Маған облысы: тарих, география және мәдениеті

Кіріспе

Иордания губернаторлығы Маан (معان) – Иорданияның астанасы Амманның оңтүстігінде орналасқан Иорданияның губернаторлықтарының бірі. Маан қаласы осы губернаторлықтың орталығы. Бұл губернаторлық Иордания патшалығындағы ең үлкен аумақты қамтиды.

Тарих

Маан губернаторлығының жерінде көптеген тарихи орындар бар. Маан өлкесі едомдықтардың билігінде болды, олардың астанасы көршілес Тафила губернаторлығындағы Бусаира қаласы еді. Кейін едомдықтардың орнын набатейлер басып алды, олар Таяу Шығыстағы ең маңызды археологиялық және тарихи орындардың бірі – ежелгі Петра қаласын салды. Македониялықтар мен римдіктердің шапқыншылығын тойтарыс бергеннен кейін, Петра 103 жылы Рим империясының қолдарына түсті. Петраның жанында Жәбел Харун немесе Жәбел Неби Харун (яғни «Пайғамбар Аарон тауы») орналасқан, ол Мұса пайғамбардың бауыры Ааронның қайтыс болып, жерленген жері болған Киелі кітаптағы Хор тауына үміткер. Таудың басында Ааронның қабірі орналасқан дәстүрлі жерде мешіт салынған. Маан губернаторлығындағы адам қонысының іздері кем дегенде 7000 жылға дейін барып жетеді, ол кезде Баста неолиттік ауылы құрылған. Баста – әлемдегі ең алғашқы ауыл шаруашылығымен және үй жануарларын өсірумен айналысқан елді мекендердің бірі. 7 ғасырда, 629 жылғы Мута шайқасынан кейін Маан жерлері Ислам халифатының құрамына қосылды. 11 ғасырда крестшілер келгеннен кейін, олар Шөбақтың таулы аймақтарын бақылауға алды. Теңіз деңгейінен 1300 метрден аса биіктікте орналасқан Шөбақ қаласында крестшілер Монреаль қамалын салды. 1920 жылы Маан, Әмір Абдулла жариялаған Араб мемлекетінің астанасы болды, бірақ кейін астана Амманға көшірілді. Қазіргі Иорданиядағы алғашқы газет Маанда шығарылды және «Аль-Хаққу Я’лу» (الحق يعلو) деп аталды. 1996 жылдың күзінде және 1997 жылдың көктемінде Аль-Жафр шөлінде, Аль-Жафрдың жанындағы губернаторлықтың шығыс бөлігінде, британдықтар жасаған әлемдегі ең жылдам құрлықтағы көлік – ThrustSSC кең ауқымды сынақтан өтті. 1997 жылдың қазан айында АҚШ-тың Невада штатындағы Black Rock шөлінде ол алғашқы рет дыбыс кедергісін бұзды. Осылайша ThrustSSC араб елінде қозғалған ең жылдам құрлықтағы көлік құралы болды.

The land of the Governorate of Ma'an hosts many historic sites. The land of Ma'an Governorate was under the Edomite rule, which had its capital in Busaira in neighboring Tafilah Governorate. The Edomites were then replaced by the Nabateans who built one of the most significant archaeological and historical sites in the Middle East, the ancient city of Petra. After succeeding in repulsing Macedonian and Roman invasions, Petra finally fell to the Roman Empire in 103 A. D. Near Petra is Jebel Harun or Jebel Nebi Harun (lit. 'Mountain of Prophet Aaron'), a strong candidate for biblical Mount Hor where Aaron, the brother of Moses, died and was buried. There is a mosque at the top of the mountain, built at the traditional site of Aaron's tomb. Evidence for human settlement in Ma'an Governorate dates back to at least 7000, when the Neolithic village of Basta was founded. Basta was one of the first settlements in the world to have agriculture and domesticated livestock. In the 7th century A. D. the lands of Ma'an were annexed to the Islamic Khaliphate following the 629 Battle of Mu'tah. With the coming of the Crusaders in the 11th century, The Crusaders took control of the highlands of Shoubak, at an elevation of more than 1300 meters above sea level, the Crusaders built the castle of Montreal in the city of Shoubak. Ma'an was the capital of the Arab state declared by Emir Abdullah for a short period of time in 1920 before moving the capital to Amman. The first newspaper in the modern day Jordan was issued in Ma'an and was named Alhaqqu Ya'lu (الحق يعلو ). In Autumn 1996 and Spring 1997 the Al Jafr desert, located near Al Jafr in the eastern part of the governorate, was the location of extensive tests of the ThrustSSC, the British built currently fastest land vehicle in the world, which was the first land vehicle to break the sound barrier in October 1997 in the Black Rock Desert, Nevada, United States. The ThrustSSC was thus therefore the fastest land vehicle ever driven in an Arab country.

География

Маан облысы Иордания Корольдігін құрайтын 12 облыстың ішінде ең үлкен аумаққа ие болғанымен, халық тығыздығы ең төмен: бір шаршы километрге 4 адамнан кем. Оның шығысы мен оңтүстігі Сауд Арабиясымен халықаралық шекараға ие, ал батысында Акаба, Тафила және Карак облыстарымен, солтүстігінде Амман облысымен шектеседі. Маан климаты көбінесе шөлдік, бірақ батыс жоталарында Жерорта теңізі климатына тән. Жылдық орташа жауын-шашын шөлді аймақтарда 50 мм-ден басталып, батыс жоталарында 250 мм-ге жетеді, ал Шарах тауларында 500 мм-ден асып түседі.