Жоғалған қаз түрлері: Гавайи аралдарының нэнэ нуи қазы

Кіріспе

Құстың жойылған түрі

Нене нюи (гавай тілінде "үлкен нене") немесе ағаштан жүретін қаз (Branta hylobadistes-тің аудармасы) – бір кезде Гавайи аралдарындағы Мауиде және, мүмкін, (немесе туысқан түрлер) Кауаи, Оаху және, әлдеқанда Молокайда мекендеген жойылған қаз түрі. Ол голоцендік үңгір шөгінділерінен табылған көптеген субфоссильдік сүйектер (көптеген ондаған жеке тұлғалардан алынған бірнеше мың сүйек) арқылы белгілі.

Эволюция

Нене нуи (нене және жойылып кеткен алып Гавайи қазысымен бірге) Голоцен кезеңінің басында аралдарға көшіп келген Канада қазысынан пайда болды және Тынық мұхитының тропикалық ортасына бейімделді. Бұл эволюция генетикалық ұқсастықтар мен сыртқы түрінде көрінеді. Мысалы, Канада қаздарының мойны қара, ал қазіргі кезде сақталған ненелердің мойнының бүйірлері мен алдыңғы бөлігі қара жолақтармен боялған, сары түсті. Ғалымдар бұл эволюцияның басты себептері – көші-қонның тоқтауы және тіршілік ортасының өзгеруі болды деп санайды, бұл нәтижесінде қаздың қанаттарының ұзындығы мен бас сүйегі мен мүсілінің пішіні өзгерді. Әрине, тірі кезде нене нуи қалай көрінгенін білу мүмкін емес, бірақ оның қазіргі туысына ұқсас болған болуы мүмкін, өйткені Branta қаздарының көптеген қауырсындық ерекшеліктері ортақ. Ненеден басты айырмашылығы – ол әдетте 5% үлкен болған, ал ұшу аппаратының сүйектері де сол шамада қысқарған. Бірақ қанат сүйектерінің және құстың өзінің мөлшері әртүрлі болды; кейбір кішкентай үлгілердің қанаттары айтарлықтай кіші болған. Жойылу кезінде нене нуи ұшу қабілетін жоғалту эволюциясының аралық сатысында болды: зерттеулер бір популяцияда ұшу қабілеті шектеулі немесе нашар құстардан, қанаттары айтарлықтай қысқарған ұшуға қабілетсіз құстарға дейін барлық түрлер кездесетінін көрсетеді. Бүгінгі күнге дейін нене нуи – ұшу қабілетін жоғалту процесін нақты палеонтологиялық дәлелдермен көрсететін жалғыз түр, тек соңғы нәтиже емес. Нене нуи мен нене арасындағы репродуктивтік оқшаулану толық болмаған болуы мүмкін, бұл нене аллельдерінің араласуына (қазіргі кезде сақталған түр әлі де жақсы ұша алады, бірақ ұзақ қашықтыққа көшіп-қона алмайды) және ортаңғы жағдайдың қалыптыдан ұзақ сақталуына мүмкіндік берді. Кауаи аралында осы сияқты құстың бір қаңқасы, ал Оаху аралында одан да көп табылды; соңғылары нене нуи мен нене арасындағы аралық формаға ұқсайды. Бұл формалардың байланысы анықталмағандықтан, олар формальды түрде B. hylobadistes-ке жатқызылмайды. Бұл түрдің материалы Молокаи аралында табылған жоқ; алайда, сол аралда жойылған құс сүйектері табылған жерлер құрғақ аймақта орналасқан, сондықтан мұндай жерлерде су құстарының сүйектері табылуы күмәнді.

The nēnē nui (along with the nēnē and the extinct giant Hawaii goose) evolved from the Canada goose which migrated to the islands near the start of the Holocene period, and adapted to the Pacific's tropical environment. This evolution is evidenced from both genetic similarities and outward appearances. An example of this is that Canada geese have black necks, whereas the surviving nēnē are similar in that they have the sides and front of their necks buff colored with dark furrows. Scientists have also concluded that the two major reasons for this evolution were the loss of migration as well as the change in habitat, which eventually led to the goose's change in wingspan and change in the depth of their skulls and bills. Of course, the appearance of the nēnē nui in life is unknown, but it can be assumed to have been similar to its extant relative, as the Branta geese share most plumage characteristics. The chief differences to the nēnē were that it was usually about 5% larger, while the bones of the flight apparatus were reduced in length by about the same amount. There was, however, much variation in size of the wing bones and the bird itself; some small specimens had much reduced wings. At the time of its extinction, the nēnē nui was in an intermediary stage of the evolution towards flightlessness: the extensive material suggests that, in the same population, the entire span of individuals with diminished or marginal flight capacity to flightless individuals with markedly reduced wings had been present. Thus far, the nēnē nui is the only species in which the process of becoming flightless is documented by actual paleontological evidence, rather than just the end result. It can be conjectured that the reproductive isolation between the nēnē nui and the nēnē was not entirely complete, allowing for the introgression of nēnē alleles (the surviving species still is a strong flyer, but no longer capable of long range migration) and sustaining the intermediate state for longer than usual. A single skeleton of a similar bird has been found on Kauai, and many more on Oahu; the latter seem to be intermediate between the nēnē nui and the nēnē. As the relationships of these forms have not been determined, they are not formally assigned to B. hylobadistes. No material of this species has been found on Molokai; however, the locations where extinct bird bones have been found on that island are in the arid zone and hence it would be unlikely to expect bones of a waterfowl to turn up in such locations.

Құрып кету

Бұл кезде (холоцен кезеңінде) Тынық мұхитының басқа аралдарында болған оқиғаларға ұқсас, нене нуи (сондай-ақ оның көптеген туыстары мен Моа нало сияқты жергілікті қаздар) Гавай аралдарына адамдар қоныстанғаннан кейін көп ұзамай жоғалып кетті.