Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс математигі (1871–1928)
German mathematician (1871–1928)
Эрнст Штейниц (13 маусым 1871 – 29 қыркүйек 1928) – неміс математигі болған.
Ernst Steinitz (13 June 1871 – 29 September 1928) was a German mathematician.
Өмірбаян
Штайнциц Лаурахуттеде (Сиемиановице Сляские), Силезияда, Германияда (қазір Польшада) Зигизмунд Штайнцицтің, еврей көмір саудагерінің және оның әйелі Аугуста Коэннің ұлы болып дүниеге келді; оның екі бауыры болды. Ол Бреслау және Берлин университеттерінде оқыды, 1894 жылы Бреслау университетінен философия докторы ғылымының кандидаты атағын алды. Содан кейін Шарлоттенбургте (қазір Берлин техникалық университеті), Бреслауда және Германияның Киль университетінде қызмет етті, ол 1928 жылы сол жерде қайтыс болды. Штайнциц Марта Штайнцицке үйленді және бір ұлы болды.
Steinitz was born in Laurahütte (Siemianowice Śląskie), Silesia, Germany (now in Poland), the son of Sigismund Steinitz, a Jewish coal merchant, and his wife Auguste Cohen; he had two brothers. He studied at the University of Breslau and the University of Berlin, receiving his Ph. D. from Breslau in 1894. Subsequently, he took positions at Charlottenburg (now the Technical University of Berlin), Breslau, and the University of Kiel, Germany, where he died in 1928. Steinitz married Martha Steinitz and had one son.
Математикалық еңбектер
Штайництің 1894 жылғы диссертациясы проективті конфигурациялар тақырыбына арналған; онда әрбір нүктеде үш түзу және әрбір түзуде үш нүкте болатын инциденттік құрылымның абстрактілі сипаттамасы түзулердің Эвклид жазықтығындағы конфигурациясы ретінде жүзеге асырылатыны туралы нәтиже келтірілген, тек бір түзуден басқа. Диссертациясында конфигурациялар тілінде тұрақты екі жақты графтар үшін Кёниг теоремасының дәлелі де бар. 1910 жылы Штайниц өте ықпалды "Algebraische Theorie der Körper" (немісше: Алгебралық өрістер теориясы, Крелле журналы) мақаласын жариялады. Бұл мақаласында ол өрістердің қасиеттерін аксиомалық тұрғыдан зерттейді және жай өріс, толық өріс және өріс кеңейтуінің трансценденттік дәрежесі сияқты маңызды ұғымдарды, сондай-ақ нормальды және ажыратылатын кеңейтулерді (соңғысын ол бірінші типтегі алгебралық кеңейтулер деп атады) анықтайды. Өріс теориясы бойынша көптеген, қазіргі кезде стандартты нәтижелерден басқа, ол әрбір өрістің (негізінен бірегей) алгебралық жабылуы бар екенін және өріс кеңейтуінің примитивті элементтерінің болуын аралық өрістері арқылы сипаттайтын теореманы дәлелдеді. Бурбаки бұл мақаланы "Алгебраның қазіргі түсінігіне бастау берген негізгі еңбек" деп атады. Штайниц полиэдрлер теориясына да маңызды үлес қосты: Штайництің полиэдрлер теоремасы бойынша, дөңес полиэдрлердің 1-қаңқалары – дәл 3-түйіскен жазық графтар. Осы саладағы еңбектері 1934 жылы Ханс Радемахердің "Vorlesungen über die Theorie der Polyeder unter Einschluss der Elemente der Topologie" атты кітабында жарық көрді.
Steinitz's 1894 thesis was on the subject of projective configurations; it contained the result that any abstract description of an incidence structure of three lines per point and three points per line could be realized as a configuration of straight lines in the Euclidean plane with the possible exception of one of the lines. His thesis also contains the proof of Kőnig's theorem for regular bipartite graphs, phrased in the language of configurations. In 1910 Steinitz published the very influential paper Algebraische Theorie der Körper (German: Algebraic Theory of Fields, Crelle's Journal). In this paper he axiomatically studies the properties of fields and defines important concepts like prime field, perfect field and the transcendence degree of a field extension, and also normal and separable extensions (the latter he called algebraic extensions of the first kind). Besides numerous, today standard, results in field theory, he proved that every field has an (essentially unique) algebraic closure and a theorem, which characterizes the existence of primitive elements of a field extension in terms of its intermediate fields. Bourbaki called this article "a basic paper which may be considered as having given rise to the current conception of Algebra". Steinitz also made fundamental contributions to the theory of polyhedra: Steinitz's theorem for polyhedra is that the 1 skeletons of convex polyhedra are exactly the 3 connected planar graphs. His work in this area was published posthumously as a 1934 book, Vorlesungen über die Theorie der Polyeder unter Einschluss der Elemente der Topologie, by Hans Rademacher.