Кіріспе

Пуэрто-Рико фестивальдарында кездесетін фольклорлық кейіпкер – вежиганте, көбінесе карнавал уақытында көрінеді. Вежигантелердің дәстүрлі түстері жасыл, сары және қызыл немесе қызыл және қара болған. Бүгінде вежигантелер жарқын түсті, әшекейлі маска киеді, олардың маскалары костюмдерінің түстеріне сәйкес келеді және жартас сияқты қанаттарды бейнелейді. Вежиганте атауы "vejiga" (қауынша) және "gigante" (алп) сөздерінен шыққан, себебі бұрын сиыр қауыншаларын үрлеп, бояу салған. Бұл маскалар әсіресе Лоиза және Понседе жалғасып келе жатқан фестивальдармен байланысты.

Шығу тегі

12 ғасырда Испанияның қасиетті покровители, елші Жақып, 844 жылы Клавихо шайқасында католик әскерін морилерге қарсы жеңіске жетеледі деп есептелген. Оның қасиетті күнінде, адамдар жеңісті тойлағанда, вежиганте жеңілген морилерді бейнеледі. 17 ғасырда Испанияда вежиганттар адамдарды шіркеуге қайта оралуға қорқыту үшін жасалған демонды көрсететін шерулер жиі кездесетін. Сервантестің 1615 жылы жазылған «Дон Кихот» романында вежиганттар туралы айтылады, онда олар жақсылық пен жамандық арасындағы шайқаста Ібілісті символдау үшін қолданылған. Пуэрто-Рикода бұл шерулер африкалық және таино мәдениеттерінің ықпалымен жаңа мағынаға ие болды. Таино тайпасы керамика жасаумен және «семис» деп аталатын құдайларды жасаумен айналысты, сондай-ақ шебер маска жасаушылар да болды. Вежиганте маскалары көбінесе қорқынышты болуға арналған.

Сент-Джеймс мейрамдары

Қасиетті Жақып елші мерекесі, әлде Сантьяго Апостол деп те аталады, Пуэрто-Рикода 25 шілдеде тойланады. Әдетте, келесі күні Лоиза Алдеасы мен оның төңірегінде Жақып елшіні құрметтейтін бірнеше шерулер басталады, онда "el caballero", "los vejigantes", "los viejos" және "las locas" сияқты бірнеше кейіпкерлер көрінеді. Бүгінгі фестивальдардағы кейбір заманауи суретшілер мен ғалымдар вежиганте колониализм мен империализмге қарсылықтың символы деп есептейді.

Лоиза

Лоизада вехигант маскалары кокостан жасалады, оның қабығы ойылып, адам бетіне ұқсату үшін қолданылады. Көзі мен аузы кокостан қашалып жасалады, ал бамбук тістер қосылады. Костюм "свитерден" жасалған, ол қолдарында қанаттарды еске түсіретін көптеген қосымша матаға ие.

Понсе

Понседе вежигант маскалары қағаз қамырдан жасалады және көбінесе көптеген мүйіздері болады. Баррио Плайяда (Понсе) жыл сайын үш күнге созылатын Вежигантес карнавалы тойланады. Комбинезон Лойзада қолданылатын костюмдарға өте ұқсас.

Танымал мәдениетте

Marvel Comics «Fantastic Four» атты бір рет жарияланған комиксті шығарды, «Ataque del M.O.D.O.K.» комиксінде пуэрторикалық супербатыр El Vejigante тұңғыш рет пайда болды, ол Уилкс Барр/Скрантон RailRiders кіші лигалық бейсбол командасының үлгісімен жасалған. Сонымен қатар, Wilkes Barre/Scranton RailRiders командасы Copa кешінде «Wilkes Barre/Scranton Vejigantes» болып өнер көрсетеді. 2024 жылы пуэрторикалық күрескер Дэмиан Прист Wrestlemania XL-ге шығарда вехигант маскасын киді.