Саскачеван өзеніндегі Француз бекінісінің тарихы және алмаз кен орындары

Кіріспе

Форт-де-ла-Корне – 1731–1743 жылдары Ла-Верендрийдің Супериор көлінен батысқа қарай жасаған жорылы аяқталғаннан бастап, 1763 жылы Жаңа Франция құлдырағанға дейінгі 20 жыл ішінде Саскачеван өзенінде салынған екі француз фортының бірі. (Екіншісі – екі жыл бұрын салынған Ла-Жонкиер форты.) Алғашқыда Форт-Сент-Луис деп аталған, кейін Форт-де-Прейри, Ниппевин және Форт-а-ла-Корне деп те аталып келді. Ол Саскачеван өзенінің салаларының қосылған жерінен төмен, Пехонан сағасының аузында, кейінірек HBC бекетінен бір шақырымдай батысқа қарай орналасқан. 1753 жылы Луи де ла Корне, Шевалье де ла Корне салған, ол Ла-Верендрийден кейінгі төрт батыс қолбасшысының үшіншісі еді. Бұл – тері саудасының посты, ағылшындардың Гудзон шығанағындағы тері саудасына кедергі келтіретін посттар тізбегінің батыс ұшы және Саскачеванды зерттеуге арналған база болды, француздар бұл өзеннің Тынық мұхитына шығаруы мүмкін деп ойлады. Көптеген жылдар бойы ол Паскоя фортының алғы шебі болып табылды. 1759 жылы Жаңа Франция құлдырағанда жабылды. Орынды дұрыс таңдаған екен. 1775 жылы "Педларлар" осы аймақта пост салған, бірақ 1776 жылы Форт-Стерджонға көшіп кеткен. 1795 жылы Педларлар немесе Солтүстік-Батыс компаниясы Пейнан сағасының төменгі жағында, өзеннің оң жағалауында Форт-Сент-Луис салған. Өзен бойымен шамамен бес шақырым жоғарыда Ысқақ Батттың есімімен аталған Ысқақ үйі және Форт-о-Тремблз деп аталатын тағы үш үй болған. 1796 жылы Гудзон шығанағы компаниясы бірінші Карлтон үйін 1,5 шақырым төменде салған. 1846 жылы Гудзон шығанағы компаниясы өзінің Форт-Сент-Луисін алғашқы форттан бірнеше шақырым қашықтықта салған. Бұл форт Карлтон жолымен Саскачеван аңғарындағы Форт-а-ла-Корне жолы арқылы байланысты болды. Бүгінде Форт-а-ла-Корне провинциялық орманы ескі тері саудасы посттарының орнын қоршап тұр. 1926 жылы бұл орын Канаданың ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланды. Джеймс Смит тайпасы жақын жерде орналасқан. 2000 жылдары De Beers және ShoreGold компаниялары Fort à la Corne кимберлит алабында алмаз іздеу жұмыстарын жүргізді. Rio Tinto және Star Diamond Corporation серіктестігі 2010 жылдар бойы жұмысты жалғастырды және 2021 жылдың басында коммерциялық сападағы алмаздардың маңызды қоры табылды деп хабарлады. Жобаның коммерциялық кен өндіруге көтерілері әлі белгісіз.

Fort de la Corne was one of the two French forts established on the Saskatchewan River in the 20 years between the end of La Vérendrye's push west from Lake Superior in 1731–1743 and the fall of New France in 1763. (The other was Fort La Jonquière built two years earlier.) It was originally called Fort St. Louis, and later also called Fort des Prairies, Nippeween and Fort à la Corne. It was located downstream from the Saskatchewan River Forks at the mouth of the Pehonan Creek a mile west of the later HBC post. It was built in 1753 by Louis de la Corne, Chevalier de la Corne, the third of the four western commanders who followed La Vérendrye. It was a fur trade post, the western end of the chain of posts that diverted furs away from the English on Hudson Bay and a base for exploration of the Saskatchewan which the French thought might lead to the Pacific. For most of its existence it was an outpost of Fort Paskoya. It was closed in 1759 with the fall of New France. The site was apparently well chosen. In 1775 the "Pedlars" built post in the area before moving upstream to Fort Sturgeon in 1776. In 1795 the Pedlars or North West Company built a Fort St Louis on the right bank of the river immediately below Peonan Creek. About five miles upstream were three more houses possibly called Isaac's House, named after Isaac Batt, and Fort aux Trembles. In 1796 the Hudson's Bay Company built the first Carleton House a mile and a half downstream. In 1846 the Hudson's Bay Company built its Fort St. Louis a few miles from original fort. This fort became linked to the Carlton Trail by a side route called Fort à la Corne Trail in the Saskatchewan Valley. Today the Fort à la Corne Provincial Forest surrounds the site of the old fur trade posts. The site was designated a National Historic Site of Canada in 1926. The James Smith First Nation is nearby. In the 2000s, diamond exploration was undertaken in the Fort à la Corne kimberlite field by De Beers and ShoreGold. A partnership of
Rio Tinto and Star Diamond Corporation continued work through the 2010s and in early 2021 announced significant finds of commercial grade diamonds. It was not yet known whether the project would proceed to a commercial mining operation.