Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық Радж және Пәкістанның княздығы Нагар (, Риясат Нагар) – Пәкістанның Гилгит-Балтистан аймағының солтүстігінде орналасқан княздық мемлекет. 1947 жылдың тамызына дейін Британдық Үндістанмен одақтас болған. Оның оңтүстік және батыс шекаралары Гилгит агенттіктерімен, ал солтүстік және шығыс шекаралары Хунза округінің княздық мемлекетімен шектесетін. 1947 жылдың қарашасынан 1974 жылға дейін Нагар Пәкістан құрамында княздық мемлекет ретінде мойындалды, әкімшілік орталығы Нагар қаласында орналасқан. Бұрын Нагар княздығының құрамында болған жерлер қазір Солтүстік Пәкістанның Нагар ауданындағы үш төхсилді құрайды.
Princely state of the British Raj and Pakistan
Nagar (, Riyasat Nagar) was a princely state located in the northern region of Gilgit–Baltistan, Pakistan. Before August 1947, it maintained a subsidiary alliance with British India. It shared its borders with the Gilgit Agency states to the south and west, while to the north and east, it bordered the princely state of District Hunza. From November 1947 to 1974, Nagar was recognized as a princely state within Pakistan, with its administrative center in the town of Nagar. The land that was previously part of Nagar now comprises three tehsils within the Nagar District of Northern Pakistan.
Тарих
XIV ғасырда құрылған Нагар британдықтар Хунза-Нагар жорығы (1889-1893) кезінде аймаққа бақылау орнатуға дейін тәуелсіз княздық ретінде өмір сүрді. Кейіннен ол 1947 жылға дейін Гилгит агенттігі қарауындағы отарлық княздық мемлекетке айналды. Дегенмен, 1868 жылдан бастап Нагар Кашмирдің тікелей басқаруына бағынбаса да, Джамму және Кашмир махаражасының билігіндегі қарастырылатын мемлекет болды. Нагар билеушілері Джамму және Кашмир махаражаларының ең адал вассалдары саналды және 1947 жылға дейін олардың Дурбарларына жыл сайын салық төлеп тұрды. Британдықтар оларға 15 зеңбірекпен мұрагерлік салют құқығын берді. 1947 жылдың қараша айында билеуші Мир Шаукат Али Хан Нагарды Пәкістанға қосып, оның сыртқы саясаты мен қорғанысына жауапкершілікті Пәкістанға жүктеді, ал Нагар ішкі басқару құқығын сақтап қалды. 1968 жылы аңғардың алғашқы білімді саясаткері Сиед Яхья Шах Нагар Мирінен азаматтық құқықтарды талап етті. 1973 жылы Пәкістанда Аюб Ханның диктатурасы құлап, Зұлфиқар Әли Бхутто басшылығындағы Пәкістан Халық партиясы сайланғанда, үкімет Нагар Мирін тақтан түсіруге мәжбүр етті. Осыдан кейін аймақ Солтүстік Ауданға (аймақтарға) қосылды.
Nagar, established in the 14th century, operated as an autonomous principality until the British exerted control over the region during the Hunza–Nagar Campaign (1889–1893). Subsequently, it became a colonial princely state under the jurisdiction of the Gilgit Agency until 1947. However, starting in 1868, Nagar was a vassal state under the authority of the Maharaja of Jammu and Kashmir, even though it was never directly governed by Kashmir. The rulers of Nagar were considered to be among the most loyal vassals of the Maharajas of Jammu and Kashmir, sending annual tributes to their Durbars until 1947. The British granted them a Hereditary gun salute of 15 guns. In November 1947, the ruler, Mir Shaukat Ali Khan acceded Nagar to Pakistan, which became responsible for its external affairs and defense, while Nagar maintained internal self government. In 1968, Syed Yahya Shah, the first educated politician of the valley, demanded civil rights from the Mir of Nagar. In 1973, when Ayub Khan's dictatorship ended in Pakistan and the Pakistan People's Party (under Zulfiqar Ali Bhutto) was elected, the government forced the Mir of Nagar to abdicate. The area was then merged with the Northern Areas.
Демография
Нагар аңғарының шамамен 90 000 тұрғыны бар (AKRSP санағы, 2000). Нагарда екі негізгі этникалық топ өкілдігі бар – бурушаски және шина тілдерінде сөйлейтін адамдар. Аңғарда бурушаски тілінің көне түрі, бірақ жеңіл қазіргі акцентпен әлі де қолданылады. Чалт-Нагарда үшінші тіл – бедески тілі де қолданыста бар.
There are around 90,000 inhabitants of the Nagar valley (AKRSP Census, 2000). Nagar is home to two main ethnic groups – the Burushaski speakers and the Shina speakers. An older type of Burushaski is still spoken in the valley with a mild modern accent. A third language, Bedeski, is also still spoken in Chalt Nagar.
Дін
Халық дәстүрлі түрде басым көпшілігі шиит Иснашери (Жафария) болып табылады.
The population is traditionally predominantly Shia Isna'asheri (Jafaria).
География
Нагардың жер бедері өте таулы, бұл жауапкер күштерге қарсы қорғаныс шарасын қамтамасыз етті. Ең биік тауы – Нагар қаласының оңтүстігінде орналасқан 7885 метрлік Дастагилсар тауы (Hisper). Қарақорм тас жолы Нагар арқылы өтіп, Хунджераб жолы арқылы Пәкістанды Қытаймен байланыстырады. Тас жол Хунза өзенінің бойымен Нагар аймағынан өтіп, Хунза аймағына жетеді. Жергілікті тілдерде Нагар аңғары екі бөлікке бөлінеді: Нагар Шинаки және Нагар Бурошо.
The terrain of Nagar is extremely mountainous, which provided a certain degree of protection against invading forces. The highest mountain is the 7885 ) Mount Dastagilsar)) of Hisper , south of the town of Nagar. The Karakoram Highway crosses Nagar, connecting Pakistan with China via the Khunjerab Pass. The road follows the Hunza river for some distance through Nagar and into the Hunza region. According to local languages Nagar Valley divided into two parts. Nagar Shinaki and Nagar Burosho.