Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Патолог (1854–1926)
Pathologist (1854–1926)
Гарри Брукс Аллен (13 маусым 1854 – 28 наурыз 1926) – австралиялық патолог.
Sir Harry Brookes Allen (13 June 1854 – 28 March 1926) was an Australian pathologist.
Білім
Гарри Брукс Аллен Виктория штатының Джилонг қаласында Томас Уотс Алленнің ұлы болып дүниеге келді. Ол Джилонгтағы Флиндерс мектебінде, ал 1869–1870 жылдары Мельбурн ағылшын шіркеуінің грамматикалық мектебінде білім алды. 1870 жылғы емтиханда ол классика, математика, ағылшын және француз тілдері бойынша стипендия жеңіп алды. Мельбурн университетінде ол оқу барысындағы әр жылда сыныптың үздігі болды және 1876 жылы М. Б., 1878 жылы М. Д. және 1879 жылы Б. С. дәрежелерін алды.
Harry Brookes Allen was born at Geelong, Victoria, the son of Thomas Watts Allen. He was educated at Flinders School, Geelong, and in 1869–70 at Melbourne Church of England Grammar School. At the matriculation examination in 1870 he won the exhibitions in classics, mathematics, English and French. At the University of Melbourne he topped the class in every year of his course, and graduated M. B. in 1876, M. D. in 1878, and B. S. in 1879.
Мансап
1876 жылы Аллен анатомия бойынша демонстратор болып тағайындалды, 1882 жылы анатомия және патология бойынша лектор болды, ал 1883 жылдың басынан бастап осы пәндер бойынша профессор болды. Ол сондай-ақ Мельбурн ауруханасының патологы болды. 1879–1883 жылдары Medical Journal of Australia журналының редакторы болды, жұмыс көлемі оны осы қызметтен бас тартуға мәжбүр етті. Виктория үкіметі медициналық мектеп үшін ғимарат салуға қаражат бөлді, және Алленге мемлекеттік сәулетшілермен бірлесіп жоспарларды дайындау тапсырылды. Ол сондай-ақ Мельбурн ауруханасындағы патологиялық үлгілер жинағын университетке беруге қол жеткізді, осылайша ол көп уақытын арнаған патологиялық мұражай құрылды. Бұл жинақ осы пәннің оқытылуында өте құнды болды. Гарри Брукс Алленнің анатомия және патология мұражайы медицина және оған қатысты анатомиялық пәндерді оқыған студенттер үшін маңызды ресурс болып табылады. 1883 жылы Аллен Орталық денсаулық сақтау кеңесіне тағайындалды, онда ол жергілікті денсаулық сақтау органдарының пайдалануы үшін ережелер жинағын жасады, сондай-ақ ірі қара малдың туберкулезіне қатысты тергеуде және тоңазытылған ет саудасы үшін тоңазытқыш камералармен байланысты маңызды жұмыс істеді. 1886 жылы Аллен медицина факультетінің деканы болды және медициналық курс бағдарламасын жаңартуға қол жеткізді. 1888 жылы ол Мельбурн қаласының санитарлық жағдайын тексеру үшін тағайындалған корольдік комиссияның төрағасы болды; тиф ауруы сол кезде кең таралған, комиссияның есебінде сумен жүретін кәріз жүйесін енгізу ұсынылды. Бірақ бұл жұмыс бірнеше жылдан кейін басталды. Аллен 1889 жылы 35 жасында колонияаралық қоян комиссиясының төрағасы болып тағайындалды, бірақ оның беделі Викториядан тысқары да тарады. Сол жылы ол Мельбурнда өткен колонияаралық медициналық конгрестің бас хатшысы болды. Оның келесі маңызды жұмысы – Ұлыбританияда Мельбурн медициналық дипломдарының мойындалуын қамтамасыз ету болды. Университет Ұлыбританияның құпия кеңесіне өтініш жолдады және Аллен 1890 жылы өтінішті қолдау үшін Англияға жіберілді. Ол жалпы медициналық кеңеске Мельбурн бағдарламасының ең жақсы бағдарламалардың бірі екенін жеткізе алды және мойындау берілді. 1891 жылы ол Генри Мейсонның қызы Ада Мейсонға үйленді. Аллен 1898 жылы университет кеңесіне сайланды, ол кеңес мүшесі болған алғашқы профессор болды. Ол өте құнды мүше болды, үнемі қатысып, барлық бөлімдердің әл-ауқатын ойлады. Кейіннен Еуропада танымал мансапқа ие болған доктор Чарльз Джеймс Мартин 1894 жылы физиологиядан лектор болып тағайындалды, және Аллен оны барлық жағынан қолдады, соңында оған профессор міндетін атқарушы атағын беруді ұсынды. Мартин 1903 жылы Лондонның Листер профилактикалық медицина институтының директоры болып тағайындалды. 1904 жылы оның орнына физиология профессоры болып доктор Уильям Александр Осборн тағайындалды, ал 1906 жылы доктор Ричард Джеймс Артур Берри анатомия кафедрасына тағайындалды, Аллен патология профессоры атағын алды. Жақсы жабдықталған бактериологиялық зертхана құрылды, және Аллен енді өзінің медициналық мектебімен мақтана алатынын сезінді. Өзінің бөліміне толыққандай берілгенімен, ол бөлімінен тыс жерде де маңызды жұмыстар істеуге уақыт таба алды. Ол кезде Мельбурнда екі медициналық қоғам болды: Виктория медициналық қоғамы (Аллен 1879–1887 жылдары оның құрметті хатшысы болды) және Британ медициналық қауымдастығының Викториялық бөлімшесі; 1906 жылы Аллен олардың арасындағы келіспеушілікті бейтараптандыруға қол жеткізді. Сол жылы ұсынылып отырған Тропикалық медицина институтын Сиднейде немесе Квинсленд штатының Таунсвилл қаласында құру туралы пікірлердің қақтығысы болды. Аллен төрағалық еткен комитет құрылды. Көптеген беделді адамдардың бірі Андерсон Стюарт Сиднейді жақтады, бірақ Аллен оны қарсылығын қайтарып алуға көндірді. 1908 жылы Аллен Мельбурнда өткен Австралиялық медициналық конгрестің президенті болып сайланды, ол осы құрметке өте қуанды. 1912 жылы ол Еуропаға сапар шекті және өзінің университетінен империя университеттерінің конгресінде және Дублиндегі Тринити колледжінің медицина мектебінің екі жүз жылдығында өкілдік етті. Ол барлық жерде жоғары деңгейдегі патолог ретінде танылды. Алленге 1912 жылы Эдинбург университетінің құрметті докторлық дәрежесі берілді, ал 1914 жылғы Жаңа жылдық құрметте сер титулы берілді. Бұл сондай-ақ Мельбурн медицина мектебінің мерейтойлық жылы болды және университетке Е. Филлипс Фокстың Алленнің керемет портретін сыйлау мүмкіндігі пайда болды, оның құны медицина түлектерінен жиналды. Портрет 1952 жылы өртте жойылды, бірақ оның көшірмесі патология бөліміне ілінді. 1914 жылы Мельбурн университетінің медицина мектебінің мерейтойына арналған есеп жарияланды. Оған Аллен «Медицина мектебінің тарихы» атты ашылу баяндамасын жазды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Аллен студенттерінің жауынгер ретінде қатысуға емес, оқуларын аяқтауға көбірек пайдасы тиедіін тез түсінді. Ол өзі үлкен қысыммен жұмыс істеді және кейінірек денсаулығына зиян келтіргені мүмкін. 1919 жылы ол «Патология. Лекциялар мен демонстрациялар бойынша жазбалар» атты 500 бетке жуық кітап жариялады.
In 1876, Allen was appointed demonstrator in anatomy, in 1882 he became lecturer in anatomy and pathology, and from the beginning of 1883 was professor in these subjects. He was also pathologist at the Melbourne Hospital. He was editor of the Medical Journal of Australia 1879–83, pressure of work obliged him to give up this office. As a result of strong representations the government of Victoria had provided the funds for a building for the medical school, and Allen was asked to collaborate with the government architects in preparing the plans. He also succeeded in having the collection of pathological specimens at the Melbourne Hospital transferred to the university, and thus began the pathological museum to which he was henceforth to give much time. It eventually became a great collection that was invaluable in connexion with the teaching of the subject. The Harry Brookes Allen Museum of Anatomy and Pathology continues to be a valuable resource for students studying medicine and related anatomical disciplines. In 1883, Allen was appointed to the Central Board of Health, for which he drew up a set of by laws for the use of local health authorities, and he did valuable work in connexion with an inquiry into tuberculosis in cattle, and also in connexion with freezing chambers for the frozen meat trade, then in its infancy. In 1886, Allen became dean of the faculty of medicine and succeeded in bringing in an amended curriculum for the medical course. In 1888 he was made president of the royal commission appointed to inquire into the sanitary state of Melbourne; typhoid fever was then common and the commission's report included the recommendation that a water borne sewerage system should be adopted. This however was not commenced for some years. Allen was appointed president of the intercolonial rabbit commission in 1889 at the age of 35, but his reputation was already spreading beyond Victoria. In the same year he was general secretary of the intercolonial medical congress, held at Melbourne. His next important work was the obtaining of recognition of Melbourne medical degrees in Great Britain. The university petitioned the Privy Council of the United Kingdom and Allen was sent to England in 1890 to support the petition. He succeeded in satisfying the general medical council that the Melbourne curriculum was among the best in existence and the recognition was granted. In 1891 he married Ada Mason, daughter of Henry Mason. Allen was elected to the university council in 1898, the first professor to be a member. He was a most valuable member, constant in attendance and interested in the welfare of every department. Dr Charles James Martin who was subsequently to have a distinguished career in Europe had been appointed lecturer in physiology in 1894 and Allen encouraged him in every way, eventually recommending that he should be given the title of acting professor. Martin resigned in 1903 to become director of the Lister Institute of Preventive Medicine, London. Dr William Alexander Osborne was appointed to take his place in 1904 as professor of physiology and in 1906 Dr Richard James Arthur Berry was appointed to the chair of anatomy, Allen taking the title of professor of pathology. A well equipped laboratory of bacteriology had been established, and Allen could now feel that he had a medical school in which he could take some pride. Although apparently wrapped up in his department, he was able to spare time to do valuable work outside it. There were two medical societies in Melbourne at the time, the Medical Society of Victoria (of which Allen was honorary secretary 1879–87), and the Victorian branch of the British Medical Association; in 1906 Allen succeeded in healing the breach between them. In the same year there was a strong difference of opinion as to whether the proposed Institute of Tropical Medicine should be established at Sydney or Townsville, Queensland. A committee was formed with Allen as chairman. Anderson Stuart, a man of much personality, was in favour of Sydney, but Allen succeeded in persuading him to withdraw his opposition. In 1908, Allen was elected president of the Australasian medical congress held in Melbourne, an honour he highly valued. In 1912, he visited Europe and represented his university at the congress of universities of the empire and at the bicentenary of the medical school of Trinity College, Dublin. He was everywhere recognized as a pathologist of the highest standing. Allen was given the honorary degree of LL. D. by the University of Edinburgh in 1912, and was knighted in the New Year honours of 1914. This was also the jubilee year of the medical school at Melbourne and the opportunity was taken of presenting an excellent portrait of Allen by E. Phillips Fox to the university, the cost of which was subscribed by its medical graduates. The portrait was destroyed by fire in 1952, but a replica was hung in the pathology department. A report of the various proceedings was published in 1914, University of Melbourne Medical School Jubilee. To this Allen contributed the opening chapter "A History of the Medical School". With the coming of World War I, Allen quickly realized that his students would do more valuable work by remaining and completing their courses than by enlisting as combatants. He himself worked at great pressure and possibly laid the seeds of his later break down. In 1919 he published Pathology. Notes of Lectures and Demonstrations, a volume of nearly 500 pages.
Өмірінің соңғы жылдары және мұрасы
Аллен 1921 жылы қабылданған жаңа медициналық оқу бағдарламасын жасады, бірақ 1923 жылы ауырып қалды. Уақытша жазылғанмен, ауыр ми қан кетуі оны мүгедек қылды, сондықтан ол қызметінен кетуге мәжбүр болды. Ол 1926 жылдың 28 наурызында Мельбурнда қайтыс болды. Одан әйелі Ада және үш қызы қалды. Оның қыздарының бірі, Мэри Сесил Аллен, АҚШ-та суретші және өнер сабағын оқытушы ретінде танымал болды. Оның ағасы, Джордж Томас Аллен, C. M. G., Ұлт Достастығының мемлекеттік қызметінде жоғары лауазымды болды. Аллен өмірін негізінен жұмысына арнады, бірақ сонымен қатар әдебиет пен өнерге де қызығушылық танытты. Ол мақтанға бой ұсынбайтын, юмордан мүлдем бейхабар, және көптеген жақын достары болмады. Бірақ оның мінезінде зор ынта, және құрметке лайық үздіксіз тырысушылық болды. Ол шаршамайтын еңбекқор, ұйымдастыру қабілеті жоғары, және керемет жады бар еді. Оның өлімнен кейінгі көрсетулері өте жақсы үлгі болды; ол екі қолмен жұмыс істей білді, материалдарды толық бақылап, терең біліміне ие болды, және студенттердің осы пәннен барлық білімді түсінуін қалады. Оның лекциялары айқын және реттелген, үнемі жоғары сапалы білім беруді қамтамасыз етті, ал бөлімі сақтықпен және тиімділікпен басқарылды. Оқытушылық қызметін бастағанда, ол кездескен барлық қиындықтарды мойындап, біртіндеп бөлімнің жетекші күшіне айналды. Джордж Бритон Халфорд негізін қалады, және көптеген міндеттеріне қарамастан, еңбек етті, бірақ Мельбурнда керемет медициналық мектепті дамыту Алленнің үлесіне тиді. Оның тағы бір ескерткіші – Уолтер мен Элиза Холл атындағы Медициналық зерттеу институты, ол Корольдік Мельбурн ауруханасындағы Алленнің ескерткіш тақтасында көрсетілгендей, оның шабыттылығынан туындады.
Allen drafted a new medical curriculum in 1921, which was adopted, but he fell ill in 1923, and though he recovered temporarily, a serious cerebral haemorrhage so incapacitated him that he was obliged to give up his chair. He died at Melbourne on 28 March 1926, survived by his wife, Ada, and three daughters. One of his daughters, Mary Cecil Allen, became well known in the United States as a painter and lecturer on art. An elder brother, George Thomas Allen, C. M. G., held a distinguished position in the Commonwealth public service. Allen lived primarily for his work but was also interested in literature and in art. He was not without vanity, lacked humour, and made comparatively few close friends; but there was an immense earnestness in his character, and a constant striving for the best, which commanded respect. He had untiring energy, great powers of organization, and a remarkable memory. His post mortem demonstrations were models of their kind; he was ambidextrous and showed absolute control of the materials, complete knowledge, and had a burning desire that the students should understand everything that could be learned from the particular subject. His lectures were concise and orderly, consistently keeping a very high level of instruction, and his department was run with tact and efficiency. When he first became a lecturer he shouldered everything that came his way and gradually became the guiding force in the department. George Britton Halford had laid the foundations, and considering his manifold duties had done remarkable work, but it fell to Allen to develop a really great medical school at Melbourne. Another of his monuments is The Walter and Eliza Hall Institute of Medical Research which, as the memorial plate to Allen at the Royal Melbourne Hospital states, owes its origin to his inspiration.