Кіріспе

ақсүйек отбасы

Фабиан Готтлиб Фюрст фон дер Остен Сакен (Фабиа́н Вильге́льмович О́стен Са́кен; – ) – Ресей империясының әскери маршалы, Варшава герцогтығына қарсы әскерді басқарған және кейіннен французға қарсы коалицияның қаланы қысқа мерзімге басып алу кезінде Парижды басқарған.

Ерте мансап

Остен Сакен Ревальде, қазіргі Эстонияда, Балтық немістерінің ақсүйек отбасында, барон Вильгельм Фердинанд фон дер Остен Сакеннің (1700-1754) және оның әйелі Хедвиг Элеонора фон Удамның (1712-1778) ұлы ретінде дүниеге келді. Әкесі 1754 жылы қайтыс болғанға дейін граф Буркхард Кристоф фон Мюннихтің капитан-адъютанты болған.

Өмірбаян

Остен Сакеннің әкесі қайтыс болғанда, ол екі жаста еді және балалық шағын жақында қырсынуда өткізді. 1766 жылдың 18 қазанында Капорский мушкетер полкіне подпрапорщик болып қабылданды. 1769 жылы, 1768–1774 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде, Хотин қамалына және басқа да шайқастарға қатысты. Әскери ерлігі үшін сол жылдың қыркүйек айында прапорщик, ал 1770 жылы екінші лейтенант атағына көтерілді. 1770 жылдан 1773 жылға дейін Александр Суворовтың басшылығындағы Нашебургский мушкетер полкінде қызмет етіп, Бар конфедерациясына қарсы күресті. 1786 жылы подполковник болды және 1789 жылдың 19 шілдесіне дейін қызмет еткен Мәскеу гренадер полкіне тағайындалды. Содан кейін Ростовский мушкетер полкіне тағайындалып, 1787–1792 жылдардағы орыс-түрік соғысында шайқасты. Прут өзеніндегі шайқастардағы және Фокшаниді алғандағы еңбегі үшін 4-дәрежелі Санкт-Владимир орденімен марапатталды. Кейіннен ол Измаилде өзгелерден ерекше көзге түсіп, Суворовтың мақтауына ие болды – оның батырлығы мен сақтығы жауызда толық жеңіске жетуге үлкен үлес қосты. 1792 жылдың 10 тамызында полковник болып тағайындалды және 1793 жылдан бастап Польшадағы Черниговский мушкетер полкінде қызмет етті. Вильнюс маңындағы шайқасқа қатысқаны үшін батырлығы үшін жазуы бар алтын қылышпен марапатталды. 1797 жылдың 28 қыркүйегінде генерал-майор, ал 1799 жылдың 11 шілдесінде генерал-лейтенант шенімен Екатеринослав гренадер полкінің бастығы болды. Екінші Цюрих шайқасынан кейін тұтқынға алынып, 1801 жылға дейін Нансиде қамауда болды. Ресейге оралғаннан кейін Гродно және Владимир облыстарында орналасқан резервтік корпустың басшысы болды.

Наполеон соғыстары

Пультуск пен Эйлау шайқастарындағы әрекеттерінің нәтижесінде Фрайхерр фон Остен Саккен 2-ші дәрежелі Санкт-Владимир орденімен және Пруссияның Қызыл Бүркіт орденімен марапатталды. Біраз уақыттан кейін граф Левин Август фон Беннигсеннің тапсырысымен қудаланды. Соңғысының аділдігі оны отставкаға кете және Санкт-Петербургте бес жыл өткізуге мәжбүр етті. Наполеон Ресейге басып кірген кезде Остен Саккен Волыньде орналасқан резервтік корпусқа жетекшілік етіп, әскери қызметке қайта оралды. Оған империяның оңтүстік шекарасын саксон және австриялық әскерлердің болуы мүмкін шабуылдарынан қорғау міндеті жүктелді. Волковьск маңындағы шайқаста генерал Жан Рейньер басқаратын француз корпусын жеңді. Рейньердің жеңілісінен кейін Остен Саккен шекараны кесіп өтіп, Варшава герцогтығына басып кірді, граф Михаил Милорадовичпен бірігіп Варшаваны жаулады. Кейіннен ол князь Йозеф Понятовскийге қарсы табысты операциялар жүргізді. Польшаны сәтті жаулап алғаны үшін Александр Невский орденімен марапатталды. Наполеон соғыстарының қалған бөлігінде Блюхер басқаратын Силезия армиясының жорықтарына қатысып, Кацбах шайқасында болды. Осы шайқастан кейін ол толық генерал шеніне көтерілді. Лейпциг шайқасындағы батылдығы үшін 2-дәрежелі Георгий орденімен марапатталды. Ол Бриен шайқасында Ресей армиясын басқарды және осы маңызды жеңісі үшін Санкт-Андрей орденімен марапатталды. Бірнеше келесі шайқастарда ол Блюхердің орнына Силезия армиясына қолбасшылық етті. 1814 жылдың 19 наурызында Остен Саккен Париждің генерал-губернаторы болып тағайындалды. Жүз күндік соғыста Майкл Андреас Барклей де Толлидің басшылығында қызмет етті.

Кейінгі жылдар

Соғыс аяқталғаннан кейін Остен Сакен 3-ші жаяу әскер корпусына Барклей де Толли қайтыс болғанға дейін басшылық етті, содан кейін 1-ші армияның бас қолбасшысы болды. 26 тамызда ол Мемлекеттік кеңеске қабылданды. 1821 жылғы 8 сәуірде оған Империялық Ресейдің графы титулы берілді. Таққа отырғанда император Николай I оны Углицкий жаяу әскер полкінің бастығы етіп тағайындады, кейіннен бұл полк Остен Сакен полкі деп аталды. 1826 жылғы 22 тамызда граф Остен Саккен Ресей империясының фельдмаршалы болды, ал 22 қыркүйекте 1-дәрежелі Әулие Владимир орденімен марапатталды. Қараша көтерілісі басталғанда Остен Сакен Киев, Подолия және Волынь аймақтарының әскери губернаторы болды. Оның шапшаң және тиімді әрекеттері үшін император оған князь (князь) атағын берді. 1835 жылы 1-ші армия таратылды, ал Остен Сакен бас қолбасшы шенімен және император сарайларының бірінде тұру құқығымен әскери қызметтен босатылды. Екі жылдан кейін ол 85 жасында Киевте қайтыс болды.