Кіріспе

Сфинктер бұлшықетінің клапаны

Илеоцекаль клапаны (илеальды папилла, илеокекальды клапан, Тюльпа клапаны, Тюльпиус клапаны, Баухин клапаны, илеокекальды эминенс, Варолиус клапаны немесе коликалы клапан) – жұқа ішек пен қалың ішекті бөлетін сфинктер бұлшықетінің клапаны. Оның маңызды қызметі – қалың ішек қызметінен туындаған заттардың ілеумға кері ағылуын шектеу. Күн сайын шамамен екі литр сұйықтық илеоцекаль клапаны арқылы қалың ішекке өтеді.

Микроанатомия

Илеоцекальды клапанның гистологиясы ішекдің вилозды шырышты қабығынан тоқ ішекке қабыққа күрт өзгеруін көрсетеді. Асқазан-ішек жолының шырышты қабатының астында орналасқан тегіс бұлшықет тіні болып табылатын мускулярлы шырышты қабатының қалыңдауы байқалады. Сыртқы бұлшықет қабатының да қалыңдауы анықталады. Илеоцекальды клапан папиллозды құрылымға ие.

Колоноскопия

Колоноскопия кезінде сіңірбақты анықтау үшін апендикс саңылауымен бірге илеоцекальды клапан қолданылады. Бұл маңызды, себебі толық колоноскопия жасалғанын көрсетеді. Илеоцекальды клапан әдетте сіңірбаққа кірер алдындағы соңғы бүктемеде орналасқан және оны апендикс саңылауының қисықтығы бағытынан табуға болады, бұл "садақ және жебе" белгісі деп аталады. Колоноскопия кезінде илеоцекальды клапанды интубациялау илеумның дистальды, яғни ең төменгі бөлігін бағалау үшін жасалады. Кіші тасты ішек эндоскопиясы екі баллонды энтероскопия арқылы, илеоцекальды клапанды интубациялау арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін.

Зақымданулар

Илеоцекальды жарықшаның ісіктері сирек кездеседі, бірақ олар туралы әдебиетте хабарламалар бар. Илеоцекальды жарықшада басқа да қатерсіз зақымданулар да пайда болуы мүмкін, оларды диагностикалау және хирургиялық жолмен емдеу көбінесе қиынға соғады.

Тарих

Илеоцекальды клапанды голланд дәрігері Николас Тюльп (1593–1674) сипаттаған, сондықтан кейде оны Тюльп клапаны деп те атайды. Илеоцекальды клапанды 1588 жылы Гаспар Баухин де сипаттаған – осы себепті оны Баухин клапаны немесе Баухиннің клапаны деп атайды, бұл оның алғашқы еңбегінің алғы сөзінде айтылған, «De corporis humani partibus externis tractatus, hactenus non editus».