Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1973 жылғы Йом-Киппур соғысының шайқасы
1973 battle of the Yom Kippur War
Қытай фермасының шайқасы 1973 жылдың 15-17 қазан аралығында Египет армиясы мен Израиль қорғаныс күштері (IDF) арасында Йом-Киппур соғысының аясында өтті. Шайқас Синай түбегінде, Ұлы Ащы көлдің солтүстігінде және Суэц каналының шығысында, египеттік ауыл шаруашылығы зерттеу станциясының жанында болды. Израильдік әскерилер бұл аймақты «Қытай фермасы» деп атады – бұл станцияда жапондық өндіріс жасалған жабдықтарды пайдаланғандықтан туындаған жаңылыс, ал машиналардағы жапон жазуын израильдік бақылаушылар қытай иероглифтері деп қате түсінді. Қақтығыс IDF «Абирай Лев» («Жүректердің рыцарі») операциясын бастаған кезде басталды: каналға дәліз құру және көпірлер салуға мүмкіндік беру мақсатындағы әрекет. «Абирай Лев» аясында израильдіктер Қытай фермасының маңындағы египеттік күштерге шабуыл жасады. Египеттіктердің қаһарлы қарсыласуы израильдіктердің ілгерілеуін өте қиын етіп, оларға ауыр шығын келтірді. Израильдіктер бірнеше рет бронетехникамен нығайтылды, бірақ көп ілгерілеуге қол жеткізе алмады, екінші күні ғана маңызды жол торабын басып алды. Жаяу әскердің жетіспеушілігіне байланысты, израильдіктер 16-17 қазан түнде десантшыларды жеткізді. Олардың міндеті – танққа қарсы қорғанысты тазалау болды, бірақ египеттіктердің ауыр отына түсіп, қимылдары шектелді. Десантшылар египеттіктердің назарын ауыртқандықтан, израильдіктер каналға көпір салу жабдықтарын байқалмай жеткізе алды. Кейін бронетехникалық күштер десантшыларды құтқарып алды. Египеттіктер 17 қазанда бронетехникалық шабуылмен қорғанысын қалпына келтіруге тырысты. Бұл бастапқыда сәтті болды, бірақ күні бойы созылған бронетехникалық шайқаста израильдіктердің қарсы шабуылымен кері тартты. Ұрыстардың салдарынан қатты әлсіреген египеттіктер каналға апаратын бағыттарды бақылаудан босатып, оларды израильдіктерге ашты. Бұл шайқас соғыстың ең қымбатқа түскен және қатыгез шайқастарының бірі ретінде есте қалады.
The Battle of the Chinese Farm took place during October 15 to October 17, 1973 between the Egyptian Army and the Israel Defense Forces (IDF), as part of the Yom Kippur War. It was fought in the Sinai Peninsula, north of the Great Bitter Lake and just east of the Suez Canal, near an Egyptian agricultural research station. The area was known to the Israeli military as the Chinese Farm – a misnomer resulting from the research station's use of Japanese made equipment, with Japanese writing on the machinery mistaken by Israeli observers for Chinese characters. Combat began when the IDF launched operation Operation Abiray Lev ("Knights of the Heart"): an attempt to establish a corridor to the canal, and allow bridges to be laid for a crossing. Under Abiray Lev, the Israelis attacked Egyptian forces in and around the Chinese Farm. Determined Egyptian resistance made progress extremely slow for the Israelis, who suffered heavy losses. The Israelis were repeatedly reinforced with armor but were unable to make much headway, only managing to seize an important crossroad on the second day. Suffering from a lack of infantry, the Israelis brought up paratroopers during the night of October 16–17. They were tasked with clearing anti tank defenses for the armor, but they became pinned down by heavy Egyptian fire. The paratroopers drew Egyptian attention long enough for the Israelis to move bridging equipment to the canal undetected. Armored forces later extricated the paratroopers. The Egyptians attempted to restore their defenses to their initial dispositions with an armored attack on October 17. It initially succeeded, but was pushed back by Israeli counterattacks in an armored battle lasting the entire day. Seriously depleted by the continuous fighting, the Egyptians relinquished control of the routes to the canal, opening them up to the Israelis. The battle is remembered as one of the most costly and brutal battles of the war.
Өмірбаян
1973 жылғы 6 қазанда Египет «Бадр» операциясын бастады, мақсаты – Суэц каналын кесіп, 1967 жылдан бері Израиль басып алған Синай түбегінің қарсы жағалауында плацдармдар құру еді. Сирияның Голан биіктіктеріне жасаған шабуылмен үйлестірілген бұл келу тактикалық жағынан күтпеген болып келді және сәтті аяқталды. Содан кейін Израиль резервінің қарсы шабуылдары сәтсіз аяқталды. 10 қазанға дейін майдан бойындағы шайқас тоқталды. Египеттіктер бекініп, Израильдіктерді тозу соғысы арқылы әлсіретуді үміттенеді, сонымен бірге олардың жер-әуе зымырандарының қаулысынан тыс жерде қалды, бұл каналдың батыс жағалауынан әуе қорғанысын қамтамасыз етті, ал Израильдіктер өз күштерін Голандағы сириялықтарға қарсы бағыттап, қираған әскерлерін қайта ұйымдастыруға тырысты. Израильдің сәтсіздіктері Израильдің Оңтүстік командасының бастығы генерал-майор Шмуэль Гоненнің Хаим Бар Левке алмастырылуына әкелді, бірақ Гонен оның көмекшісі қызметінде қалды. Садат жоғары командирлерінің наразылығына қарамастан, Синайдың стратегиялық тау өткелдерін басып алып, сириялықтарға Израильтің қысымын жеңілдету мақсатымен шабуылға бұйрық бергенде жағдай өзгерді. Бұл шабуыл нашар жоспарланған және нашар орындалған, нәтижесінде египеттіктер ауыр шығынға ұшырады, бірақ ешқандай мақсатына жете алмады. Бұл Израильге қарсы шабуылды бастауға мүмкіндік берді. 14 қазанда, египеттік шабуылдан кейін Израиль Бас штабының бастығы Дэвид Элазар Тель-Авивте өткен кеңесте Израиль кабинетіне Суэц каналын кесіп өту операциясының негізгі жоспарын ұсынды. Элазар операцияның әскери және саяси артықшылықтарына, сондай-ақ олардың жабдықтау жолдары қауіп астында қалғанда шығыс жағалаудағы египеттік күштердің күтілетін күйреуіне баса назар аударды. Элазар кабинеттен бірауыздан қолдау алды. Кейін сол күні Бар Лев Синайдағы генерал-майорлар Абрахам Адан, Ариэль Шарон және Кальман Маген қатысқан кеңеске төрағалық етті. Бар Лев Израиль офицерлеріне 15/16 қазан түнде келу операциясын бастау туралы шешімді жеткізді және дивизия командирлеріне міндеттер мен жауапкершіліктерді жүктеді.
On October 6, 1973, Egypt launched Operation Badr, intending to cross the Suez Canal and establish bridgeheads on the opposite bank of the Sinai Peninsula, which had been occupied by Israel since 1967. Coordinated with a Syrian assault on the Golan Heights, the crossing achieved tactical surprise and was a success. Thereafter, counterattacks by Israeli reserves were unsuccessful. By October 10, fighting along the front had come to a lull. The Egyptians dug in and hoped to wear down the Israelis by attrition, while remaining within range of their ground surface to air missiles, which provided air cover from the west bank of the canal, while the Israelis focused on directing their main efforts against the Syrians in the Golan and reorganizing their battered forces. Israeli failures led to the replacement of the chief of the Israeli Southern Command, Major General Shmuel Gonen, with Chaim Bar Lev, although Gonen was retained as his aide. The situation changed when Sadat, in the face of protests from his senior commanders, ordered an offensive to seize the strategic Sinai mountain passes, hoping to relieve Israeli pressure on the Syrians. The resulting offensive was ill planned and ill executed, culminating in heavy Egyptian losses without achieving any of its objectives. This gave the Israelis the initiative to launch a counteroffensive. On October 14, immediately following the Egyptian offensive, Israeli Chief of Staff David Elazar presented the general outlines of a crossing operation of the Suez Canal to the Israeli cabinet in a meeting in Tel Aviv. Elazar emphasized the military and political gains of the operation, and the expected collapse that would occur in the Egyptian forces on the east bank when their supply routes became threatened. Elazar received unanimous support from the cabinet. Later that day, Bar Lev headed a meeting attended by the senior and main division commanders in the Sinai theatre: Major Generals Abraham Adan, Ariel Sharon and Kalman Magen. Bar Lev informed the Israeli officers of the decision to begin the crossing operation on the night of October 15/16, and assigned duties and responsibilities to the division commanders.
Абирей-Лев операциясы
Израильдің Абирей Халев операциясы (иврит тілінде "Жүрек ерлері") жоспарына сәйкес, белгіленген өту орны Суэц каналындағы Ұлы Ащы көлдің солтүстік жағындағы Деверсоир маңында орналасқан. Израильдіктер Деверсоирге негізгі жолды ашып, өту орнының солтүстігіне қарай созылған дәлізді ("Аула" деп аталады) қамтамасыз етуі керек болды. Содан кейін парашютистер мен броньды техника каналдан өтіп, көпірлерді салуға кірісер еді, соның ішінде кем дегенде біреуі 16 қазанның таңында пайдалануға берілуі тиіс болды. Израильдіктер кейін батыс жағалауға өтіп, оңтүстік және батыс бағыттарында шабуылдайтын, ақырында Суэцке жетіп, шығыс жағалаудағы екі египеттік дивизияны қоршап, кесіп тастау мақсатында. Оңтүстік командасы көпір бастығын құруға 24 сағат, ал Израиль күштерінің Суэцке жетуіне 24 сағат уақыт берді, соңғысы 18 қазанға дейін Израильдің бақылауына өтуі күтілді. Бірақ көп ұзамай, "Батыл адамдар" операциясының орындалуы жоспарланғаннан және кестеден ауытқып, уақыт шеңберінің тым оптимистік және шындыққа сай еместігі анық болды.
According to the plan set for the Israeli crossing, Operation Abirey Halev (Hebrew for "Knights of the Heart"), the designated crossing point lay near to Deversoir, at the northern end of the Great Bitter Lake on the Suez Canal. The Israelis had to open the principal route to Deversoir and secure a corridor stretching north of the crossing site (known as "The Yard"). Paratroopers and armor would then cross the canal to establish a , after which the bridges would be laid, with at least one to be operational by the morning of October 16. The Israelis would then cross to the west bank and attack south and west, with the end goal of reaching Suez, thus encircling and cutting off two Egyptian divisions on the east bank. Southern Command allotted 24 hours for the setting up of the bridgehead and 24 hours for Israeli forces to reach Suez, with the latter expected to be under Israeli control by October 18 at the latest. It would soon be shown that the execution of Operation Stouthearted Men would deviate from planning and schedules and that the time frame had been highly optimistic and extremely unrealistic.
Жарыс реті
Генерал-майор Ариэль Шаронның 143-ші бронетанкті дивизиясына дәліздерді ашу және көпірлер салу сияқты маңызды міндеттер тапсырылды. Оның дивизиясына Тувия Равивтің 600-ші бронетанкті бригадасы, полковник Амнон Решефтің 14-ші бронетанкті бригадасы және полковник Хаим Эрез басқаратын «Хайм» бригадасы кірді. Генерал-майор Абрахам Аданның 162-ші бронетанкті дивизиясына каналдан өтіп, 300 танкпен қоршау жасау міндеті жүктелді. Дивизияға полковник Натке Нирдің 217-ші бронетанкті бригадасы, полковник Габи Амирдің 460-шы бронетанкті бригадасы және Арье Кереннің 500-ші бронетанкті бригадасы кірді. Ұрыс барысында Аданның дивизиясына парашютшілер бригадасы берілді. Калман Магеннің 252-ші бронетанкті дивизиясы бастапқыда Шаронның Деверсойрдағы операцияларынан назарды аудару үшін басқа жерде диверсиялық шабуылдар жасады. Кейін дивизия дәлізді және көпір басын ұстап, қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Бұл аймақтағы Мысыр күштері Екінші дала армиясының оңтүстік қанатын құрады. Бұл бөлімдер бригадир генерал Ибрагим Ораби басқаратын 21-ші бронетанкті дивизия және бригадир генерал Абд Раб эль-Наби Хафез басқаратын 16-шы жаяу әскер дивизиясы болды. Хафез дивизия командирі болумен қатар, өз дивизиясының көпір басындағы күштерге де басшылық етті, оның құрамында 21-ші дивизия да болды. Орабидің құрамына полковник Саид Салех басқаратын 1-ші бронетанкті бригада, полковник Осман Камель басқаратын 14-ші бронетанкті бригада және полковник Талаат Муслим басқаратын 18-ші механикаландырылған бригада кірді. Хафездің 16-шы дивизиясына полковник Абдель Хамид Абдель Сами басқаратын 16-шы жаяу әскер бригадасы, сондай-ақ 116-шы жаяу әскер және 3-ші механикаландырылған бригадалар кірді.
Major General Ariel Sharon's 143rd Armored Division was given the critical tasks of opening the corridors and laying the bridges. His division included Tuvia Raviv's 600th Armored Brigade, Colonel Amnon Reshef's 14th Armored Brigade, and the 'Haim' Brigade commanded by Colonel Haim Erez. Major General Abraham Adan's 162nd Armored Division was tasked with crossing the canal and achieving an encirclement with its 300 tanks. The division included Colonel Natke Nir's 217th Armored Brigade, Colonel Gabi Amir's 460th Armored Brigade and Aryeh Keren's 500th Armored Brigade. A paratrooper brigade would be transferred to Adan's division during the course of the battle. Kalman Magen's 252nd Armored Division would initially launch diversionary attacks elsewhere to draw attention from Sharon's operations at Deversoir. Thereafter the division would hold and secure the corridor and bridgehead. Egyptian forces in the area formed the southern flank of the Second Field Army. These units were the 21st Armored Division, commanded by Brigadier General Ibrahim Oraby, and the 16th Infantry Division, commanded by Brigadier General Abd Rab el Nabi Hafez. In addition to being the division commander, Hafez also commanded forces within his division's bridgehead, which included the 21st Division. Oraby's unit included the 1st Armored Brigade, under Colonel Sayed Saleh; the 14th Armored Brigade, under Colonel Othman Kamel; and the 18th Mechanized Brigade, under Colonel Talaat Muslim. Hafez's 16th Division included the 16th Infantry Brigade, commanded by Colonel Abd el Hamid Abd el Sami', as well as the 116th Infantry and the 3rd Mechanized Brigades.
Ұрыс орны және күштердің орналасуы
Дeversoirге екі негізгі жол салып жеткізеді. Біріншісі – израильдіктер «Акавиш» деп атаған Таса Тель Салам жолы. Бұл жол Артиллерия жолын (каналдың солтүстік-оңтүстік шығысына қарай) Лексикон жолына (каналдың тікелей шығысына қарай солтүстік-оңтүстікке қарай) жалғастырады. Лексикон-Акавиш тоғысы Тель-Саламға, Ұлы Ащы көлге жақын және Deveroirдің оңтүстігінде, Лейкекан фортының (Бар-Лев желісінің бөлігі) орналасқан жеріне түседі. Екінші жолдың коды – Тиртур, ол Акавиштен солтүстікке қарай созылады. Ол да Артиллерия жолын Лексиконға жалғастырады, бірақ «Ярдқа» тікелей бағытты қамтамасыз етеді. Лексикон-Тиртур тоғысы Мацмед фортына түседі. Екі бекіністен тұратын бұл нығайтылған мақсат 9 қазанда шағын шабуыл тобымен басып алынды, ал Лейкекан форты 8 қазанда ешқандай қақтығыссыз эвакуацияланды. Екі нығайтылған мақсаттың маңыздылығы олардың Лексикон-Акавиш және Лексикон-Тиртур тоғыстарын бақылауында болуында жатыр. Алайда, екі нығайтылған мақсат та екінші және үшінші армиялар арасындағы белгіленген буферлік аймақта орналасқан. Бұл аймақты қорғау қажеті жоқ деп есептелді, себебі ол Ұлы Ащы көлге жанасып, табиғи кедергі болып табылады және оның көп бөлігі египеттік зениттік-ракеталық кешендердің (ЗРК) қашықтығынан тыс жатыр. Сондықтан, жергілікті египеттік қолбасшы оларды бос қалдырды, оңтүстікке қарай қорғанысын кеңейтуді қаламады. Египеттіктердің екі нығайтылған мақсатты да басып алуға және қорғауға немқұрайлылығы израильдіктерге «Батыл адамдар» операциясында үлкен көмек көрсетті. Ал Галаа ауылы Лексикон-Тиртур тоғысының солтүстігінде орналасқан. 1967 жылғы Алты күндік соғысқа дейін бұл ауыл ауыл шаруашылығы жобасының орны болған. Бұл ауыл шаруашылығы станциясында бірнеше суару каналдары және арнайы жапондық техникалар бар еді. Синай израильдік оккупациясына өткеннен кейін, израильдік сарбаздар жабдықтағы кандзи әріптерін көріп, әскери карталарда бұл аймақты «қытай фермасы» деп белгіледі. «Қытай фермасының» солтүстігінде және солтүстік-батысында израильдіктердің «Миссури» деген кодтық атымен белгіленген төбелік массив орналасқан. Бастапқы каналдан өтуге қатысқан бригада дивизияның қалған бөлігімен бірге 9 қазанда Равив бригадасының шабуылына ұшырады. Израильдіктер алғашқы табыстарға жетті, бірақ күнінің соңына қарай олар кері қайтарылды. 16-шы дивизияның көпір басында 13 қазанда 21-ші бронетанкті дивизия да орналасқан. Оның бөлімшелері көпірдің орталық және солтүстік бөлігінде позиция алды. 14-шы бригада өтпеге қатысып, 1-ші бригадамен бірге 14 қазанда египеттік шабуылға қатысты; нәтижесінде, ол өзінің операциялық танктерінің жартысын жоғалтты. Орабидің бронетанктік шығындарды қайта ұйымдастыру және толықтыру әрекеттері жиі артиллериялық оқ жаудырулар мен әуе шабуылдарымен қиындыққа тап болды. 15 қазанда египеттік көпір басында 136 танк болды, олар Ораби бригадалары арасында тең емес бөлінді: 1-ші бронетанкті бригадада – 66, 14-ші бронетанкті бригадада – 39, 18-ші механикаландырылған бригадада – 31. Ауыр шығындарға қарамастан, египеттік күштер көпір басындағы Решеф күштерінен көп болды. 15 қазанның таңында Адан өзінің дивизиясын солтүстіктегі позицияларынан Тасаның батысындағы шоғырлану аймағына көшірді. Шаронның дивизиясы 13 қазаннан бастап Синай майданына келгеннен бері орталық секторда болды, сонымен қатар өтпеге қажетті жабдықтар мен көпірлер де осы жерде орналасқан. Шаронның штаб-пәтері Тасада, каналдың шығысында орналасқан.
Two main roads led to Deversoir. The first was the Tasa Tel Salam Road, codenamed Akavish by the Israelis. This road connected Artillery Road (running north to south east of the canal) to Lexicon Road (running north to south directly east of the canal). The Lexicon Akavish junction fell on Tel Salaam, near the Great Bitter Lake and south of Deveroir, where Fort Lakekan (part of the Bar Lev Line) was located. The second road, codenamed Tirtur, ran north of Akavish. It too connected Artillery Road to Lexicon, but provided a direct route to "the Yard". The Lexicon Tirtur junction fell on Fort Matzmed. This fortification, which consisted of two strongpoints apart, had been captured on October 9 by a small assault force, while Fort Lakekan had been evacuated without any combat on October 8. The importance of both fortifications lay in their control of the Lexicon Akavish and Lexicon Tirtur junctions. Both forts, however, were in the designated buffer zone, long, between the Second and Third Armies. It was believed this area would not need defending, as it was both adjacent to the Great Bitter Lake, a natural obstacle, and most of it lay outside the range of the Egyptian SAMs. Thus they were left unoccupied by the local Egyptian commander, who chose not to extend his defenses southwards. The Egyptian negligence to occupy and defend both forts would greatly assist the Israelis in Operation Stouthearted Men. Just north of the Lexicon Tirtur junction was the village of al Galaa. Prior to the 1967 Six Day War, the village had been the site of an agricultural project. This agricultural station incorporated several irrigation ditches and specialized Japanese made machinery. When the Sinai came under Israeli occupation, Israeli soldiers saw the Kanji characters on the equipment and labeled the area as 'Chinese Farm' on military maps. Just north and north west of Chinese Farm was a hill mass known by its Israeli codename 'Missouri'. After partaking in the initial canal crossing, the brigade, along with the rest of the division, faced an attack by Raviv's brigade on October 9. The Israelis achieved some initial gains, but were repelled by the end of the day. Also located within 16th Division's bridgehead, as of October 13, was the 21st Armored Division. Its units were positioned in the center and the north of the bridgehead. The 14th Brigade had been involved in the crossing and, along with the 1st Brigade, participated in the Egyptian offensive on October 14; as a result, it had lost half of its operational tank strength. In the aftermath, Oraby's efforts to reorganize and replace armored losses were hampered by frequent artillery barrages and air strikes. On October 15, there were 136 tanks in the Egyptian bridgehead, unevenly split among Oraby's brigades: 66 with the 1st Armored Brigade, 39 with the 14th Armored Brigade, and 31 in the 18th Mechanized Brigade. Despite their heavy losses, the Egyptian forces in the bridgehead outnumbered Reshef's force. Early on the morning of October 15, Adan moved his division from its positions in the north to a concentration area west of Tasa in preparation for the crossing. Sharon's division had been in the central sector since its arrival at the Sinai Front, along with the crossing equipment and bridges since October 13. Sharon had his headquarters in Tasa, east of the canal.
Израильдік жоспар және бастапқы маневрлер
14 қазанда кешкі уақытта Бар-Левтен бұйрық алғаннан кейін Шарон операцияға дайындық үшін штаб-пәтерге бағытталды. Оның дивизиясына Равив бригадасы, полковник Амнон Решефтің 14-ші бронетанкті бригадасы және полковник Хаим Эрез басқаратын «Хайм» бригадасы кірді. Оның дивизиясына полковник Дани Мэтт басқаратын 243-ші десантшылар бригадасы қосылды. Шарон Равив бригадасының шығыстан шабуыл жасауын жоспарлап, египеттіктердің назарын Деверсойрден аударды. Эрезге Деверсойрдағы өткелге алдын ала құрастырылған дөңгелек көпірді жеткізу тапсырылды, ал оның танк батальондарының бірі десантшыларға қосылатын болды. Полковник Решефке ең маңызды міндеттер берілді. Сәйкесінше, оның бригадасы төрт бронетанкті және үш механикаландырылған жаяу әскер батальонымен, сондай-ақ дивизияның барлау батальонымен, оған подполковник Яов Бром басшылық етті, күшті күшейтілді. Оның бригадасы 15 қазанда таңғы сағат 6:00-де Акавиш жолынан оңтүстікке қарай маневр жасайды, құмды төбелер арқылы Fort Lakekan-ға жетеді, содан кейін солтүстікке қарай Matzmed фортын басып алуға бет алады. Решеф бригадасы Акавиш және Титур жолдарын тазарту үшін бөлініп, қытай шаруашылығын басып алады, ал өткел аймағын басып алып, Мэтт бригадасын күтеді. Мэтттың десант бригадасы қосымша танк ротасын және бронетанкті батальонды қамтиды, ол оңтүстік-батысқа қарай Акавиш арқылы Мацмед фортына жетеді. Содан ол «Ярд» өткеліне қарай жол тартады және сағат 23:00-де резеңке қайықтар мен танкілер үшін салдарды пайдалана отырып, каналды кесіп өтеді. Мэтттың бригадасы 15 қазанда сағат 16:30-да Тасаға қарай қозғала бастады, содан кейін Акавишке қарай шығысқа бұрылды. Жолдағы ауыр тығындар бригаданың жылдамдығын баяулатты. Түн ортасынан кейін бригада Акавишті қалдырып, батысқа қарай 700 метр ұзындығы және 150 метр ені бар қорғаныш құм қабырғаларымен қоршалған «Ярд» аймағына бет алды. Бұл орын соғыстан бұрын дайындалған еді. Решеф бригадасын жоспарланғандай маневрлеп, бұрын анықталған бұзушылыққа қарсылықсыз кірді. Каналда барлау және десант күштерін қалдырып, ол танкілерін солтүстік және батысқа жобаланған өткелдің қанатын қамтамасыз ету үшін және көпір салу жабдығын жеткізу үшін Акавиш және Титур жолдарын тазалау үшін жіберді. Ол Лакекан және Мацмед бекіністерін қарсылықсыз басып алды. Решеф Шаронға форттар бақылауда екенін және Акавиш қауіпсіз екенін хабарлады. Шарон өз кезегінде Оңтүстік командасына осы жетістіктер туралы хабарлап, ізраилдік командирлердің қуанышын тудырды, олар операцияның осылай сәтті басталуына риза болды.
After receiving his orders late on October 14 from Bar Lev, Sharon headed to his headquarters to prepare for the operation. His division incorporated Raviv's Brigade, Colonel Amnon Reshef's 14th Armored Brigade, and the 'Haim' Brigade commanded by Colonel Haim Erez. Attached to his division was the 243rd Paratrooper Brigade commanded by Colonel Dani Matt. Sharon planned for Raviv's brigade to attack from the east, diverting Egyptian attention away from Deversoir. Erez was tasked with transporting a pre constructed roller bridge to the crossing area at Deversoir, while one of his tank battalions would be attached to the paratroopers. Colonel Reshef was given the most critical tasks of all. Accordingly, his brigade was heavily reinforced to incorporate four armored and three mechanized infantry battalions, in addition to the division's reconnaissance battalion, commanded by Lieutenant Colonel Yaov Brom. His brigade would conduct a turning maneuver at 6:00 am on October 15 south of Akavish Road, move through the sand dunes to reach Fort Lakekan, before heading north to occupy Fort Matzmed. Reshef's brigade would then split up to clear the Akavish and Titur Roads and seize the Chinese Farm, while occupying the crossing area and awaiting Matt's brigade. Matt's paratrooper brigade, containing an additional tank company and the armored battalion, would move south west via Akavish to reach Fort Matzmed. From there, it would continue on to the Yard and cross the canal at 11:00 pm, using rubber dinghies and rafts for the tanks. Matt's brigade began moving to Tasa at 4:30 pm on October 15, before turning eastwards on Akavish. Heavy congestion on the roads made the brigade's progress very slow. A little after midnight, the brigade left Akavish and moved westward to the Yard, an area 700 meters long and 150 meters wide surrounded by protective sand walls. The site had been made long before the war. Reshef maneuvered his brigade as planned, entering into the previously discovered gap without any opposition. Leaving a combined recon and paratrooper force at the canal, he sent his tanks north and west to secure the flank of the projected crossing site and clear the Akavish and Tirtur roads from behind for the follow on bridging equipment. He seized the Lakekan and Matzmed fortifications without resistance. Reshef informed Sharon that the forts were under control and that Akavish was clear. Sharon in turn informed Southern Command of these successes, sending a wave of jubilation through the Israeli commanders, delighted that the operation had begun so smoothly.
Шайқас
Мэттке өткел аймағы мен оның төңірегінде египеттік күштердің жоқтығы туралы хабарланғанмен, ол сақтық шарасы ретінде танк ротасына Лексикон Тиртур тоғысында орналасуға бұйрық берді, өткелге қарай египеттік әрекеттерге тойтарыс беру үшін, қиылыс оңтүстігінде. Ротаның барлығы египеттік 16-шы бригаданың жаяу әскері жасаған шабуылдан кейін жойылды. Рота командирі қаза тауып, көптеген сарбаздары жарақат алды, бірақ Мэтт мұны білген жоқ. Осы уақытта Израильдің артиллериялық батареялары Батыс жағалаудағы қону алаңына оқ атып, 70 тоннаға жуық снаряд пен қару-жарақ жеткізді. Шындығында, өзеннің қарсы жағында египеттік әскерлер мүлдем болған жоқ. Өткел ақыры сағат 1:35-те басталды, жоспарланған уақыттан бес сағатқа кешікті. Сағат 9:00-ге қарай 2000 парашютист және 30 танкіден тұратын батальон өтті. Израильдіктер Батыс жағалаудағы египеттік зениттік-ракеталық кешендеріне (ЗРК) шабуыл жасау үшін рейдтік топтарды жіберді, қарсылыққа ұшырамастан оларды басып алды. Тувия Равивтің бронетранспорттық бригадасы 15 қазан күні сағат 17:00-де 16-шы дивизияның көпір басына диверсиялық шабуыл жасады, алдын ала артиллериялық дайындықтан кейін, көпір басының орталығына шығыстан шабуылдады. Египеттіктер күткендей оған тойтарыс берді, бірақ мақсатына жетті. 16-шы дивизияның оңтүстік фланкі Израильдің күшейген шабуылына ұшырағанда, египеттіктер Израильдің мақсаты Екінші армияның оң фланкін айналып өту емес, Израиль әскерлерінің каналдан өтуі үшін Батыс жағалауға дәліз ашу деп ойлады. Келесі 24 сағат бойы египеттік командирлер осы пікірде болды және сәйкес әрекет етті. Егер олар израильдіктердің нақты ниеттерін ертерек анықтағанда, Суэц каналының шығыс және батыс жағалауларындағы Деверсоир айманындағы күштері мен резервтерінің артықшылығын ескере отырып, египеттіктер Израиль операциясын жеңіске жеткізе алатын еді.
Matt had been informed that the crossing area and its environs were clear of Egyptian forces, but out of caution, ordered his tank company to deploy at the Lexicon Tirtur junction to confront any Egyptian movements towards the crossing site, just south of the crossroads. The entire company was wiped out after it was ambushed by Egyptian infantry of the 16th Brigade. The company commander was killed and most of his men were casualties, unbeknownst to Matt. Meanwhile, Israeli artillery batteries opened fire on the landing site on the west bank, delivering around 70 tons of shells and ordnance. In fact, the opposite bank was completely clear of Egyptian troops. The crossing finally got underway at 1:35 am, over five hours behind schedule. By 9:00 am, 2,000 paratroopers had crossed, along with a battalion of thirty tanks. The Israelis sent raiding parties attacking Egyptian SAMs on the west bank, while securing a without facing resistance. Tuvia Raviv's armored brigade began its diversionary attack against the 16th Division's bridgehead at 5:00 pm on October 15, striking at the bridgehead's center from the east, after a fire preparation. It was repulsed by the Egyptians, as had been expected, but succeeded in its purpose. When the 16th Division's southern flank came under increasing Israeli attack, the Egyptians assumed that the Israeli objective was to roll up the Second Army's right flank, not to open a corridor to the west bank for Israeli forces to cross the canal. For the next 24 hours, this remained the general impression among Egyptian commanders, and they reacted accordingly. Had they discovered the Israelis' true intentions earlier, the Egyptians would almost certainly have been able to defeat the Israeli operation, in light of the greater strength of their forces and reserves near the Deversoir area, on the east and west banks of the Suez Canal.
Лексикон-Тиртур торабы
Парашютшілер көшуге дайындалып жатқанда, Решефке оның өткеннен кейін көп ұзамай Египеттік жаяу әскер бөлімдері Акавишты қайтадан жапқандығы туралы хабарланды. Ол жолды тазалау үшін бір бронетанкті батальонды жіберді және қалған үш бронетанкті және үш механикаландырылған батальонды солтүстікке қарай жылжытып, Тиртур мен Қытай шаруашылығын басып алуға тапсырды. Абдул Хамидтің 16-шы бригадасының оң флангын құрайтын жаяу әскер батальоны Лексикон-Тиртур тоғысын қорғауға орналасты. Бастапқыда Решеф екі бронетанкті батальонды Лексиконға қарай солтүстікке жіберді. Израильдік танктер жаяу әскер батальонына жақындағанда, оларға танкіге қарсы қарудан қатты атыс жасалды. Олар бұл шайқаста 27 танкты жоғалтты, бірақ жеті израильдік танк батальонның Лексикондағы батыс позициясын бұзып, солтүстікке қарай әл-Галааға қарай жылжи алды. Содан кейін Абдель Хамид танк аулау отрядтарына – RPG 7 зымырандарымен және RPG 43 гранаталарымен жабдықталған он адамнан тұратын топтарға – әл-Галаа маңында орналасып, бұзылған танктерді жоюға бұйрық берді; ол сондай-ақ жаяу әскер батальонын нығайту үшін танк ротасын жіберді. 16-шы жаяу әскер дивизиясына қолбасшылық ететін бригад генерал Хафез, 18-ші механикаландырылған бригаданы 16-шы жаяу әскер бригадасының артында, бірақ дивизия резервінің бөлігі ретінде белгіленген өздігінен танк батальонысыз, Қытай шаруашылығының солтүстігіндегі қорғанысқа орналастыру арқылы израильдік шабуылды оңтүстіктен шектеуді жоспарлады. 1-ші бронетанкті бригада Латеральді жол мен канал арасындағы позицияны, 18-ші бригаданың оң флангында оңтүстікке қарай жылжыды. Бригада келгеннен кейін ол әл-Галаадағы Решеф бригадасының израильдік бронетанкілерімен шайқасты; египеттік бронетанкілер шамамен 15 танкты және бірнеше жартылай гусеницалық машиналарын жойды. Сағат 13:00-де египеттік Су-7 ұшақтары әл-Галаа ауылының үстіндегі жер шабуылы кезінде көптеген израильдік танктерді жойды. 1-ші бригада сағат 14:00-де танк батальонының флангау әрекетіне қарсы тұрып, шабуылды тойтарды және он танкты жойды. 16 қазандағы шайқастарда 21-ші дивизия 50-ден астам израильдік танкты және БТР-ді жойды, сонымен қатар израильдік әуе шабуылдары мен артиллериялық оқ жауынға ұшырады. 1-ші бригада көптеген жойылған техникаға жауапты болды, бірақ аз шығынға ұшырады. Осы уақытта майор Натан Шунаридің басқаруындағы Решефтің механикаландырылған батальондарының бірі 40-шы танк батальонының роталық мөлшердегі қалдықтарымен нығайтылды, енді бұрынғы батальон командирі жараланғаннан кейін капитан Гидеон Гилади басқарды. Шунариге Лексикон-Тиртур тоғысын басып алу тапсырылды. Ол бірінші танк ротасын жіберді, ол бастапқыда египеттік бөлімшелер жоқ деп хабарлады. Шунари алты жартылай гусеницалық машинадағы жаяу әскерін тоғысқа жіберді. Олар сол жерге жеткенде, танк ротасы жойылғанын және Гиладидің қаза тапқанын білді. Көп ұзамай көліктерге қатты атыс жасалып, олардың алға жылжуы тоқтатылды. Бөлім командирі шығын туралы хабарлады, ал Шунари батальонының қалған бөлігін тұтқындалғандарға көмектесуге бұйырды. Жаяу әскерді құтқару әрекеті сәтсіз аяқталды, ал тоғысты қорғаған египеттік батальон бригаданың артиллериясының көмегімен аймаққа қарсы ауыр атыс жасады. Египеттік қорғаушылар израильдіктерді дайын өлтіру аймағына түсірді. Әскерлері қорғанышсыз қалған және жойылу қаупі төнген Шунари кейбір күштерін қайта топтастырып, көліктермен аймақтан қашып құтылуға қол жеткізді, бірақ тоғысқа бірінші жіберілген жаяу әскер бірлігі тұтқында қалды. Решеф жауынгерлерді құтқару үшін тағы бір танк ротасын жіберді. Танкілер Қытай шаруашылығына қарай оңтүстіктен алға жылжи бастады. Олар шаруашылыққа және ауылға жақындағанда, танкіге қарсы және артиллериялық оқ жауын ротаны кері шегінуге мәжбүр етті. Натан Рехсефке қосымша қолдау жіберуді өтінді, өйткені ол Египеттің 16-шы және 21-ші дивизияларының әкімшілік базаларына кіргеннен кейін египеттік күштердің басымдығына тап болғанын білмеді. Көмек келмегендіктен, бөлім командирі жарақаттанғандарды алып жүруге және майданнан кетуге тырысты, күшті қорғауға ауыр пулеметтердің екі бөлімін тапсырды. Израильдіктер өздерінің қатарына баяу оралғанда, египеттік танктер тоғысып, израильдік күшті жойып жіберді. 16 қазанда таңғы сағат 4-ке дейін 97 танкпен операцияны бастаған Решеф бригадасы он екі сағатқа созылған шайқаста 56 танкын жоғалтып, 41-і ғана қалды. Өту орнын басып алу оңай болғанымен, қатты қарсылық Решефтің қалған мақсаттарына – каналға жол ашуға және дәлізді қамтамасыз етуге кедеріс келтірді. Решефтің күштері түскі уақытқа дейін 27 танкқа дейін азайды. Жалпы, Шарон дивизиясы сол түні шамамен 300 қаза тапқан және 1000 жараланғандарды көрсетті. Решефке дәлізді қамтамасыз етуге көмектесу үшін Шарон сағат 18:00-ге дейін оған екі танк батальонын жіберіп, санын 81 танкқа жеткізді. Тоғыс пен Қытай шаруашылығы арасындағы қатты шайқас туралы хабарларды естіген Даян Мэтт бригадасын кері тартуды және операцияны тоқтатуды ұсынды. Ол парашютшілердің жойылу қаупі төнгенін айтты және көпірлер үшін дәліз ашудың барлық әрекеттері сәтсіз аяқталғанын атап өтті. Гонен бұл ұсыныстан бас тартты, былай деді: "Егер бұл болатынын білген болсақ, көшу операциясын бастамас едік, бірақ енді көшкендіктен аяғына дейін жетіп аяқтарайық". Бар Лев Гоненмен келісті, ал Даян ұсынысын талқылауды тоқтатты. Сағат 06:00 шамасында Голда Мейр Даянға қоңырау шалып, жағдай туралы сұрады. Даян оған көпірлер әлі салылмағанын және египеттіктер Деверірге апаратын жолдарды жапқандарын хабарлады. Ол сондай-ақ египеттік қарсылықтың жеңіліске ұшырауына үміт бар екенін және көпірлер таңға дейін салынатынын айтты. Даян Мэтт парашютшілер бригадасы қарсылыққа ұшырамастан батыс жағалауға көшкенін және Оңтүстік Команды әзірге бригаданы кері тартуға ниеттенбегенін де айтты, тіпті көпір салу кешіксе де. Таңнан кейін Решеф шайқас даласын төбеден қарап көрді. Ол египеттіктердің тоғысты қорғауға күшті кедергі қойғанын көрді, олардың құрамында корпусы төмен жатқан египеттік танктер және Қытай шаруашылығының құрғаған суарналарындағы жаяу әскерлер болды. Жаяу әскер 16-шы бригаданың оң флангындағы батальоннан болды және RPG 7, зеңбірексіз мылтықтар және AT 3 Sagger зымырандарымен қолдау көрсетілді. Решеф египеттіктер Лексикон жолының екі жағын миналады, соның салдарынан ол бірнеше танктерін жоғалтты. Решеф тактиканы өзгертуге шешім қабылдады. Ол 40-шы бронетанкті батальонды жеке басқарды, бұл батальонды кешегі шайқастан құтқарылған және жөнделген танктермен нығайтты, және египеттік позицияларын флангадан шабуылдау үшін – канал бағытынан – маневр жасады, ал танк ротасы мен жаяу әскер ротасы оңтүстіктен солтүстікке қарай шабуылдады. Решефтің күштері алыстан египеттік қорғаныс позицияларын жойды, атыс және қозғалысты ауыстырып, тоғысқа жетті. Қорғаныстағы жаяу әскер батальоны үздіксіз шайқасқа шаршап, оқ-дәрі жетіспеуінен кейін шегінді, соның нәтижесінде израильдіктер тоғысты басып алды. Күшін нығайтқаннан кейін Решеф Тиртур жолын тазалауға көшті. Ол тоғыс пен Қытай шаруашылығының батыс бөлігі арасына шамамен 30 танктан тұратын батальонды қалдырды және Шарон берген екі бронетанкті батальонмен шабуылға дайындалды. Ол 16-шы жаяу әскер бригадасының сол флангын құрайтын египеттік батальон қорғаған Тиртур жолының бөлігіне назар аударды. Решефтің батальондарының бірі солтүстік-шығыстан, екіншісі батыстан шабуылдады. Египеттік батальон Миссури төбелеріндегі танктер мен танкіге қарсы қарулардың көмегімен шабуылды тоқтата алды.
While the paratroopers prepared to cross, Reshef was informed that Akavish had been closed again by Egyptian infantry units soon after his passing. He sent one armored battalion to clear the road and committed his remaining three armored and three mechanized battalions to push northwards and secure Tirtur and the Chinese Farm. An infantry battalion, forming the right flank of Abd el Hamid's 16th Brigade, was in position to defend the Lexicon Tirtur crossroads. Initially, Reshef sent two armored battalions northward on Lexicon. As the Israeli tanks neared the infantry battalion, they were met by heavy fire from anti tank weapons. They lost 27 tanks during this engagement, although seven Israeli tanks managed to break through the battalion's westernmost position on Lexicon and advance northwards to al Galaa'. Thereafter, 'Abd el Hamid ordered tank hunting squads – groups of ten equipped with RPG 7 rockets and RPG 43 grenades – to deploy around al Galaa' and destroy those tanks that broke through; he also sent a tank company to reinforce the infantry battalion. Brigadier General Hafez, commanding the 16th Infantry Division, planned to contain the Israeli attack from the south by having the 18th Mechanized Brigade occupy defenses north of the Chinese Farm, directly behind the 16th Infantry Brigade, but without its organic tank battalion, which was designated as part of the division's reserve. The 1st Armored Brigade moved southward to occupy positions between Lateral Road and the canal on the right flank of the 18th Brigade. Upon the brigade's arrival, it engaged Israeli armor from Reshef's brigade in al Galaa'; Egyptian armor destroyed around 15 tanks and several half tracks. At around 1:00 pm, sorties of Egyptian Su 7s destroyed many Israeli tanks in ground attack missions over al Galaa' village. The 1st Brigade countered a flanking attempt on its left at 2:00 pm by a tank battalion, thwarting the attack and destroying ten tanks. During its engagements on October 16, the 21st Division managed to destroy over 50 Israeli tanks and APCs, while subjected to frequent Israeli air strikes and artillery barrages. The 1st Brigade accounted for most of the kills, while suffering fewer losses. Meanwhile, one of Reshef's mechanized battalions, commanded by Major Nathan Shunari, was reinforced with company sized remnants of the 40th Tank Battalion, now commanded by Captain Gideon Giladi after the previous battalion commander had been wounded. Shunari was ordered to seize the Lexicon Tirtur junction. He sent the tank company ahead first, which initially reported no Egyptian units. Shunari dispatched an infantry unit in six half tracks to the junction. Upon reaching it, they discovered that the tank company had already been destroyed and Giladi killed. Soon the vehicles began to come under heavy fire, stopping their advance. The unit commander reported casualties, and Shunari ordered the remainder of his battalion to aid the pinned down men. Attempts to rescue the infantry failed, and the Egyptian battalion defending the junction directed heavy firepower against the area, aided by the brigade's artillery. The Egyptian defenders had managed to catch the Israelis in a prepared killing zone. Shunari, whose troops lacked cover and were threatened with annihilation, regrouped some of his forces and managed to escape the area in vehicles, but the infantry half track unit first sent to the crossroads remained pinned down. Reshef sent another tank company to rescue the infantrymen. The tanks advanced towards the Chinese Farm from the south. As they neared the farm and the village, a downpour of anti tank and artillery fire forced the company to retreat. Nathan kept pleading with Rehsef to send additional support, unaware he was facing superior Egyptian forces after entering the administrative bases of the Egyptian 16th and 21st Divisions. With no help coming, the unit commander had his men carry the wounded and attempted to leave the battlefield, tasking two sections of heavy machine guns with providing cover to the force. As the Israelis slowly made their way back to their lines, a group of Egyptian tanks intercepted and wiped out the Israeli force. By 4:00 am on October 16, Reshef's brigade, which had begun the operation with 97 tanks, had lost 56 in just twelve hours of fighting, leaving only 41 remaining. Although seizing the crossing site had been accomplished easily, stiff resistance had prevented Reshef from achieving his remaining objectives, namely opening the routes to the canal and securing a corridor. Reshef's force would further drop to just 27 tanks by noon. As a whole, Sharon's division suffered some 300 killed and 1,000 wounded that night. To help Reshef secure the corridor, Sharon supplied him with two tank battalions by 6:00 pm, propping his numbers up to 81 tanks. Hearing reports of the heavy fighting taking place between the junction and the Chinese Farm, Dayan suggested withdrawing Matt's brigade and canceling the operation. He voiced concerns that the paratroopers were threatened with annihilation and noted that all attempts to open a corridor for the bridges had failed. Gonen rejected the suggestion, stating that, "If we knew in advance this was going to happen we would not have started the crossing operation, but now that we have crossed then let us follow through to the bitter end." Bar Lev concurred with Gonen, and Dayan decided not to press his suggestion. At around 6:00 am, Golda Meir telephoned Dayan to inquire about the situation. Dayan informed her that the bridges had not yet been laid and that the Egyptians had closed the routes leading to Deveroir. He also stated there were high hopes that Egyptian resistance would be overcome and that the bridges would be laid during the morning. Dayan also told her that Matt's paratrooper brigade had crossed to the west bank without encountering resistance and that Southern Command, as yet, had no intentions of withdrawing the brigade, even if the bridge laying was delayed. Shortly after dawn, Reshef conducted a reconnaissance of the battlefield from a hilltop. He saw that the Egyptians had set up a strong blocking position defending the junction, composed of Egyptian tanks situated in hull down positions and infantrymen in foxholes and the now dry irrigation ditches of the Chinese Farm. The infantry were from the 16th Brigade's right flank battalion and had the support of recoilless rifles, RPG 7s, and some manually guided AT 3 Sagger missiles. Reshef discovered that the Egyptians had mined both sides of Lexicon Road, to which he had lost several of his tanks. Reshef decided to change tactics. He personally commanded the 40th Armored Battalions, after reinforcing it with tanks salvaged and repaired from the previous night's fighting, and maneuvered to attack from the west – from the direction of the canal – hitting Egyptian positions in the flank, while a tank company and an infantry company attacked from south to north. Reshef's forces engaged the Egyptians from long range, picking off defensive positions from afar, while using alternate fire and movement to advance to the crossroads. The defending infantry battalion, exhausted by continuous fighting and suffering from a severe lack of ammunition, soon withdrew allowing the Israelis to at last seize the junction. After receiving reinforcements, Reshef focused on clearing the Tirtur Road. He left a battalion of around 30 tanks between the junction and the western part of the Chinese Farm, and prepared to attack with two armored battalions provided by Sharon. He concentrated on the section of the Tirtur Road defended by an Egyptian battalion forming the left flank of the 16th Infantry Brigade. One of Reshef's battalions attacked from the north east, the other from the west. The Egyptian battalion managed to halt the advance, aided by fire from tanks and anti tank weapons on the slopes of Missouri, a hill north west of the Chinese Farm, causing Reshef to break off his attack. This last attempt left Reshef's brigade in a desperate situation. He had 27 tanks remaining and was running short on ammunition and supplies. Reshef requested authorization from Sharon to withdraw his brigade to Fort Lakekan to regroup his forces and regain combat effectiveness. The 162nd Division, concentrated south of Tasa, had been standing by to cross the canal since dawn on October 16. The division advanced towards the canal, but movement was hampered by the massive traffic jams on the roads leading to the canal. When Adan realized that Akavish was closed, he ordered a tank battalion to make a turning maneuver through the desert to reach Deversoir. When it arrived, Sharon contacted Adan, explaining Reshef's difficult situation, and requested that the battalion be placed under his command. Adan accepted, and Sharon in turn authorized Reshef's request to pull back and regroup, replacing his brigade with the tank battalion. After receiving his new orders, Adan moved his division to occupy a series of positions opposite 'Abd el Hamid's 16th Brigade. One of Adan's armored brigades had been placed as a reserve force under Southern Command. 'Abd el Hamid's left flank infantry battalion, blocking Tirtur, repelled Israeli tanks attacking westwards and thwarted Adan's efforts to clear the road. Adan realized that, without infantry support, breaking through the Egyptian positions would prove costly. However, at 2:00 pm, Southern Command notified Adan that he would soon receive the 35th Paratrooper Brigade, which had been transported by helicopters from Ras Sudar on the Gulf of Suez to Refidem east of the canal. The brigade made its way to the canal in buses and was greatly delayed by the traffic on Akavish road. Adan had expected the unit to arrive well before dusk, but the brigade commander, Colonel Uzi Ya'iri, only arrived at 10:00 pm. The rest of his brigade soon arrived, transported by helicopters after the buses had come to a complete standstill.
Парашютшілердің әрекеті
Адан Я’иримен Аданның бұрынғы басқару пунктінде кездесті. Адан жағдайды қысқаша түсіндірді, ал Я’ири қысқаша талқылау барысында жоспарын баяндады. Оған Акавиш пен Тиртурды тазалау міндеті жүктелді. Түнгі сағат 23:30-да десантшылар жылжуды бастады, лейтенант-полковник Ицхак Мордехай басқаратын батальон алға шықты. Я’ири шұғыл қимылға көшуді шешті, египеттік қорғаныс туралы жеткілікті мәлімет алуға немесе тиісті барлау жүргізуге күтпеді. Оның бөлімшесінде артиллериялық бақылаушылар болмады, сондықтан біреуін күтудің орнына, десантшылар 162-ші дивизияның басқару желісінен оттық қолдау сұрауына келісті. Бригада бронетехникасыз әрекет етті. Біраз уақыттан кейін Мордехай батальоны Тиртур мен Акавиш ең жақын жерге жетті, олардың арасындағы қашықтық шамамен 2:45-те олар Тиртур маңында орналасқан Абдел Хамидтің сол жақ батальонымен байланысқа түсті. Батальон десантшыларға тиімді артиллериялық оқтарды бағыттады, сонымен қатар египеттік жаяу әскерлерден ауыр пулемет пен шағын қарудан атыс жасалды. Десантшылар пулемет позицияларына шабуыл жасауға тырысты, кейбір жерлерде египеттік қатарларға бірнеше метрге жақындады. Десантшылардың роталары таралып кетті, бірақ египеттік қорғанысқа бірнеше рет жетуге тырысып сәтсіз аяқтады. Израильдік артиллерияның атысы тиімсіз болды. Египеттік жаяу әскерлері десантшылардың қозғалысын басып, қанаттан шабуыл жасау әрекеттерін тойтарды. Көптеген рота және взвод командирлері қаза тапты немесе жараланды. Адан Я’ириге бригадасының майданын тарылтып, Акавишты тазалауға назар аударуды бұйырды, бірақ алдыңғы десантшы батальоны соншалықты қатты атысқа ұшырады, маневр жасау мүмкін болмады. Таң атқанда Адан, егер пантондық көпірді қараңғының қалған сағаттарында каналға жеткізе алмаса, канал арқылы көпір салынбастан бір күн өтіп кететінін, ал күндіз десантшылар көбірек шығынға ұшырайтынын түсінді. Ол сағат 3:00-де Акавишті барлау үшін жартылай гусеницалық рота жіберді. Жарты сағаттан кейін рота ешқандай қарсылыққа тап болмай, өткелге жеткенін хабарлады. Египеттік батальон десантшылармен шайқаста барлық назарын Тиртурдағы израильдіктерге шоғырландырып, Акавиштегі оқиғаларды елемеді. Адан тәуекелді шешім қабылдады, алмастырылмайтын понтонды Акавиш арқылы каналға жіберді. Израильдік бульдозерлер жолды қираған бөлшектерден тазартты, ал израильдіктер Лейкекан бекінісіне жетіп, содан кейін солтүстікке бұрылып, ақыры өткелге жетті. 143-ші дивизияның әскери инженерлері дереу көпір құрылысын бастады. Таң атқанда Я’ири Аданнан бригадасын кері қайтаруға рұқсат сұрады, десантшылар әзірге египеттік қатарларға жетпегенін айтты. Гонен рұқсат бермеді, тек жараланғандарды медициналық эвакуациялауға келісті. Бар-Лев Аданның басқару пунктіне барып, десантшылардың жағдайының ауырлығын түсінгеннен кейін бұл шешім өзгертілді. Қарулы батальон десантшыларды жабу үшін жіберілді, бірақ оларды таба алмады. Десантшылар өз орнын көрсету үшін қызыл түтін шығарды, бірақ бұл кері әсер етті, өйткені египеттіктер де түтінді байқап, оларға дәл артиллериялық оқтарды бағыттап, одан әрі шығын келтірді. Танкілер қорғанысқа шабуыл жасады, бірақ шығынға ұшырап, кері шегінді. Кері шегінуді ашық жерде жүргізу мүмкін емес екені анық болды. Десантшыларды және жараланғандарды эвакуациялау үшін БТР-лер мен жартылай гусеницалық машиналар жеткізілді, бұл оқ астында жүрді. Израильдіктер, соңынан достық танктер келе, ақыры кері шегінді. 14 сағатқа созылған, тоқтатылмаған шайқаста десантшылар ауыр шығынға ұшырады, шамамен 40-70 адам қаза тауып, 100 адам жараланды. Я’ири "Біз жетпіс адамды жоғалттық, өйткені біз жаудың қорғанысы туралы тиісті ақпаратсыз тым асығыс қимылға көштік" деді. Кері шегіну кезінде бронетехника да көп шығынға ұшырады.
Adan met Ya'iri at Adan's former command post. Adan briefly explained the situation and, in a short discussion, Ya'iri laid out his plan. He was tasked with clearing Akavish and Tirtur. At 11:30 pm, the paratroopers began moving, with a battalion under Lieutenant Colonel Yitzhak Mordechai spearheading the advance. Ya'iri, acting with a sense of urgency, had decided to go into action without awaiting sufficient intelligence, or performing adequate reconnaissance on Egyptian defenses. His unit lacked artillery observers and, rather than wait for one to arrive, it was agreed the paratroopers would request fire support of the 162nd Division's command net. The brigade was acting without armor support. After some time, Mordechai's battalion had reached an area where Tirtur and Akavish were closest, the distance between them no wider than At around 2:45 am, they came into contact with Abd el Hamid's left flank battalion, positioned around Tirtur. The battalion directed effective artillery fire against the paratroopers, who were also receiving heavy machine gun and small arms fire from entrenched Egyptian infantry. The paratroopers attempted to assault the machine gun positions, in places advancing to within a few meters of Egyptian lines. The paratrooper companies spread out, but repeatedly failed to reach the defenses. Israeli artillery fire was ineffective. Egyptian infantry were able to suppress the paratroopers' movement and thwart flanking attempts. Most company and platoon commanders were killed or wounded. Adan ordered Ya'iri to narrow his brigade's front and focus on clearing Akavish instead, but the lead paratrooper battalion was under such heavy fire that it was impossible to maneuver. With dawn nearing, Adan realized that if the pontoon bridge could not be brought to the canal during the few remaining hours of dark, an entire day would pass without a bridge being laid across the canal, and in daylight, the paratroopers would sustain more casualties. He sent a half track company to reconnoiter Akavish at 3:00. Half an hour later, the company reported it had reached the crossing site without encountering any resistance. The Egyptian battalion fighting the paratroopers had focused all their attention on the Israelis at Tirtur, ignoring activity on Akavish. Adan took a risky decision, sending the irreplaceable pontoons down Akavish to the canal. IDF bulldozers cleared the road of wreckage and debris, and the Israelis reached Fort Lakekan before turning northwards, finally reaching the crossing site. Bridge construction was started immediately by military engineers of the 143rd Division. At dawn, Ya'iri requested approval from Adan to withdraw his brigade, the paratroopers having thus far been unsuccessful in reaching Egyptian lines. Gonen denied the request, approving only medevac for the wounded. This was countermanded after Bar Lev visited Adan at his command post and realized the gravity of the paratroopers' situation. An armored battalion was tasked with covering the paratroopers, but was unable to locate them. The paratroopers released red smoke to pinpoint their position, but this backfired as the Egyptians also spotted the smoke, directing accurate artillery fire against them and inflicting further casualties. The tanks assaulted the defenses, but suffered losses and fell back. It became evident that withdrawal could not be accomplished in the open; APCs and half tracks were brought up to extract the paratroopers and the wounded—all the while under fire. The Israelis finally withdrew under cover of friendly tanks. In 14 hours of almost uninterrupted combat, the paratroopers suffered heavy casualties, with some 40–70 killed and 100 wounded. Ya'iri would state that "We had suffered seventy casualties because we went into action too hastily, without proper intelligence on the enemy's defenses." Armored losses sustained during the withdrawal were also heavy.
Мысырдың әскерін шығаруы
Израильдік бронетанк бригадалары, негізінен Нир, Әмір және Равив бригадалары, десантшылар шығарылғаннан кейін 16-шы бригадамен күресуді жалғастырды. Израильдіктер таңғы сағат 5:00-ден бастап 21-ші дивизияның бөлімшелеріне қарсы әуе және артиллериялық шабуылдарды күшейтті. Мысырлықтар өздерінің позицияларына шабуыл жасайтын 80-нен астам Израиль танкісі бар екенін есептеді. 17 қазан күні таңғы сағат 7:00 шамасында 21-ші дивизияға аль-Галаа ауылының маңында Израильдің бронетехникасын ығыстырып шығару және Мацмед фортын басып алу туралы бұйрық берілді. Бұл Израильдің енуін тоқтату және батыс жағалаудағы көпір басын жою мақсатындағы египеттік күш-жігердің бір бөлігі болды. Ораби 18-ші механикаландырылған бригаданы қорғаныс позициясында ұстады және оның танк батальонынан айырды, ал 14-ші бригада египеттік көпір басының басқа бөліктерін қорғады. Сондықтан ол 1-ші бригадаға қалған 53 танкімен шабуылды жүзеге асыруды тапсырды. Таңғы сағат 8:00-де мысырлықтар аймаққа әуе және артиллериялық соққыны он бес минутқа соқты, содан кейін шабуыл басталды. Мысырлық танктер ауыл маңында Израильдің бронетехникасын жойды және сағат 9:00-ден кейін қатты қарсылыққа тап болып, Мацмед фортының солтүстік бекінісіне жетті. Бірақ олар көп ұзамай әуе шабуылымен қолдау көрсеткен Израильдің жерден атқан отына ұшырады. Израильдік танктер қарсы шабуыл жасап, айтарлықтай алға жылжуға қол жеткізді. Бронетанк шайқасы кешкі сағат 9:00-ге дейін жалғасты, сол кезде 1-ші бригада өзінің бастапқы шекараларын қалпына келтірді. Осы арада, 17:00-де 18-ші бригаданың механикаландырылған жаяу әскер батальондарының бірі аль-Галааға жасаған шабуыл ауыр шығынмен сәтсіз аяқталды, содан кейін бригадаға он танк бөлінді. Израильдік бронетехника ферма маңындағы суару каналдарын басып алып, оларда бекініп, қорғаныс позициясын нығайтты. Мысырдың Израильдің дәлізіне немесе көпір басына жасаған шабуылдары ауыр шығынмен сәтсіз аяқталды. 1-ші бригадада 20 танкіні жоғалтқаннан кейін 33 танкі ғана қалды. Бұл екінші армия басшылығын 18 қазанда 21 танктан тұратын батальонды 2-ші жаяу әскер дивизиясынан солтүстікке қарай, 16-шы дивизияның көпір басындағы танктардың азаюын тоқтату үшін ауыстыруға мәжбүр етті. Батальон оңтүстікке қарай жылжығанда, көптеген Израиль ұшақтары оған шабуыл жасап, оны шығысқа бұруға және шөл даласына таралып кетуге мәжбүр етті, осылайша шығыннан сақтады. Батальон кейін 21-ші дивизияға қосылды. Абдул Хамид 17 қазан күні сағат 17:30-да өз күштерінің қиын жағдайын хабарлады. 16-шы бригада үш күн қатарынан ауыр шайқаста болды – оқ-дәрі азайып қалды, бригада жоғалтуларының нәтижесінде, оның ішінде артиллерия бөлімдерінің жойылғанына байланысты қарсыластарынан сандар жағынан және қару-жарақ жағынан кеміп қалды. Абдул Хамид 16-шы дивизия штабынан кері шегіну туралы бұйрық алды. Оның бригадасы Қытай фермаларындағы позицияларын тастап, 17-18 қазан түнінде солтүстікке қарай 18-ші механикаландырылған бригаданың шекараларын нығайтты. Бұл Израиль күштеріне Тиртур және Акавиш жолдарын ашты, соның нәтижесінде "Абирай Лев" операциясы жалғасты. Бірақ Миссури египеттіктердің бақылауында қалды және Израильдің каналға апаратын дәлізіне қауіп төндірді.
The Israeli armored brigades, principally those of Nir, Amir and Raviv, continued engaging the 16th Brigade after the paratroopers were withdrawn. The Israelis concentrated air and artillery attacks against 21st Division's units from 5:00 am. The Egyptians estimated there were upwards of 80 Israeli tanks attacking their positions. At around 7:00 am on October 17, the 21st Division received orders to evict Israeli armor from the vicinity of al Galaa' village and capture Fort Matzmed, as part of a larger Egyptian effort to seal the Israeli penetration and destroy the bridgehead on the west bank. Since Oraby had the 18th Mechanized Brigade in defensive positions and stripped of its tank battalion, and the 14th Brigade defending other parts of the Egyptian bridgehead, he tasked the 1st Brigade to execute the attack with its remaining 53 tanks. At 8:00 am, the Egyptians conducted an air and artillery strike on the area for some fifteen minutes, after which the attack commenced. Egyptian tanks managed to destroy Israeli armor near the village and reached the northern strongpoint of Fort Matzmed just after 9:00 am in the face of heavy resistance. However, they were soon repelled by Israeli ground fire supported by air strikes. Israeli tanks then counterattacked and managed to advance significantly. The armored battle continued in a see saw fashion until 9:00 pm, by which time the 1st Brigade had restored its original lines. Meanwhile, a 5:00 pm attack by one of the 18th Brigade's mechanized infantry battalions on al Galaa' failed with heavy losses, and ten tanks were then allocated to the brigade. Israeli armor had occupied irrigation ditches around the farm and were entrenched in them, which significantly enhanced their defensive position. Egyptian attacks directed against the Israeli corridor or the bridgehead failed, with heavy losses. The 1st Brigade had just 33 tanks remaining after losing 20 tanks. This prompted Second Army command to transfer a battalion of 21 tanks on October 18 from the 2nd Infantry Division to the north to reinforce the dwindling tank numbers in 16th Division's bridgehead. As the battalion moved south, a large number of Israeli aircraft attacked the formation, forcing it to undertake evasive maneuvers, turning eastwards and fanning out in the desert terrain, thereby avoiding losses. The battalion was then attached to the 21st Division. Abd el Hamid meanwhile reported the dire situation of his forces at 5:30 pm on October 17. The 16th Brigade had been in heavy combat for three consecutive days – ammunition was becoming scarce, and the brigade was heavily outnumbered and outgunned due to its losses, including the destruction of its artillery units. Abd el Hamid received orders from 16th Division headquarters to retreat. His brigade abandoned its Chinese Farms positions and reinforced the lines of the 18th Mechanized Brigade to the north during the night of October 17/18. This finally opened the Tirtur and Akavish roads to Israeli forces, ensuring Operation Abiray Lev would proceed. Missouri remained in Egyptian hands though, posing a threat to the Israeli corridor to the canal.
Салдары
17 қазанда сағат 16:00 шамасында понтондық көпір толық құрастырылып, канал арқылы алғашқы израильдік көпір ашылды. 18 қазанда таңертең дөңгелек көпір салынды, ал түстен кейін Адан дивизиясы Батыс жағалауға өтіп, одан кейін Кальман Маген дивизиясы келді. Адан, Магеннің қолдауымен, Біріккен Ұлттар Ұйымының атысты тоқтату әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін Суэцке жетіп, египеттік Үшінші армияның екі жаяу әскер дивизиясын қиып тастады. Шарон да дивизиясының бір бөлігімен бірге өтіп, Суэц каналына дейінгі израильдік дәлізін қорғауға және кеңейтуге тырысты, сонымен қатар Солтүстікке қарай Исмаилияға шабуыл жасап, Екінші армияны да қиып тастауға әрекеттенді. Оның күш-жігері тоқтап, Исмаилияға жете алмады (Исмаилия шайқасына қараңыз), ал маңызды позицияларды басып алуға және Израильдің шығыс жағалаудағы дәлізін кеңейтуге жасаған тырысыстары тиімсіз болды. Бұл, әрине, израильдіктердің жеңісі болғанымен, Қытай фермасы шайқасы израильдік қатысушылар арасында ең жаман естеліктердің бірі ретінде сақталды және соғыстың ең қатыгез шайқастарының бірі деп еске алынады – египеттіктер мен израильдіктердің екеуі де ауыр шығынға ұшырады. Шайқас аяқталғаннан кейін Даян майданды аралады. Оны еріп келген Решеф: «Осы өлім сарқылына қараңыз!» деді. Алдындағы қиратуға таң қалған министр аяқталған сөздерін күңкілдеп айтты: «Сендер бұл жерде не жасадыңдар!» Кейін Даян еске алды: «Мен соғысқа немесе шайқас көріністеріне жаңа емеспін, бірақ мұндай көріністі ешқашан көрген емеспін – тіріде де, суреттерде де, ең қорқынышты соғыс фильмдерінде де. Көзге көрінетіндей алысқа созылған қырғын алаңы болды». Шарон да оқиғаның кейінгі жағдайларын әсерлі түрде баяндады: «Дәл осылай, танктердің қару-жарақпен шайқасқандай болды. Жақындасаң, египеттік және еврей әскерлерінің бір-біріне жақын жатқан денелерін көресің, өртенген танктерінен секіріп шығып, бірге өлгендерін көресің. Ол жерде болған оқиғаны ешбір сурет түсіре алмас еді, ешбір сурет оның мәнін толыққанды жеткізе алмас еді». Египеттіктер мен израильдіктердің екеуі де шайқаста ауыр шығынға ұшырады. Израильдік бөлімшелер адам мен техника жағынан үлкен шығынға ұшырады; Решефтің шайқастың алғашқы түніндегі бронетехникалық шығындары 14 қазандағы сәтсіз шабуыл кезіндегі египеттік бронетехникалық шығындарымен салыстыруға болады. Өз тарапынан, 16-шы дивизияның көпір басындағы египеттік бронетанкілік күштерінің саны күрт азайды. 18 қазанға қарай 21-ші бронетанкілік дивизияда шайқастың басында қол жетімді 136 танктың 40-тан астамы қалмады (күшік ретінде алынған 21 танкты есептемегенде), ал 16-шы жаяу әскер дивизиясында органикалық танк батальонында бар болғаны 20 танк қалды. Бұл Египеттің израильдіктерге барынша көп шығын келтіру стратегиясына қызмет етті, бірақ, екінші жағынан, шайқас кезінде бастама израильдіктерге өтті.
At around 4:00 pm on October 17, the pontoon bridge had been fully assembled, opening the first Israeli bridge across the canal. The roller bridge was laid soon after at dawn on October 18, and by afternoon, Adan's division crossed to the west bank followed by Kalman Magen's division. Adan, supported by Magen, would go on to reach Suez after the failure of a United Nations ceasefire, thereby cutting off two infantry divisions of the Egyptian Third Field Army. Sharon also crossed with part of his division, simultaneously trying to defend and expand the Israeli corridor to the Suez Canal—as well attacking northwards on the west bank to Ismailia in an attempt to similarly cut off the Second Army. His efforts bogged down, and he was unable to reach Ismailia (see Battle of Ismailia), while attempts to seize critical positions and expand the Israeli corridor on the east bank saw little to no success. While ultimately an Israeli victory, the Battle of the Chinese Farm has an especially infamous legacy among Israeli participants, and it is remembered as one of the most brutal battles of the war—and for the heavy losses incurred by both the Egyptians and Israelis. After the battle had ended, Dayan visited the area of the battlefield. Reshef, who accompanied him, said, "Look at this valley of death." The minister, taken aback by the great destruction before him, muttered in an undertone, "What you people have done here!" Later, Dayan would recount that: "I am no novice at war or battle scenes, but I have never seen such a sight, not in reality, or in paintings, or in the worst war movies. Here was a vast field of slaughter stretching as far as the eye could see." Sharon would also provide his own poignant account of the aftermath: "It was as if a hand to hand battle of armor had taken place Coming close you could see the Egyptian and Jewish dead lying side by side, soldiers who had jumped from their burning tanks and died together. No picture could capture the horror of the scene, none could encompass what had happened there." The losses suffered by both the Egyptians and the Israelis in the battle were severe. Israeli units suffered heavy casualties in men and equipment; Reshef's armored losses during the first night of the battle alone were comparable to Egyptian armored losses on the disastrous October 14 offensive. For their part, the numbers of Egyptian armored forces within 16th Division's bridgehead severely dwindled. As of 18 October the 21st Armored Division had no more than 40 tanks remaining of an original 136 tanks available at the start of the battle (not counting 21 tanks received as reinforcements), while the 16th Infantry Division had just 20 tanks remaining in its organic tank battalion. This attrition served Egypt's war strategy of inflicting maximum casualties on the Israelis, even though, from another perspective, the initiative had passed to the Israelis during the battle.
Белгілі қатысушылар
Ұрысқа қатысушылардың арасында Мохамед Хусейн Тантауи мен Эхуд Барак, сол кездегі подполковниктер болды. Тантауи 16-шы жаяу әскер бригадасы құрамындағы жаяу әскер батальонына қолбасшылық етті. 16 қазанда Решефтің бронетехникасымен, ал кейіннен 16-17 қазан түнінде Мордехайдың десантшыларымен шайқасты және осы шайқаста батылдығы үшін марапатталды. Барак шайқаста бронетанкілік батальонға қолбасшылық етті және ізраилдік десантшыларды құтқару операциясын жеке басқарды. Екеуі де кейіннен өз елдерінде қорғаныс министрлері болып қызмет етті және сол қызмет барысында қайтадан кездесті. Тағы бір белгілі қатысушы – болашақ израильдік генерал және саясаткер Ицхак Мордехай, ол сол кезде израильдік десанттық батальонының командирі болған.
Among the participants of the battle were Mohamed Hussein Tantawi and Ehud Barak, then lieutenant colonels. Tantawi commanded an infantry battalion under the 16th Infantry Brigade. He engaged Reshef's armor during October 16 and later Mordechai's paratroopers during the night of October 16/17, and was decorated for valor during the battle. Barak commanded an armored battalion during the battle and personally led the armored effort to extricate the Israeli paratroopers. Both men would later serve as Ministers of Defense in their respective nations and encounter each other again in that capacity. Another notable participant was future Israeli general and politician Yitzhak Mordechai, then an Israeli paratrooper battalion commander.