Кіріспе

Көптеген христиан дінтері өз мүшелерінің масондыққа қосылуына мүмкіндік береді немесе бұл мәселеде белгілі бір ұстаным танытпайды, ал кейбіреулері мүшелерін ағайындыққа қосылудан жалықтырады немесе тікелей тыйым салады.

Католик шіркеуі

Рим-католик шіркеуі масондыққа ең көп сын айтқан институттардың бірі болды. Шіркеу мүшелеріне масон болуға тыйым салды, себебі 1738 жылы Папа Клемент XII жариялаған In eminenti apostolatus папалық бұйрығында бұл айтылған. Содан бері Ватикан бірнеше папалық бұйрықтар шығарды, олар католиктердің масондыққа мүше болуын тыйым салып, оларды қауымнан шығарумен қорқытты. 1983 жылы Канондық заң өзгертілді, онда «Шіркеуге қарсы құрылған бірлестікке қосылған адам әділ жазаға тартылады; бірақ, мұндай бірлестікті қолдаған немесе басқарған адам тыйым салумен жазаланады» делінді, бұл масондарға қатысты айып тағайындауды жойды. Кейін Папа Бенедикт XVI болған Джозеф Ратцингер масондық бірлестіктерге кіргендердің ауыр күнәде екенін және Қасиетті Тағамды қабылдай алмайтынын жазды. Қазіргі Канондық заңда қауымнан шығару жазасы жарияланбаған, бірақ мүшелікке тыйым салынған күйінде қалып отыр. Аталған хат Канондық құқықтың бөлігі емес және Бенедикт XVI өкілеттігі кезінде масондыққа тыйым салуды нақты айтатын Канондық құқықты өзгертуге тырысқан жоқ. 1913 жылғы Католик энциклопедиясында Шотландия ритуалының кейбір рәсімдері католицизмге қарсы екені айтылды. Бірақ бұл талап кейінгі басылымдарда кездеспейді. 1913 жылғы Католик энциклопедиясында масондардың Киелі кітап суреттерін пайдалануы христиан дінінің аянды жоққа шығару ретінде қарастырылды. Алайда бұл шағым кейінгі басылымдарда енгізілмеді. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында католицизм мен масондық арасындағы қақтығыс, әлемдік білім беру, жұмыс орнындағы кемсітушілік және кейбір еуропалық елдерде діни ордендерді қуу мәселелеріне байланысты дауларға әкелді.

Католиктер екінші Ватикан кеңесінен бастап масондыққа тыйым салады

1974 жылы Иман ілімдері жөніндегі қауымның префекті кардинал Франжо Сепер масондыққа бұрынғы қатаң тыйымды жеңілдететіндей хат жіберді, бұл көп католиктерді масондыққа қосылуға итермеледі. 1981 жылы қауым АҚШ Католик епископтары конференциясына жолданған "Католиктердің масондыққа өту мәртебесі туралы декларация" атты хатында бұл позицияны нақтылады, Сепердің жеке хатының жарияланғаннан кейін католик доктринасын дұрыс түсінбеуге әкелгенін мәлімдеді. Қауымның хатында католиктердің масондық ұйымдарына мүше болуына тыйым сақталып отырғаны да расталды. Сол жылы Ватикан да тыйымды қайта бекітті. 2000 жылы сот викарі Томас Анслоу жазған хатта масондыққа көзқарас көбірек еркіндікке ие екені көрсетілді, бірақ екі жыл өткен соң бұл мәлімдеме қайтарылып алынды, Анслоу талдаудың дұрыс еместігін айтты.

Діни бей-жайлық

Католик сыншылары франкмасондық бір діннің басқаларынан артық екенін жарияламайды, бірақ сырттан қарағанға діни сипаттағы ритуалдарды қолданады. Осы екі нәрсенің үйлесімі дінге немқұрайлылықты қалыптастырады деп саналады. Масондық автор Маккей франкмасондықты "құдайлық шындықты іздеумен айналысатын ғылым" деп атады. Андерсонның 1723 жылғы "The Constitutions of the Free Masons" еңбегінде моральдық шындыққа жетелеуді барлық адамдар келісетін дінмен салыстырып, масонның діни сенімдерінің ерекшеліктері – олардың жеке пікірлері екенін, оны өздері шешу керектігін айтады. Франкмасондар мүшелікке белгілі бір діни көзқарас талап етілмесе, ешқандай діннің басқасынан жоғары екенін білдірмейді деп жауап береді. Ложада жеке теологиялық сенімдер талқыланбайды, осылайша түрлі сенімді ұстанушылармен даулардан сақтануға болады. Бұл діни талқылауға тыйым салудың XVIII ғасырдағы Англияда, діни қақтығыстардың салдарынан болған азаматтық соғыс жақында ғана аяқталған кезде, ерекше маңызға ие болғаны айтылады.

Протестантизм

Көптеген протестанттық конфессиялар өз мүшелеріне масондық ложаларға қосылуға тыйым салмайды немесе одан жаңылдырмайды, сондай-ақ масондыққа қарсы ешқандай ресми мәлімдеме жасамаған. Бірақ, басқа шіркеулер масондыққа ресми түрде қарсы шығып, христиандардың масондық ложаларына мүше болуымен байланысты проблемалар туралы айтты. Еуропадан әкелінген емес, алғашқы американдық конфессия – Біріккен бауырластар шіркеуі – өз мүшелеріне масондық ложасына қосылуға ресми түрде тыйым салатын конфессиялардың бірі.

Қарсылық

Протестанттық конфессиялардың арасында, қауымдастарын масондық ложаларына қосылудан тыйған түрлі деңгейдегі қаталдық бар. Осы конфессиялардың көпшілігі евангелистік протестанттар немесе басқа нео-протестанттар болып табылады. Фримасондыққа қарсы шығатын протестанттардың ішінде Евангелиялық-лютерандық Синод, Висконсин Евангелиялық-лютерандық Синод, Назарет шіркеуі, Құтқару Армиясы, меннониттер, Оңтүстік баптистер конвенциясының Солтүстік Америка Миссиялық Кеңесі, Миссури Лютерандық шіркеуінің Синоды, Солтүстік Америкадағы Христиандық реформат шіркеуі, Бауырлар шіркеуі, Құдайдың Ассамблеясы, Достар қоғамы (Квакерлер), еркін методистік шіркеу, жетінші күндік адвентистер шіркеуі, Православ пресвитериан шіркеуі, Шотландияның еркін шіркеуі, Ұлыбритания мен Ирландия баптистерінің одағы, Америкадағы пресвитериан шіркеуі, Ирландияның реформаланған пресвитериан шіркеуі, Оңтүстік Африкадағы Голланд реформат шіркеуі (NGK) бар. Осы айыптаулардың көпшілігі соңғы онжылдықтарда ғана құрылған шіркеу комитеттерінің жұмысының нәтижесінде туындады. Протестанттардың көптеген үкімдері күшіне енбеген.

Қатысуды бекіту және растау

Еуропадағы көптеген тарихи, дәстүрлі және басты протестанттық дін тобы масондыққа ресми түрде тыйым салмайды. Мысалы, Германия Евангелистік шіркеуінің мүшесі – Солтүстік Германиядағы евангелистік лютеран шіркеуі. Ол өз мүшелері арасында масондықты мойындайды және кейде масондар Гамбургтегі тарихи Санкт-Михаил шіркеуінде ашық шаралар өткізеді.

Шығыс православие

Кейбір шығыс православие шіркеулері масондықты айыптады. 1933 жылы Грекия шіркеуінің Синоды масондықты айыптап, барлық дін қызметкерлеріне оған мүше болуға тыйым салды және шіркеу мүшелерінің масондықпен барлық қарым-қатынастарын үзуін талап етті. Джозеф Смит те 1842 жылы, шіркеу штаб-пәтері Иллинойс штатының Науву қаласында орналасқан кезде, масон болды. Ол және оның жүздеген ізбасарлары – шіркеу президенті лауазымындағы оның алғашқы төрт ізбасары да масондыққа қатысты. Масон болғаннан кейін көп ұзамай Смит шіркеудің ғибадатханалық сыйлық беру рәсімін енгізді, онда масондық рәсімдердің кейбіреулерімен ұқсас символдар мен тіл қолданылды. 1847 жылы шіркеу Смит қайтыс болғаннан кейін Ютаға көшіп келгенде, Бригам Янг Юта аймағында масондық ложаларын құруға тырысқанмен сәтсіз болды деген қауесет тарады. Бұған ешқандай дәлел жоқ. Мұның себебі бірнеше фактор болды, бірақ шіркеудің көп әйел алу практикасы және сол кездегі мормонға қарсы күшті көзқарас үлкен рөл атқарды. 1800 жылдардың екінші жартысында шіркеу мүшелері мен масондардың арасындағы сенімсіздік күшейді. LDS шіркеуінің мүшелері емес, көптеген масондар Наувоода басталған мормонға қарсы күшті сезімдерді ұстады. Смит пен оның ізбасарлары масондыққа қабылданғаннан кейін көп ұзамай, Иллинойс Ұлы Ложасы мормонға қарсы сезімдер мен тәртіпсіздік туралы қауесеттерге байланысты бірнеше негізінен соңғы күннің қасиетті ложаларының жарғыларын қайтарып алуға мәжбүр болды. 1872 жылы Юта штатының Ұлы Ложасы құрылды және 1925 жылы шіркеу мүшелеріне масон болуға немесе штаттан тыс Юта ложаларымен байланысқа түсуге тыйым салатын саясатты қабылдады. Сондай-ақ, шіркеу өз мүшелерін ешқандай «серттес» бауырластықтарға немесе «жасырын қоғамдарға» қосылудан ұстады, бірақ масондықты нақты атамай, ақырында оны Шіркеу Нұсқаулық кітабына енгізді. 1984 жылы Юта штатының Ұлы Ложасы 1983 жылы ұсынылған бұрыңғы тыйымды жойды. 2008 жылы Глен Кук, соңғы күннің белсенді киелісі, Юта штатының Ұлы Ложасының бас шебері болды және кейіннен ұлттық және халықаралық масондық лауазымдарды атқарды. Тағы бір соңғы күннің масоны, Марк Э. Колтко Ривера «Масондық: кіріспе» атты масондыққа кіріспе жазды.

Жаңа дін

Масондық өзінің дін емес екенін және діннің орнын баспайтынын нақты айтады. Масондық ешқандай тармағында жеке «масондық» құдай да, құдайдың жеке есімі де жоқ.

Эзотеризммен байланыстар

Масондықтың кейбір түрлері, ең әйгілісі – шведтік тәртібі, эзотерикалық христиандықпен байланысты делінеді. Ол православие христиандық доктринасы жай адамдарға арналған екенін, ал "шынайы" христиандық Голгофадағы Мәсіх құрбандығының құпия білімін сақтайтынын айтады.

Христиан дінінен бұрынғы жалған діндердің ықпалы

Католик энциклопедиясының 1917 жылғы басылымында масон авторлары Клауэл, Рагнон, Пайк және Макки масондық символизм христиандықтан бұрынғы құпия діндердің, әсіресе Египет дінінің күнге және фалликалыққа табынуындағы түбірлерге ие екенін айтады.

Уэйт

Бірінші шақыру император Люциферге арналған. Император Люцифер, бүлікші рухтардың Әміршісі және Князі, сені қай жерде болса да, мекеніңнен шығып, осы жерге келіп менімен сөйлесуге шақырамын. Құдіретті Тірі Құдайдың, Әке, Ұл және Киелі Рухтың атымен сені бұйырамын және шақырамын, қандай да бір дауыссыз және шусыз пайда бол. Бұл цитата христиандық антимасондық сайттарда "Артур Эдвард Уэйт, 33°" деп көрсетіледі, осылайша бұл "жоғары дәрежелі" масонның ресми мәлімдемесі сияқты көрінеді, бірақ цитата алынған кітапта Уэйт 33-ші дәрежелі масон ретінде көрсетілмейді. Ол тек оккультизмге қызығушылық танытқан адам ретінде сипатталады. Уэйт осы кітапты жазғанда масон болған жоқ (кітап 1898 жылы жазылып, басылған; ал Уэйт 1902 жылы масон болды). Сонымен қатар, "Люцифериандық өтірік" атты масондық зерттеу құжатына сәйкес, Уэйт ешқашан 33-ші дәрежелі масон болған жоқ; ол Шотландиялық ритуалға ешқашан қосылмаған. Дегенмен, ол Алтын Таң Герметикалық Орденінің "жоғары дәрежелі" мүшесі болды, бұл масондыққа ұқсас, бастамашылдық жүйеге негізделген сиқырлық орден.

Сарай

Мен Ұлы Рух Люциферге, Жын-шайтанның Әміршісі, әр жыл сайын оған бір адам жанын алып келіп, онымен қалаған ісімен айналысамын деп уәде беремін. Ал, бұған жауап ретінде Люцифер маған жер бетіндегі қазыналарды сыйлап, менің барлық тілектерімді орындауға уәде береді. Егер мен жыл сайын жоғарыда аталған құрбандықты әкелмейтін болсам, онда мен өз жанымды одан айырамын. Қолтаңба {Жұмбатушы өз қанымен келісімге қол қояды} Бұл үзінді Мэнли Палмер Холлдың "Барлық дәуірлердің құпия ілімдері" кітабынан алынған (ерекше, "Серіктілік сиқыр және сиқыршылық" тарауы). Уэйтке қатысты сияқты, христиандық антимасондар бұл цитатаны "жоғары деңгейдегі" масонның "авторитетті" мәлімдемесі ретінде қолданады. Алайда, Уэйт сияқты, Холл да кітаптың ешбір жерінде 33° масон ретінде анықталмаған, сондай-ақ жоғарыда келтірілген цитатаны қамтымайтын кез-келген қол жетімді көзде келтірілген 33° қабылдау туралы жазба да жоқ. Британ Колумбиясы мен Юкондағы Ұлы ложаның мәліметінше, Холл масондыққа 1954 жылы 53 жасында ғана кірісті. 1928 жылы ол 27 жаста болған кезде "Барлық дәуірлердің ілімі" атты құпия кітап жарық көрді. Ең бастысы, цитата контекстінен шығарылған. Холл масондық туралы мүлдем талқыламайды, керісінше, сиқыршының рухты қалай шақыратынын және жын-перімен келісімнің қалай оқылатынын мысал ретінде келтіреді. Холл оккультист болған, және бір дереккөзге сәйкес, ол 20 жасқа дейін, тіпті масон болуға лайық болғанға дейін, оккультизм және басқа да эзотерика бойынша жақсы қалыптасқан лектор болған. Мейсон блоктағы жауынгердің кілті - тірі күштің динамосын дұрыс қолдану екенін білгенде, ол өзінің шеберлігінің құпиясын біледі. Люцифердің қайнап жатқан энергиясы оның қолында және ол алға қарай қадам басқанға дейін, ол осы энергияны дұрыс қолдана алатынын дәлелдеуі керек. Бұл цитата Холлдың "Фримасондықтың жоғалған кілттері" деген еңбегінде кездеседі. Ол 4-тарауда ("Феллоукрафт" деп аталады), оның нақты Феллоукрафт дәрежесімен ешқандай байланысы жоқ. Бұл үзінді қайтадан контекстінен шығарылады және оның мағынасы ол шыққан тараудың контексіне қайтарылған кезде өзгереді: ол үлкен философиялық талқылаудың бөлігі, оны "энергияны" дұрыс қолданбау масонды шайтанның құралы ете алатындығын білдіреді. Сондай-ақ, бұл тармақта Шайтанға табыну туралы айтылмаған. Бұрынғы үзінді сияқты "Барлық дәуірлердің құпия ілімдері" кітабы Холл масон болғанға дейін жазылған. Оның Кіріспесінде кітаптың авторы анық айтады: "Мен бұл жұқа томын жазған кезде, мен жиырма бірінші туған күнімді ғана өткіздім, және менің масондықпен жалғыз байланысым көпшілікке қол жетімді бірнеше кітап арқылы болды". Бұл цитата Хелена Блаватскаяның "Сырлы ілім" атты үлкен еңбегінен алынған және антимасондар жиі оны масондықтың сатанизмінің дәлелі ретінде ұсынады. Бұл үзінді өз мәнмәтінінен жиі алынып тасталады, өйткені Блаватский оккульттік ілімді жеткізуде нышандар мен үлгілерді кеңінен қолданады. Сонымен қатар, Блаватская масондықпен байланысты емес және ол ешқашан болмайтынын мәлімдеген жоқ.

Пайк және Таксил

Иә, Люцифер – Құдай, ал, өкінішке орай, Адонай да Құдай. Себебі, мәңгілік заң бойынша, көлеңкесіз жарық болмайды, сұлулықсыз келісімсіздік болмайды, қарасыз ақ болмайды. Абсолют екі Құдай ретінде ғана болуы мүмкін: жарықтың қарама-қарсысы ретінде қараңғылық қажет, мүсінге тұғыр қажет болғандай, локомотивке тежегіш қажет. Альберт Пайк христиандық антимасондар тарапынан жиі цитаталанады, көбінесе цитата контекстінен тыс қолданылады. Бірақ, бұл жағдайда бұл мәлімдемені Пайк жасамаған. Бұл мәлімдеме, Лео Таксил Пайктан келген деп мәлімдеген хатқа қосылған, бірақ кейін ол жалған екені анықталды.

Краули

Өзін "Ұлы аң 666" деп атаған оккультист Алистер Кроули масон екенін айтқан, және оның масондықпен байланысы кейбір консервативті христиандардың оны жасырын ұйым деп қарауына себеп болып табылады. Мартин П. Старрдың сөзіне сәйкес, Кроули кірген және құрған барлық ложалар мен ұйымдар ресми емес деп есептелген.