Венецияның валюта тарихы

Кіріспе

Венеция валютасы. Лира (көпше түрі – лиралар) 1848 жылға дейін Венецияның ерекше валютасы болды, кейін итальян лирасымен алмастырылды. Оның тамыры 8-ші ғасырдан бері Батыс Еуропаның көп бөлігінде қолданылған Каролинг ақша жүйесіне дейін жетеді. Лира 20 солдиге, әр солди 12 динарийге бөлінген.

Тарих

Бастапқы құны 305,94 г таза күміс болған Венеция лирасының құны 1000 жылдық өмір бойында соншалықты төмендеді, бұл бастапқы бірлік 1200 жылдан бастап лира пиккола (кішкентай лира) деп аталды, сол атаумен жүріп жатқан ірі бірліктермен салыстырылатын. Динаро немесе пикколо, лираның 1/240-ына тең, 800-1200 жылдар аралығында шығарылған жалғыз монета болды. Бастапқыда 1,7 г таза күмізден жасалған, ол ғасырлар бойы құнсызданып, 1200 жылға қарай тек 0,08 г таза күміз қалды. Венеция гроссосы 13-15 ғасырларда Венецияның ең маңызды күміс монетасына айналды. Оның құрамында 2,1 г таза күміз болды және 1200 жылы 26 динаро пикколоға тең бағаланды, ал 1350 жылы 48 пикколоға дейін өсті. Содан кейін лира ди гросси 240 гроссоға тең ақша бірлігі ретінде құрылды, құны 26-дан 48 лира пикколоға дейін артты. Алтын дукат 13-19 ғасырларда Венецияның танымал монетасы болды. 1284 жылы флоренциялық флоринге ұқсатып шығарылған және шамамен 3,5 г таза алтыннан тұратын, ол бастапқыда 2,4 лира пикколо немесе 18 күміс гроссоға (әр гроссо 32 пикколоға тең) бағаланды. 1472 жылға қарай оның құны 6,2 лира пикколоға дейін өсті. 1472 жылы лира ди гросси гроссоға тең есептік бірлікке, яғни лира ди гроссидің 1/10 бөлігіне немесе 24 гроссоға алмастырылды, сондай-ақ 6,2 лира немесе 124 солди пикколоға бекітілді. 16 ғасырда есептік дукат алтын дукаттан құны төмендеген кезде жағдай шатасты, нәтижесінде алтын монета зеккино (ағылш. sequin) деп аталды және 6,2 лиралық есептік дукаттан құндырақ деп түсіндірілді. 16 ғасырдағы жаңа өркениеттерді ашудан кейін Италияның әртүрлі валюталық жүйелері Еуропа саудасы үшін маңыздылығын жоғалтты, бірақ Венеция жаңа монеталарды шығаруды жалғастырды. 1578 жылы 30,1 г таза күмістен жасалған скудо д'аргенто 7 лираға енгізілді, ал 1739 жылы 12,4 лираға дейін өсті. 1797 жылы 23,4 г таза күмістен жасалған толлеро 10 лираға шығарылды. Венеция лира пикколасы 19 ғасырда 1806 жылы Наполеондық Италия Корольдігінің итальян лирасымен және Австрия империясының Ломбардия-Венеция лирасымен алмастырылды. Италия лирасын Сан-Марко Республикасы 1848 жылы француз франкісімен тең бағамен қайта енгізді, ол барлық бұрынғы валюталарды, соның ішінде лира пикколасын толығымен алмастырды, соңғысы 0,5116 итальян лирасына бағаланды.

From its initial value of 305.94 g fine silver, the Venetian lira had depreciated so much in value over its 1,000 year lifetime that this original unit was referred to from 1200 CE as the lira piccola (small lira) in comparison to larger units of the same name. The denaro or piccolo worth 1/240th a lira was the only coin produced between 800 1200 CE. Initially weighing 1.7 g fine silver, it depreciated over the centuries until it contained only 0.08 g fine silver by 1200 CE. The Venetian grosso then became Venice's most important silver coin from the 13th to 15th centuries. It contained 2.1 g fine silver and was valued in 1200 CE at 26 denari piccoli, increasing to 48 piccoli by 1350. The lira di grossi was then invented as a monetary unit equal to 240 grossi and increasing in value from 26 to 48 lire piccoli. The gold ducat then became an even more popular Venetian coin from the 13th to 19th centuries. Issued in 1284 in imitation of the Florentine florin and containing around 3.5 g fine gold, it was initially valued at 2.4 lire piccoli or 18 silver grossi (each grosso then worth 32 piccoli). By 1472 its value has increased to 6.2 lire piccoli. By 1472 the lira di grossi gave way to the ducat accounting unit, equal to 1/10 the lira di grossi or 24 grossi, and fixed at 6.2 lire or 124 soldi piccoli. Confusion then set in the 16th century when the accounting ducat became worth less than the gold ducat, leading to the gold coin being called the zecchino (English: sequin) and understood to be worth more than the accounting ducat of 6.2 lire. The various currency systems of Italy became of less importance to European trade after the Age of Discovery in the 16th century; nonetheless Venice continued to issue new coins. The scudo d'argento of 30.1 g fine silver was introduced in 1578 for 7 lire, rising to 12.4 lire by 1739. The tollero of 23.4 g fine silver was issued in 1797 for 10 lire. The Venetian lira piccola was supplanted in the 19th century by the Italian lira of the Napoleonic Kingdom of Italy in 1806 and the Lombardy Venetian lira of the Austrian Empire. The Italian lira was reintroduced by the Republic of San Marco in 1848 at par with the French franc, which finally replaced all previous currencies as well as the lira piccola, with the latter valued at 0.5116 Italian lira.