Кіріспе

Британдық меценат (1835–1903)

Шарлотта Фрэнсис Фредерика Спенсер, Спенсер графинясы (туған тегі Сеймур; 28 қыркүйек 1835 – 31 қазан 1903) – британдық меценат. Анасының әкесі, Бристольдің 1-ші маркизінің лондондық резиденциясында дүниеге келген. Ол Фредерик Чарльз Уильям Сеймур мен оның екінші әйелі леди Огюста Гервидің кіші қызы болды. 1858 жылы Шарлотта Джон Спенсерге, 5-ші граф Спенсерге үйленді, олардың балалары болмады. Леди Спенсер қайырымдылық қызметімен белсенді айналысты. 1860 жылдары ол Лондонның кедей аудандарының миссияларын "қамқорлыққа алған" және материалдық көмек үшін тікелей ұйымға жүгінуге мүмкіндік берген жоғары сыныптағы әйелдердің "Қосымша әйелдер қауымдастығын" құрды. Кейіннен ол осы жұмысы бойынша жасаған бақылауларын сипаттаған кітап жариялады.

Жас шағы мен отбасы

Шарлотта Фрэнсис Фредерика Сеймур 1835 жылдың 28 қыркүйегінде Лондонда, анасының әкесі, Фредерик Гервейдің, 1-ші Бристоль маркизінің резиденциясында дүниеге келді. Оның анасы, леди Аугуста, Бристольдің үлкен қызы болды. Әкесі, Фредерик Чарльз Уильям Сеймур, Корольдік теңіз күштерінің адмиралы лорд Хью Сеймурдың кіші ұлы еді. Шарлоттаның әкесінің алғашқы некесінен Мэри Гордонмен екі жартылай бауыры мен әпкесі болды, ал екінші некесінен леди Аугустадан бес толыққанды бауыры мен әпкесі болды. Ол және оның екі толыққанды әпкесі Лондон қоғамында әдемі деп есептелді; бір әпкесі Генри Агар Эллис, 3-ші Клифден виконтымен үйленді, ал екіншісі лорд Чарльз Брюске тұрмысқа шықты. Леди Аугуста өзі ғылымды ұнататындықтан, қыздарын ботаника, география және табиғаттану сияқты маңызды пәндерді зерттейтін кітаптар оқуға ынталандырды. Ұлттық галерея мен Вернон галереясына жиі баратындықтан Шарлоттада өнерге деген сүйіспеншілік қалыптасты, сонымен қатар ол музыка мен тарихты да жақсы көретін. Тілдер Шарлоттаның білімінде маңызды орын алды; шетелдік гувернанттардың баптауымен ол француз және неміс тілдерін жетік меңгерді.

Неке

Шарлотта Сеймур 1854 жылы Лондондық маусымда алғаш рет көзге түсті, бірақ үйленбеген күйінде қалды. Сол жылы ол Джон Спенсермен, Альторп виконтымен танысты. 1858 жылдың мамыр айында Джон, енді 5-ші граф Спенсер, оған үйлену ұсынысын жасады. 8 шілдеде олар Пикадиллидегі Сент-Джеймс шіркеуінде, оның ағасы, Икворт ректоры Лорд Артур Хервидің басқаруымен көпшілік алдында той жасады. Бұл жұбайлардың бұрынғы туыстық байланысы графтың әкесінің әйелі Аделаида арқылы болған, себебі ол Шарлоттаның туысы еді. Ол графтық атақты өткен жылы, әкесі, 4-ші граф Спенсердің қайтыс болуынан кейін, жиырма екі жасында мұраға алды. Либералдық партияның саясаткері граф, премьер-министр Уильям Эварт Гладстонның жақын досы болды және оның кабинетінде қызмет етті. Шарлоттаның отбасы, анасының әкесі де бар, Консервативтік партиямен тығыз байланыста болды. Осыған қарамастан, Шарлотта күйеуінің саяси мансабында оны қолдады және өз пікірлерін ашық білдірді; оның күнделіктерінде фениандық қозғалысы және Шығыс мәселесі туралы жазбалар бар. Спенсерлер британдық патшалық отбасымен байланысты болды. 1850-ші жылдардың соңынан 1860-шы жылдардың ортасына дейін граф, алғаш принц Альберт, содан кейін Уэльс принці Эдуардтың жеке кеңесшісі қызметін атқарды. Соңғысы 1863 жылы Спенсерлер отбасының Алторп резиденциясына алғашқы сапарын жасады. Келесі жылы Лорд және Леди Спенсер Уэльс принці мен ханшайымын Данияға сүйемелдеді. Сәби ұлдары, принц Альберт Викторды күту Спенсерлерге тапсырылды, өйткені сапар барысында оны корольдік яхтамен Англияға қайтару қажет болды. Лорд пен леди Спенсердің балалары болған жоқ. Ол 1903 жылдың 31 қазанында қайтыс болды және Нортгемптонширдегі Грейт Брингтон қаласындағы Әулие Мария Бақытты Тағы шіркеуіне жерленді. Оның күйеуі 1910 жылдың 13 тамызында қайтыс болып, оның қасына жерленді. Оның орнын жартылай інісі Чарльз, келесі граф Спенсер басты. Өмірі бойы Леди Спенсер көптеген суреттерге түсті, соның ішінде француз суретшісі Луи Уильям Десангтың Альторпта салған суреті де бар. 1907 жылы оның естеліктері жарық көрді.

Қайырымдылық

Леди Спенсер 1860-шы жылдардың ортасында құрылған және Лондонда орналасқан аристократиялық қайырымдылық ұйымы – Лейди Диоцезалық Ассоциациясының мүшесі болды. Оған қосылғаннан кейін әрбір мүшеге белгілі бір аймақ бекітілді және қалада болғанда апта сайын қайырымдылық жұмыстарын атқаруы күтілді; мысалы, екі әйел Уайтчепелдегі жұмыс үйіне жіберілді. Ұйым мүшелерінің жоғары мәртебесіне байланысты, олар үкімет өкілдеріне Лондондағы жұмыс үйлерінің жағдайы туралы нақты мәліметтер ұсынып, саяси байланыстарға ие болды. Бұл ұйымның қаланың кедей аудандарына көмек көрсету жөніндегі күш-жігері ХХ ғасырға дейін жалғасты. Леди Спенсер басқа бір қайырымдылық ұйымы – Парохиалды миссионер әйелдер қауымдастығының да мүшесі болды. 1868 жылы олар одан Лондонның кедейлікке тап болған аймағындағы миссияны "қамқорлыққа алуын" және оның қызметкерлеріне шұғыл көмек қажет болған жағдайда тікелей оған жүгінуге рұқсат беруін сұрады. Леди Спенсер миссияға қаншалықты көп ресурстар қажет екенін тез түсінді, бұл оны басқа мүшелерді тартуға және қосымша әйелдер қауымдастығы деп аталған серіктес ұйым құруға итермеледі. Оның негізгі мақсаты – Лондонның Шығыс бөлігіндегі приходтарға ресурстар жұмсау болды; мұндай заттарға "қызметке тұсақ болатын қыздарға немесе эмиграцияға дайын отбасыларға арналған киім-кешектер" кірді. Бірнеше жылдан кейін ол өзінің бақылауларын сипаттаған «Шығыс және Батыс» атты кітап жариялады. Ол 1870 жылы: «Шығыстағы еңбек етіп, күресіп жатқан кедейлерге Батыстың сәні, байлығы мен тұрмысының иесі болғандардың арасында олардың қайғысына көңіл бөлетін, қиындықтарына көмектесуге дайын және әзір адамдар көп екенін көрсетуді» мақсат етті деп жазды.