарынан қираған Беязит өрт мұнарасын ол қайта жаңартып салды. Ол Иерусалимде қайтыс болып, армян шіркеуінің қорымында жерленді. Сенекеримнің жұмыстарының ішінде Беязит өрт мұнарасы (1828) және Ортакөйдегі Сурп Аствацацин армян шіркеуі (1824) бар.

Хагоп Балян

Хагоп Балян (1838–1875) – Гарабет Балянның үшінші ұлы. Ол ағасы Саркиспен бірге Стамбулда әртүрлі жобалармен айналысты. Хагоп 1875 жылы 37 жасында Парижде қайтыс болды; ол Пэр-Лашез бейіштігінде жерленді.

Симон Балян

Симон Балян (1848–1894) – Гарабет Балянның ең кіші ұлы. Ол сондай-ақ архитектор болған.

Левон Балян

Левон Балян (; 1855–1925) – Нигогайос Балянның ұлы. Ол 1869 жылы Париждегі Сент-Барбе колледжіне қабылданды.