Кіріспе

Мойковац (черногорлық кириллица: Мојковац) – Черногорияның солтүстік аймағындағы қала. 2023 жылғы халық санауы бойынша халқы 2 506 адамды құрайды. Мойковац – Мойковац муниципалитетінің орталығы, оның халқы 6 824 адамды құрайды.

География

Мойковац муниципалитетінің ауданы құрайды және тұрғындар саны бойынша (10 015 / 2003 ж.) Черногориядағы кішігірім муниципалитеттердің қатарына жатады. Қалалық курорт теңіз деңгейінен биіктікте орналасқан. Оның математикалық орны географиялық координаталармен анықталады: ең солтүстік нүкте 43005 'SGŠ координатасында орналасқан, бұл сонымен бірге Тара өзенінің жағалауында орналасқан муниципалитеттің ең төменгі нүктесі; ең оңтүстік нүкте – 42054 'SGŠ координатасындағы Синьяевнадағы Đevojačka glava; ең шығыс нүкте – 19040's IGD координатасындағы Bjelasica-дағы Mokro Polje, ал ең батыс нүкте – 19021 IGD координатасындағы Синьяевнадағы Pećarac шыңы. Бұл муниципалитеттің аумағы Колашин, Шавник, Жабляк, Биело Полье және Беране муниципалитеттерімен шектеседі. Мойковац муниципалитеті Тара өзенінің кең жазығын қамтиды, ол муниципалитет аумағын шамамен екі тең бөлікке бөледі. Тара жазығы күрделі сипатқа ие: шатқалдар, ойыстар және каньонның бөліктері шашырап орналасқан. Штитаричка өзенінің сағасынан солтүстікке қарай орналасқан шатқалдан Мойковац жазығы басталады, ол Фератово Польеден, Подбище, Донье Село және Мойковац арқылы Жоғарғы және Төменгі Полье шатқалына дейін созылады. Жазықтың жалпы ұзындығы , ал ені . Мойковац муниципалитетіне жататын Тараның каньондық бөлігінде Бистрица, Равник сағаларының маңында және Горня Добриловина мен Черный Подимдегі қара қарағайлы орманның айналасында кеңейтімдер бар. Мойковацтан солтүстікке қарай төрт шақырым жерде Лим бұғазы орналасқан, одан арқылы Лим өзенінің салалары болып табылатын кеңейтілген және тығыз қоныстанған Лепосница жазығына кіріледі. Мойковацта қоңыржай континенттік климат басым, ол Колашин климатына өте ұқсас. Жақында Мойковацта гидрометеорологиялық станция құрылды, сондықтан болашақта климаттық деректерді бақылаудың дәлдігі артады. Қалқанда орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 1,889 мм, Мойковацта 1,664 мм, ал Төменгі Добриловинада 1,121 мм құрайды. Жылдық қар күндерінің саны шамамен 120, ал қар қалыңдығы 150 см-ге жетеді, ал тауларда одан да көп.

Экономика

Мойковац муниципалитетінің жалпы аумағының 46,2%-ы орман, 35,4%-ы егістік жерлер, ал 18,4%-ы егіссіз жерлерді құрайды. Брсковоның құлауынан бастап (14 ғасырдың соңында) Мойковац аймағының тұрғындары көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысып келді. Мал шаруашылығы дамыған, ал таулы аймақтарда осы күнге дейін экономиканың басты саласы болып табылады. Ол кең таулы жайылымдарға негізделген. Синяевна тауының 120 000 гектар жері бар, онда 200 000 қой бағуға болады, бұл Балқандағы ең бай мал жайылымдарының бірі. Егіншілік мал шаруашылығымен бірге дамыды. Ол Тара өзенінің сол және оң жағалауларындағы шағын шаруашылықтарда жүзеге асырылады. Оларға картоп, капуста, бұршақ, фасоль және басқа да континенттік көкөніс дақылдары кіреді, ал жемістердің көп бөлігі алмұрт, алма, алмұрт, жаңғақ және т.б. құрайды. Жалпы аумақтың 46,2%-ын орман жауып тұрғаны, осы муниципалитеттегі ағаш ресурстарының молдығын көрсетеді. Тара өзенінен бастап ең биік тау шыңдарының етегіне дейін шырша, емен, қайың, бук, шырша, қарағай және т.б. орманды ағаштар өседі. Бақыланбайтын ағаш кесу және пайдалану осы аймақтың орман байлығына қауіп төндіреді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Мойково аймағының экономикалық дамуы кен өндіру, ағаш өңдеу және машина жасау өнеркәсібіне негізделген. Алты ғасырдан астам уақыттан кейін, 1966 жылы Брсково кеніші ашылды, онда қорғасын мен мырыш кені 1980 жылдардың соңына дейін өндірілді, содан кейін жабылды. 1951 жылы "Вукман Крущич" КД Мойковацта жұмыс істей бастады, ол сол кезде Черногорияның ағаш өнеркәсібінің орталығы болды. Бұл аймақта машина жасау өнеркәсібінің жетекші кәсіпорындары "Тара Прецизион" және "Тара Аэрокосмик" зауыттары болып табылады.

Спорт

Жергілікті футбол командасы – "Брсково", ол елдегі екінші деңгейде бір маусым өткізіп, өз алаңындағы ойындарын "Градский стадионда" өткізеді.

Көлік байланыстары

Мойковац қаласында Белград-Бар темір жолының станциясы бар. Ол сонымен қатар Черногорияның жағалауын және Подгорицаны Черногорияның солтүстігімен және Сербиямен байланыстыратын басты жолдың (E65, E80) және Жабляк пен Плевльяға қарайтын жолдың тоғысқан жерінде орналасқан. Мойковац Тара өзенінің шығыс/оң жағасында, Белясица және Синьяевина тауларының арасында жатыр. Жақын маңда Брсково деген ежелгі кеншілер ауылы бар. Брсково – аймақтағы ең көне кендердің бірі. Подгорица әуежайы шалқары қашықтықта орналасқан және Еуропаның ірі қалаларына үздіксіз рейстер ұшып тұрады.