Кіріспе

Оқу ғылымы

Матетика – оқудың ғылымы. Бұл термин алғаш рет Джон Амос Комен (1592–1670) өзінің 1680 жылы жарық көрген "Spicilegium didacticum" еңбегінде қолданылған. Ол Матетиканы оқыту ғылымы – дидактиканың қарама-қарсысы деп түсінген. Матетика педагогикалық психология, нейрофизиология және ақпараттық технология салаларындағы қазіргі зерттеулерді қарастырады және пайдаланады.

Әдебиеттегі математика

MIT математигі, педагог және жазушы Сеймур Паперт өзінің «Балалар машинасы» атты кітабының 5-тарауында «матетика» терминінің мағынасын түсіндіреді. Паперттің сөзінше, бұл сөз «математикадан» емес, грекше «mathēmatikos» сөзінен шыққан, ол «оқуға бейім» дегенді білдіреді. Оның пікірінше, бұл сөз (немесе оған ұқсас сөз) педагогика немесе оқу-әдістемелік дизайн сияқты білім туралы терминологияның маңызды бөлігі болуы керек. «Балалар машинасы» кітабының 6-тарауында Паперт алты жағдайды келтіреді, олардың әрқайсысының өз оқулық сабағы бар және олардың барлығы оның матетика туралы көзқарастарын талқылайды. 2-жағдайда математиканы қолданып, тамақ дайындау кезінде рецепттерін өзгертетін адамдар қарастырылады. Оның назары математикалық білімді формалды оқытусыз қолдануға аударған, ол бұл жағдайдың негізгі матетикалық сабағы деп санайды. Паперт былай дейді: «Негізгі эпистемологиялық сабақ – біздің барлығымыз нақты ойлау формаларын қолдандық. Негізгі матетикалық сабақ – осы арқылы біз математикалық іс-әрекетті нұсқаусыз үйренуге қабілетті екенімізді көрсеттік, тіпті одан бұрын басқаша оқытылғанымызға қарамастан» (115-бет). Паперттің 1980 жылы жарық көрген «Майндстормс: Балалар, компьютерлер және күшті идеялар» кітабы матетикалық оқу тәсілін талқылайды. Паперт матетикалық тәсілді қолдану арқылы тәуелсіз оқу мен шығармашылық ойлауға ынталандырады деп санайды. Матетикалық тәсілді «істеу арқылы оқу» деп қорытындылауға болады. Матетикалық тәсілді жақтаушылардың көпшілігі білім алудың ең жақсы және, мүмкін, жалғыз жолы – өзіндік ашу екеніне сенеді.