«Күн шығады» (Le jour se lève) – Марсель Карне режиссерлік еткен, 1939 жылғы француз фильмі. Поэтикалық реализмнің көрнекті үлгісі, Жан Габен басты рөлде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1939 жылғы француз фильмі, режиссері Марсель Карне
1939 French film directed by Marcel Carné
«Күн шығады» (фран. Le jour se lève, "lə ʒuʁ sə lɛv"; сондай-ақ «Таң» деп те аталады) – 1939 жылғы француз фильмі, режиссері Марсель Карне, сценарий авторы Жако Превер, ал сюжеті Жако Виоттың әңгімесіне негізделген. Бұл фильм француз киносындағы «поэтикалық реализм» деп аталатын бағыттың маңызды үлгілерінің бірі саналады. 1952 жылы «Sight & Sound» журналы жасаған ең үздік он фильмнің тізіміне енді.
Le jour se lève (lə ʒuʁ sə lɛv, "The day rises"; also known as Daybreak) is a 1939 French film directed by Marcel Carné and written by Jacques Prévert, based on a story by Jacques Viot. It is considered one of the principal examples of the French film movement known as poetic realism. In 1952, it was included in the first Sight & Sound top ten greatest films list.
Қысқаша мазмұны
Құюшы жұмысшы Франсуа (Жан Габин) Валентинді (Жюль Берри) атып өлтіреді. Франсуа өз пәтерінде қамалады. Көп ұзамай полиция оны қоршап алады, бөлмеге кіруге тырысқандары сәтсіз аяқталады. Олар оны қалай ұстауға болатынын шешуге жиналғанда, Франсуа осы жағдайға қалай келгенін еске ала бастайды. Бірнеше ай бұрын ол гүл дүкенінің қызметкері Франсуазамен (Жаклин Лоран) танысқан. Екеуі есімдерінің ұқсастығымен және екеуінің де жетім екендігімен байланыс тапты. Франсуа оған ғашық болып, үйленуді армандады, бірақ ол өзінше сүйетін, манипуляторлық қасиеті бар, иттерді оқытатын ересек Валентинмен бірге болуды жөн көрді. Көңілі қалған Франсуа Валентиннің бұрынғы көмекшісі Кларамен (Арлетти) қарым-қатынас бастайды. Келесі апталарда Клара Франсуаға ғашық болады, бірақ ол онымен тек бейресми қарым-қатынаста болғысы келеді, себебі ол Франсуазаны көруді жалғастырып, оған әлі де ғашық еді. Бір күні Валентин Франсуаға Франсуазаның өзінің қызы екенін айтады; ол жастық шақтағы махаббаттың нәтижесі екенін мәлімдейді. Сол күні кешке Франсуа Франсуазадан Валентиннің шындықты айтып отыр ма деп сұрайды. Ол Валентиннің әдеттегідей өтірік айтатынын айтып, жоққа шығарады. Бірақ ол Франсуаға ғашық екенін және онымен бірге болғысы келетінін мойындайды. Валентин Франсуамен оның пәтерінде кездеседі. Ол Франсуазаның әкесі екені туралы өтірік айтқанын мойындайды және Франсуаны өлтіру үшін қолға алған тапаншасын көрсетіп, масқаралайды. Оның орнына, ол Франсуазамен болған қарым-қатынастары туралы айтып, оны ашуға буады. Ашуға берілген Франсуа тапаншаны алып, Валентинді атып өлтіреді. Бөлмеде жалғыз қалған Франсуаның темекісі бітіп, қашып құтылуға ешқандай үміті жоқ екенін түсінеді. Ол Франсуазаның өкінішпен толғанып, Клараның күтімінде екенін білмейді. Полиция Франсуады ұстау үшін оның бөлмесіне газ тастауға шешім қабылдайды. Бірақ олар оны іске асырмас бұрын, Франсуа жүрегіне оқтап, өз-өзіне қол жұмсайды.
Foundry worker François (Jean Gabin) shoots and kills Valentin (Jules Berry). François then locks himself in his apartment. He is soon besieged by the police, who fail in an attempt to shoot their way into the room. As they regroup to decide how to apprehend him, François begins to reminisce on how he came to be in this predicament. Several months earlier, he had begun to date Françoise (Jacqueline Laurent), a florist's assistant. They bonded over the similarities in their names and the fact that they both were orphans. François fell in love with her and hoped to marry her, but she turned him down in order to have a relationship with the older Valentin, a narcissistic, manipulative dog trainer. Embittered, François began a relationship with Clara (Arletty), Valentin's former assistant in his dog show. Over the next few weeks, Clara fell in love with François, but he preferred to have only a casual relationship with her; she knew it was because he had continued to see Françoise, with whom he was still in love. One day, Valentin told François that he was in fact Françoise's father; she was the product of a youthful dalliance. Later that afternoon, François asked Françoise if Valentin was telling the truth. She denied it, saying that Valentin habitually made up stories. But she also confessed that she was falling in love with François and wanted to be with him. Valentin confronted François in his apartment. He admitted to having lied about being Françoise's father and brandished a gun with which he had intended to shoot François. Instead, he taunted François with allusions to his sexual encounters with Françoise. Enraged, François picked up the gun and shot Valentin. Alone in his room and out of cigarettes, François realizes he has no hope of escape. He does not know that Françoise, delirious with guilt, is now being tended to by Clara. The police decide to throw tear gas into François's room in an attempt to subdue him. But just before they do, François commits suicide by shooting himself in the heart.
Тарату
Le jour se lève 1939 жылы маусым айында Францияда шықты, ал келесі жылы АҚШ-та көрсетілді. Бірақ Францияда фильм 1940 жылы Виши үкіметі тарапынан халықтың рухын түсіргендігі үшін тыйым салынды. Соғыс аяқталғаннан кейін фильм қайта көрсетіліп, үлкен табысқа ие болды. 1947 жылы RKO Radio Pictures Голливудта оны қайта түсіргісі келгенде (The Long Night атымен) фильм қайтадан тоқтатылды. Компания француз фильмінің тарату құқығын сатып алып, қолдарына тиген фильмнің барлық түпнұсқаларын сатып алып, жоюға тырысты. Бір кезде олар мұндайда жете алды деп қорқып, фильм жоғалып қалды, бірақ ол 1950 жылдары қайта табылды және содан бері Карне мен Преверт еңбектестігінің ең көрнекті туындыларының бірі – "Жандар балалары"мен бірге тұр.
Le jour se lève was released in France in June 1939 and shown in the US the following year. In France, however, the film was banned in 1940 by the Vichy government on the grounds it was demoralizing. After the war's end, the film was shown again to wide acclaim. In 1947, it was again suppressed when RKO Radio Pictures wanted to remake the film in Hollywood (as The Long Night). The company acquired the distribution rights of the French film and sought to buy up and destroy every copy of the film that they could obtain. For a time it was feared that they had been successful and that the film was lost, but it re appeared in the 1950s and has subsequently stood alongside Les Enfants du paradis as one of the finest achievements of the partnership of Carné and Prévert.
Үй медиасы
2014 жылы фильмнің қалпына келтірілген нұсқасы Studio Canal компаниясымен B аймақтық Blu-ray дискісі түрінде жарық көрді. Бұл нұсқа Виши цензурасымен өшірілген диалогтар мен түсірілімдерді (соның ішінде Арлеттидің жалаңаш көрінісін) қайта орналастырады.
In 2014, a restored version of the film was released as a region B Blu ray disc by Studio Canal. This version reinstates dialogue and shots (including a nude Arletty) that had been deleted by Vichy censors.