Кіріспе

Австралияға судандық көшіп келгендер. Судандық австралиялықтар (أستراليون سودانيون) – Суданнан шыққан немесе судандық тегі бар Австралияда тұратын адамдар. Судандық австралиялықтардың ең көп саны Виктория штатында тұрады (6 085 адам).

Ерте көші-қон

Бірінші Судандық азаматтық соғысынан бұрын, көптеген судандықтар Австралияға жоғары және жоғары оқу орындарында білім алу мақсатымен келді. Судандық көшіп келгендердің көп бөлігі Виктория және Жаңа Оңтүстік Уэльс штаттарында қоныстанды.

Бірінші азаматтық соғыстан кейін

Саяси және экономикалық қиындықтардың нәтижесінде Суданнан Австралияға көшіп келгендердің саны арта түсті. Көші-қонның ең көп байқалатын толқыны кәсіби және орта тапқа жататын судандықтардың арасында болды, олар өз балаларымен бірге Австралиядағы білім беру және жұмыспен қамту мүмкіндіктерін пайдаланып эмиграция жасады.

Екінші азаматтық соғыстан кейін

1983 жылдан бері Судан үкіметі мен оңтүстіктегі көтерісшілер арасындағы қақтығыста екі миллионға жуық адам қаза болды. Судандағы соғыс азық-түлік өндірісіне және таратуына кедергі келтіріп, кең ауқымды ашаршылыққа себеп болды. Оңтүстік Суданның көптеген азаматтары осы жағдайдан қашып кеткен. 2005 жылы қақтығыс ресми түрде тоқтағаннан кейін кейбір австралиялық судандықтар өздерінің ата-бабаларының жеріне қайтып келді.

Қылмыс пен әлеуметтік мәселелер

Судандық австралиялықтар Австралияның көптеген қылмыс статистикасында айтарлықтай үлесті көрсетеді. Виктория штатының жалпы халқының 0,16% құрауына қарамастан, Суданда туған қылмыскерлер 2016 жылы үйге басып кірулер бойынша айыпталғандардың 7% -ын, көлік ұрлығы бойынша айыпталғандардың 6% -ын және аса қатыгез қарақшылық жасағаны үшін айыпталғандардың 14% -ын құрады. Суданда туған австралиялықтардың түрмеге қамау көрсеткіші Австралиядағы барлық иммигрант топтарынан ең жоғары болды, 2014 жылы ол Австралияның орташа көрсеткішінен шамамен үш есе жоғары болды. Суданда туған қылмыскерлер қылмыс статистикасындағы үлесі жоғары болып қалуда; 2018 жылы олар халық санымен салыстырғанда Виктория штатында ең жоғары қылмыскерлік көрсеткішіне ие иммигрант тобы болды. 2015-2018 жылдар аралығында 10-17 жастағы судандық еркектердің "адамға қарсы қылмыстар" көрсеткіші 60/1000-ға жетті, бұл жергілікті халық үшін 20/1000, ал жергілікті емес австралиялық жастар үшін 2/1000 көрсеткішінен әлдеқайда жоғары.

Санақ деректері

Суданда туылған 19 369 адам тіркелді. Олардың ішіндегі ең көп саны Виктория штатында (6 085 адам) тұрды, одан кейін Жаңа Оңтүстік Уэльс (5 629 адам), Батыс Австралия (2 722 адам) және Квинсленд (2 582 адам) штаттары келді. 17 186 адам өздерінің толық немесе ішінара судандық тегі екенін көрсетті. Сәйкес мәліметтер бойынша, Австралияда 19 049 судандық туған резидент тұрады, олардың көпшілігі соңғы уақыттарда келді: 2000 жылдан бері 77%. 1996-2005 жылдар аралығында Австралияда шетелде туғандардың арасында судандықтардың саны жылына 28%-ға ең көп өсті. Басқа да жылдам өсіп келе жатқан топтар – Ауғанстаннан (жылына орташа 12% өсім) және Ирактан (жылына 10% өсім) келген адамдар. Осы кезеңде Сахара асты Африкасынан келген Австралия резиденттерінің саны жылына орташа есеппен 6%-ға өсті. 2006 жылғы халық санағында Австралияда 17 848 резидент судандық тегі бар екенін хабарлады. Судандық тегі бар адамдар қазір Австралияның дерлік барлық астаналарында тұрады, әсіресе Мельбурн (5 911), Сидней (5 335) және Перт (1 993) қалаларында.