Кіріспе

Чехословакиялық саясаткер және армия генералы генерал Алексей Чепичка (18 тамыз 1910 – 30 қыркүйек 1990) 1950 жылдан 1956 жылға дейін қорғаныс министрі болған чехословакиялық коммунист саясаткер.

Алғашқы жылдар

Чепичка кедей отбасында дүниеге келген. Прагада құқық білімін оқыды. 19 жасында Чехословакия Коммунистік партиясына қосылды, бірақ саяси тұрғыдан аса белсенді болған жоқ. Кейіннен адвокаттықпен айналысты. 1942 жылы Гестапо тарапынан тұтқындалып, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін Аушвиц және Бухенвальд концлагерьлерінде қамауда болды.

Саяси мансап

Кромěříжға оралғаннан кейін Чепичка жергілікті басқаруға қатысты, соғыстан кейінгі хаосты қатыгездікпен, жылдам және тиімді түрде шешті. Ол Коммунистік партияның жетекшісі, кейін Чехословакияның премьер-министрі және президенті болған Клемент Готвальдтың қызына үйленді. Коммунистік партияның үміткері ретінде Чепичка 1946 жылғы сайлауда парламентке сайланды. 1947 жылы ол ішкі сауда министрі (ministr vnitřního obchodu) лауазымына тағайындалды. 1948 жылы коммунистер билікті басып алғаннан кейін ол Әділет министрі болды. Осы лауазымда ол заң жүйесін Коммунистік партияның еркіне бағындырды; саяси қарсыластарды қуғындауға арналған заң қабылданды және толық күшіне енді. 1950 жылы ол шіркеулермен айналысатын мемлекеттік комиссияның (Státní úřad pro věci církevní) төрағасы болып тағайындалды. Осы лауазымдағы оның міндеті діни ұйымдардың, әсіресе Католик шіркеуінің кез келген қарсылығын басу болды. Ол президент Готвальд, премьер-министр Запотоцкий, Орталық комитет хатшысы Антонин Новотный, Ішкі істер министрі Вацлав Носек, Сыртқы істер министрі Вилиам Широки және Ақпарат министрі Вацлав Копецкиймен бірге «үлкен жетілік» деп аталатын партия және мемлекеттік жетекшілердің қатарына кірді.

Қорғаныс министрі

1950-1956 жылдары Чепичка Қорғаныс министрі қызметін атқарды. Тарихшы Карел Капланның сөзіне сәйкес, Иосиф Сталин жеке түрде Чепичкаға Чехословакия армиясын Батыс Еуропа аймағына басып кіруге дайындауды тапсырған. Дайындық шараларына қоғамды әскерилендіру, жаңа үкіметке адалдығы төмен деп күдіктенгендерді тазалау, әскери шенеуніктердің жалақысын арттыру және әскер қатарына алынатын адамдар санын көбейту кірді. Ол Қорғаныс министрі қызметін атқарган кезеңде «Халықаралық Прага» қонақ үйін салуды ұсынды және Кеңес Одағымен байланысты күшейтетін, жаңадан құрылған Төртінші Чехословакия Республикасына ескерткіш орнатуды жоспарлады.

Қаза

1953 жылы Сталин мен Готвальд қайтыс болғаннан кейін, соғыс қаупі азайды және Чепичканың жағдайы қиынға түсті. Коммунистік партия жетекшілері оның саяси амбицияларынан сескенді және оның гомосексуал екені туралы қауесеттер оның беделін түсірді. "Шпионский выповид" кітабында дезертир Йозеф Фролик ЦС Чепичканы бақылап, генералды Летна паркінде түнгі уақытта жас жігітпен сөйлесіп тұрғанын айтты. Чепичка Готвальдтың жеке басы құлты үшін айыпты етіп таңдалды, 1956 жылы барлық лауазымынан босатылып, мемлекеттік патент бюросының басшысы ретінде маңызды емес қызметке тағайындалды (1956-59). 1959 жылы ол жүрек талмасына ұшырады және жайлы зейнеткерлікке жіберілді.

Көркем шығармаларда

1969 жылы Мирослав Швандрлик "Қара барондар" (Чех: Černí baroni) атты сатирикалық кітап жазды, ол Коммунистік партия биліктен құлағаннан кейін 1990 жылы ресми түрде жарық көрді. Кітап және оның жалғаулары кең танымал болды, одан кейін фильм және телесериалдар түсірілді. Кітаптың тақырыбы "Біз Чепичка басшылығымен соғыс жүргіздік" сол кездегі Қорғаныс министрі Алексей Чепичканы еске түсіреді. Кітаптағы басты кейіпкерлердің бірі – майор Таразкий, ол ақымақ офицерлерді және көңілі толмаған сарбаздарды қауіпті жауынгерлерге айналдыруға әрекеттенетін күлкілі тұлға ретінде бейнеленген. Оның клоун ретіндегі бейнесі социалистік армияның абсурдтығын ашып көрсетеді.