Кіріспе

Монастираки – Крит аралындағы ежелгі минойлық қаланың археологиялық орны. Бұл орын Ретимноннан батысқа қарай, Ида массивінің батысында, Амари жазығында орналасқан. Монастираки, болжам бойынша, Миной орта шағының Ескі сарай кезеңіне жатады және Ескі сарайлармен бірге қираған. Археология үшін оның маңызы – оның үстіне қайтадан салынбағандығында, сондықтан ол аралдағы Миной орта шағының археологиясының ең жақсы сақталған мысалдарының бірі болып табылады. Ол стратегиялық тұрғыдан маңызды жерде орналасқан, Амари аңғарына қадағалайды, бұл аңғар Криттің оңтүстік жағалауын Фесттің батысымен және Криттің солтүстік жағалауындағы қазіргі Ретимномен байланыстырады. Монастиракиді Фест тұрғындары құрған серіктес орталық болуы мүмкін. (Хоган, 2007) Бұл орын минойлық сарай болған болуы мүмкін, және қазірге дейін қоймалар, екі архивтік бөлме (саз мөрлермен) және қасиетті орындарды қамтитын ғимараттар кешені табылды.

Археология

Монастиракиді алғаш рет Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс археологиялық институты қазды. 1980 жылы Крит университеті қазба жұмыстарын қайта бастады. Қазірге дейін үш аймақ қазылған. 1980 жылдардың басында итальяндық команда мөрлердің алғашқы қоймасы табылған учаскенің солтүстік жағындағы кішкентай аумақты қазды. Жақын маңда екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістердің заңсыз қазған жерлері бар. Олардың қазба жұмыстары белгілі британдық археолог Дж.Д.С. Пендлберидің жазбаларына сүйенген, ол Крит шайқасынан кейін немістер тарапынан тұтқындалып, өлімге кесілген. Немістер Монастиракидің кішкентай екенін және қазба жұмыстарының ауқымды болмағанын анықтады. Грек археологтары немістердің қазбаларын қайта қарап, қызықты нәтижелерге қол жеткізді. Қазба жұмыстарының басты бөлігі осы екі учаскенің оңтүстігінде орналасқан және грек археологы Афанасия Канда басқарып отыр. Бұл орын туралы көп мәлімет жарияланбаған, сондай-ақ, фотосуретке түсіруге тыйым салынған, бұл шешімді жергілікті тұрғындар қадағалайды және келушілерге кіруге рұқсат береді. 2022 жылдың тамызынан бастап кіру билеттерін алу үшін "кіру кассасы" жұмыс істейді, билеттің құны бір адамға 2 евро, ал бір беттік "нұсқаулық" парақтары бірнеше тілде қолжетімді. "Қамқор" ханым келушілерді көріп *қуанып* кетті. Біз, мүмкін, ол күні-айы бойы көрген жалғыз "шет елдіктер" болдық.